Qua hai đời tổng thống, Sở Mật vụ Mỹ ngày càng “đuối”

Sau vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, Quốc hội Mỹ và chính quyền của Tổng thống George W. Bush bắt đầu thêm nhiệm vụ mới cho Sở Mật vụ (USSS), đẩy cơ quan hành pháp tinh nhuệ này vào giai đoạn cực khó khăn và có dấu hiệu suy yếu.

Theo hồ sơ chính quyền cùng với những cuộc phỏng vấn đối với hàng chục quan chức đương nhiệm và đã về hưu, một loạt sai sót về an ninh tại Nhà Trắng trong thời gian gần đây phát sinh do khả năng tài chính hạn hẹp, tình trạng quan liêu và nhu cầu sử dụng nhân viên USSS ngày càng tăng trong suốt 13 năm sau ngày 11/9. Thêm vào đó, USSS phải vất vả đối phó với làn sóng về hưu sớm của những nhân viên dạn dày kinh nghiệm dẫn đến sự thiếu hụt nhân sự trầm trọng trong khi phải cáng đáng thêm nhiều sứ mạng mới.

Những khó khăn dồn dập sau ngày 11/9/2001

Sau ngày 11/9/2001, một số nhiệm vụ mới được giao cho USSS như giám sát các đám đông tại nhiều sự kiện thể thao lớn và thu thập thông tin về các mục tiêu khủng bố tiềm ẩn. Theo Luật Chống khủng bố mới, USSS - trực thuộc Bộ An ninh Nội địa (DHS) nhưng trước năm 2003 là một bộ phận của Bộ Tài chính - giữ vai trò hàng đầu trong việc theo dõi những mối đe dọa an ninh mạng chống lại các hệ thống tài chính Mỹ.

Thêm vào đó, chính quyền Bush - và sau này chính quyền Barack Obama - còn tăng thêm số lượng người cần được USSS bảo vệ suốt ngày đêm - bao gồm gia đình của tổng thống và phó tổng thống cùng với một số trợ lý trong Nhà Trắng. Những thay đổi lớn sau ngày 11/9/2001 đã dẫn đến sự suy yếu về chất lượng hoạt động, khiến cho USSS rơi vào tình trạng "vượt quá khả năng". Dan Emmett, cựu chuyên gia  giám sát của USSS nói rằng USSS hiện nay không còn sức mạnh như trước kia.

Trước năm 2001, USSS được đánh giá là tổ chức kiểu mẫu, có nhiều chiến công hiển hách đồng thời gần như không phạm sai lầm sau các bài học nhớ đời từ vụ ám sát Tổng thống John F. Kennedy năm 1963 và vụ nổ súng vào Tổng thống Ronald Reagan năm 1981. Nhân viên USSS lạnh lùng, mang tai nghe và kính đen được bất tử hóa trong nhiều bộ phim Hollywood, ngoài nhiệm vụ bảo vệ lãnh đạo, USSS còn phụ trách điều tra chống tiền giả.

Tổng thống George W. Bush được nhân viên USSS bảo vệ chặt chẽ, năm 2008.
Tổng thống George W. Bush được nhân viên USSS bảo vệ chặt chẽ, năm 2008.

USSS chỉ bảo vệ tổng thống, phó tổng thống và gia đình của họ; cựu phó tổng thống và phu nhân. Tuy nhiên, tổng thống có quyền mở rộng số người được USSS bảo vệ, như điều Tổng thống Bill Clinton đã làm vào cuối thập niên 90 thế kỷ trước do lo ngại tổ chức khủng bố Al-Qaeda.

Sau ngày 11/9, nhân lực USSS được huy động để bảo vệ “gia đình mở rộng” của Tổng thống W. Bush và danh sách "khách hàng" của USSS ngày càng dài thêm ra. Hiện nay, USSS bảo vệ tổng cộng 27 người - trong đó có 5 đứa cháu của Phó tổng thống Joe Biden và Cố vấn Nhà Trắng Valerie Jarrett. Theo quy định, từ 2 - 6 nhân viên bảo vệ một người và một ngày thay ca từ 2 đến 3 lần.

Công tác bảo vệ tổng thống ngày càng khó khăn hơn bởi họ phải chuẩn bị phòng tránh các âm mưu đánh bom bất ngờ và các  cuộc tấn công bằng vũ khí sinh - hóa học. Nhân viên USSS cũng phải làm việc nhiều giờ hơn và căng thẳng hơn trên đường phố. Andrew Card, Tham mưu trưởng Nhà Trắng thời Tổng thống Bush cho biết, ông đã từng vài lần can thiệp với chính quyền để USSS không bị cắt giảm ngân sách. Tuy nhiên, ngân sách dành cho USSS không hề tương xứng với trách nhiệm ngày càng tăng.

Nhân viên USSS bảo vệ Tổng thống Obama trong chuyến công du đến Colombia năm 2012.
Nhân viên USSS bảo vệ Tổng thống Obama trong chuyến công du đến Colombia năm 2012.

Sau khi Tổng thống Barack Obama bước vào Nhà Trắng năm 2009, USSS nhận ra sự gia tăng các mối đe dọa chống lại vị tổng thống da đen người Mỹ gốc Phi đầu tiên của nước Mỹ. Do đó, Giám đốc USSS lúc đó là Mark J. Sullivan (nhiệm kỳ 2006 - 2013) đã cho thành lập một đội có trách nhiệm đánh giá lại toàn bộ mạng lưới an ninh xung quanh Nhà Trắng.

Trước đó, Sullivan than phiền với lãnh đạo DHS về việc phần lớn những đề xuất nâng cấp công nghệ và các biện pháp bảo vệ đã không được chấp thuận. Đội đánh giá an ninh của Sullivan soạn thảo khoảng 130 đề xuất trong một báo cáo mật.

Một đề mục của báo cáo trên đã đề nghị DHS cung cấp khoảng 80 triệu USD để cải thiện công nghệ chống lại mối đe dọa tấn công sinh - hóa học, hiện đại hóa hệ thống thông tin liên lạc tại khu phức hợp Nhà Trắng.

Nhưng, vì một số yếu điểm được nêu ra trong báo cáo - liên quan đến an ninh Nhà Trắng cũng như sự bảo đảm an toàn cho những chuyến du hành của Tổng thống - đã không được chú ý đúng mức. Trong một đề mục khác, bản báo cáo cho thấy sự cần thiết xây dựng một vành đai an ninh mới cho Nhà Trắng để bù đắp sự thiếu tường rào ngăn chặn những kẻ xâm nhập trái phép.

Suy yếu và tai tiếng

Những cuộc chiến ngân sách bắt đầu nổ ra ở Washington khi phong trào đảng Trà (Tea Party) hoạt động mạnh vào năm 2010 và các nhà lập pháp cũng như chính quyền Tổng thống Barack Obama tìm cách giảm bớt sự thâm hụt ngân sách.

Ngày 19/2/2009, nhà báo Rick Santelli xuất hiện trên Đài CNBC kêu gọi thành lập đảng Trà ở Chicago nhằm chống lại việc chi tiêu quá mức của Chính phủ Mỹ và chỉ vài ngày sau, tổ chức này chính thức ra đời.

Cùng với các cơ quan liên bang khác, USSS cũng bị cắt giảm ngân sách từ 1,6 tỉ USD năm 2012 xuống còn 1,5 tỉ USD năm 2013. Từ đó, nhân lực của USSS giảm xuống còn 6.480 người sau khi giảm biên chế gần 300 nhân viên.

Tác động của việc cắt giảm nhân lực này thấy rất rõ tại Đơn vị Sắc phục (UD) - một bộ phận của USSS chịu trách nhiệm bảo vệ khu phức hợp Nhà Trắng. Các sĩ quan UD thường xuyên phải làm việc vào những ngày mà lẽ ra họ được nghỉ.

UD cần đến 1.420 sĩ quan thực hiện nhiệm vụ nhưng trên thực tế đơn vị thiếu đến 100 người! Trong hai năm 2012 - 2013, một phần do thiếu ngân sách, USSS đã hủy mọi lớp huấn luyện sĩ quan và chỉ giữ lại 3 lớp huấn luyện tân binh.

Trong thời gian này, do quá mệt mỏi cho nên nhiều nhân viên USSS đã xin rời nhiệm sở và từ đó càng khiến cho cơ quan thiếu nhân lực trầm trọng, đặc biệt là những người dạn dày kinh nghiệm bảo vệ yếu nhân. Ngân sách bị cắt giảm cũng gây khó khăn gấp bội cho USSS trong việc chi trả các phí tổn cho nhân viên - như phí đi lại, nơi ở, thực phẩm...

Giám đốc thứ 23 của USSS, Julia Pierson.
Giám đốc thứ 23 của USSS, Julia Pierson.

Tháng 12/2014, UD đưa vấn đề lên Ban lãnh đạo DHS đề nghị tăng thêm 200 sĩ quan. UD cũng chỉ trích lãnh đạo USSS không đánh giá đúng chi phí cần thiết để bảo vệ tổng thống. Bất chấp sự thiếu thốn ngân sách, Giám đốc USSS, bà Julia Pierson (nhiệm kỳ 2013 - 2014) vẫn tranh thủ được khoảng 1 triệu USD cho dự án thành lập "Trung tâm Tư vấn Giám đốc".

Trung tâm mới này nhỏ hơn nhưng có tổ chức gần giống Trung tâm Phối hợp tác chiến (JOC) của quân đội Mỹ. Julia Pierson giải thích về dự án của mình trước Hạ viện Mỹ ngày 30/9/2014, tức một ngày trước khi bà từ chức, rằng các giám đốc "cần có được thông tin một cách nhanh nhất để có thể đưa ra những quyết định đúng đắn".

Một cuộc điều tra vào năm 2012 của Văn phòng Tổng thanh tra DHS đối với nhân viên USSS cho thấy họ thiếu sự tin tưởng vào ban lãnh đạo. Một số cho rằng, lãnh đạo ít chịu trách nhiệm về các hành vi sai trái của chính mình, trong khi số khác chỉ trích sự quản lý dung túng cho hành vi sai trái. Ngoài ra, nhân viên USSS còn liệt kê 318 vụ việc sai trái của đồng nghiệp gây phương hại đến an ninh - như là uống rượu say hay quan hệ với gái mại dâm.

Các thành viên Quốc hội Mỹ cũng quan ngại về ác cảm của nhân viên đối với lãnh đạo USSS. Nghị sĩ Elijah E. Cummings làm việc tại Ủy ban Giám sát Hạ viện và Cải cách chính quyền, phát biểu trong một cuộc phỏng vấn rằng chính sự "tự mãn và vô hiệu quả" của giới lãnh đạo USSS đã khiến cho nhân viên bất mãn.

Năm 2014, người dân Mỹ đặc biệt chú ý đến USSS do một loạt các sai sót bị phơi bày ra ánh sáng. Tháng 11/2009, mặc dù không nằm trong số khách mời nhưng hai vợ chồng ngôi sao trong chương trình truyền hình thực tế Tareq và Michaele Salahi vẫn qua mặt được nhân viên USSS để tham dự bữa tiệc quốc gia trong Nhà Trắng, khi Tổng thống Mỹ chiêu đãi Thủ tướng Ấn Độ. Đêm 11/11/2011, USSS đã không ngăn chặn kịp thời một phần tử từ bên ngoài chĩa súng bắn vào Nhà Trắng, may mắn lúc đó Tổng thống Obama và phu nhân đang có mặt trên tàu sân bay Carl Vinson ở San Diego để xem trận bóng rổ giữa hai đội sinh viên!

Omar Gonzalez - đối tượng đột nhập Nhà Trắng, hôm 19/9/2014 và Oscar Ortega-Hernandez - đối tượng chĩa súng bắn vào Nhà Trắng đêm 11/11/2011.
Omar Gonzalez - đối tượng đột nhập Nhà Trắng, hôm 19/9/2014 và Oscar Ortega-Hernandez -  đối tượng chĩa súng bắn vào Nhà Trắng đêm 11/11/2011.

Cuộc điều tra sau đó cho biết hung thủ tên là Oscar Ramiro Ortega-Hernandez, 21 tuổi, và vũ khí là khẩu súng trường bán tự động. Tháng 4/2012, 3 sĩ quan USSS dính vào vụ bê bối quan hệ với gái mại dâm khi nhận nhiệm vụ bảo vệ Tổng thống Obama công du đến Columbia để tham dự Hội nghị Thượng đỉnh châu Mỹ.

Vụ bê bối xảy ra tại khách sạn Caribe ở Colombia liên quan đến gần chục gái mại dâm. Vụ việc vỡ lở sau khi xảy ra tranh cãi giữa nhân viên USSS với gái mại dâm về giá cả "dịch vụ" khiến cảnh sát và quản lý khách sạn phải vào cuộc.

Tháng 3/2014, trong chuyến công du đến Hà Lan của Tổng thống Obama, 3 nhân viên USSS đã uống rượu đến say mèm. Ngày 16/9/2014, trong chuyến đi thăm Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) ở Atlanta, nhân viên USSS không phát hiện sớm được một người đi chung thang máy với Tổng thống Obama có mang theo súng!

Và, vào ngày 19/9/2014, một cựu binh từ chiến trường Iraq tên là Omar Gonzalez, 42 tuổi, cầm dao trèo qua hàng rào vào khuôn viên Nhà Trắng. Sau khi đột nhập vào phòng Đông, Gonzalez mới bị một nhân viên USSS khống chế. Vụ việc dẫn đến việc Giám đốc USSS Julia Pierson phải đệ đơn xin từ chức lên Tổng thống Obama ngay ngày hôm sau!

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.