Theo lãnh đạo Sở Y tế Phú Thọ, nguyên nhân dẫn đến các trạm y tế mất chuẩn quốc gia về y tế là do ngân sách tỉnh khó khăn, không bố trí được các nguồn lực đầu tư xây dựng và duy trì các chuẩn về cơ sở vật chất, trang thiết bị, công tác đào tạo bồi dưỡng nguồn nhân lực y tế xã còn hạn chế. Bên cạnh đó, công tác chỉ đạo tổ chức thực hiện xây dựng và duy trì xã đạt chuẩn về y tế xã chưa được các cấp lãnh đạo quan tâm, việc kiểm tra, giám sát duy trì chuẩn không thường xuyên…
Từ 10 năm nay, mới chỉ có 51 trạm y tế xã được đầu tư xây dựng nhà cấp 3, đảm bảo về diện tích, số phòng và tương đối khang trang, đáp ứng được chuẩn quốc gia. Hiện còn 179 trạm đã xuống cấp, thiếu phòng làm việc, 47 trạm được xây dựng từ cách đây gần 20 năm đã xuống cấp nghiêm trọng, diện tích hẹp, chỉ có 1/2 số phòng đáp ứng được quy định về chuẩn quốc gia. Bên cạnh đó, hầu hết các trạm y tế không được đầu tư trang thiết bị một cách đầy đủ, đồng bộ. Hiện nay, các trạm y tế xã mới chỉ thực hiện được 138/207 loại dịch vụ kỹ thuật cho Bộ Y tế cho phép, đáp ứng được 66,7% dịch vụ kỹ thuật.
Với tình trạng thiếu thốn về trang thiết bị, cơ sở vật chất, đội ngũ cán bộ y bác sỹ ít, chuyên môn nghiệp vụ chưa cao, nên mới chỉ có khoảng 30% số người bệnh tới khám chữa bệnh tại các trạm y tế xã. Về lâu dài, tỉnh xây dựng Đề án xây dựng các xã đạt tiêu chí quốc gia về y tế, trong đó giai đoạn từ nay đến năm 2015 tỉnh sẽ đầu tư 116,9 tỷ đồng, đến năm 2020 nâng lên 238 tỷ đồng để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, mua sắm trang thiết bị, đào tạo nguồn nhân lực. Tỉnh phấn đấu đến năm 2015 tất cả các xã đạt chuẩn 7 tiêu chí, đến năm 2020 sẽ có 100% xã đạt các tiêu chí quốc gia về y tế xã…