Hội Bảo vệ Người tiêu dùng (BVNTD) Việt Nam từng tiếp nhận khiếu nại của một bệnh nhân. Lý do là người bệnh sau khi đọc quảng cáo về sản phẩm thuốc của phòng khám này đã đến khám, mua thuốc để chữa bệnh nhưng lại rơi vào cảnh “tiền mất, tật mang”. Thu thập những tài liệu, chứng cứ liên quan, Hội BVNTD thấy rõ, nguyên nhân khiến người bệnh “sập bẫy” chính là tin vào quảng cáo.
Tin vào quảng cáo...
Tham gia giải quyết vụ tranh chấp này, Hội BVNTD có văn bản gửi Cục An toàn Vệ sinh Thực phẩm, Bộ Y tế về việc quảng cáo lừa dối về sản phẩm chức năng T.N.K. và K.N.K. Trong đó có đoạn, qua theo dõi, HBVNTD thấy việc quảng cáo sai sự thật, tràn lan, lừa dối người tiêu dùng, là thực phẩm chức năng lại quảng cáo là thuốc chữa bệnh, có thể chữa được bệnh nan y như tai biến liệt nửa người...
Trong hồ sơ vụ việc, Hội BVNTD cũng sưu tập được các tờ quảng cáo trên báo của sản phẩm này, trong đó có những lời quảng cáo mà những người có bệnh nằm trong nhóm bệnh được cho là có thể sử dụng loại thuốc này sẽ mừng như bắt được vàng. Ông N.V.K., ở Hà Nội bị tai biến mạch máu não 10 năm nay là một trong những người như vậy.
Sau khi đọc quảng cáo, ông đòi người nhà đưa đến phòng khám để chẩn bệnh, mua thuốc. Để rồi sau ít ngày sử dụng, ông lại phải nhờ người chở đến văn phòng của Hội BVNTD đề nghị giúp đỡ. Sau khi trao đổi với các bên, cơ quan này đã tổ chức cho người bệnh và phòng khám gặp gỡ, hòa giải. Theo biên bản hòa giải, bên bán thuốc phải nhận lại thuốc và trả lại một phần tiền cho người mua.
Báo CAND cũng từng nhận được phản ánh của một bệnh nhân nam sống tại Quảng Ninh khiếu nại một phòng khám Đông y Trung Quốc. Theo bệnh nhân này, do mắc bệnh vô sinh, đã điều trị khắp nơi nhưng không có hiệu quả. Khi xem quảng cáo của một phòng khám Đông y, anh khấp khởi mừng và tìm đến. Thế nhưng, sau khi tiêu tốn 30 triệu đồng, tình hình bệnh trạng của anh cũng chẳng được cải thiện.
Việc quảng cáo theo kiểu “nổ tung giời” của một số phòng khám Đông y Trung Quốc không phải hiếm gặp. Ông Nguyễn Việt Cường, Chánh Thanh tra, Sở Y tế Hà Nội cho biết, có một phòng khám Đông y Trung Quốc đã sử dụng hình ảnh phòng khám hiện đại, có đầy đủ trang thiết bị để quảng cáo. Khi kiểm tra phát hiện, hình ảnh này ở... nước ngoài. “Nếu có thêm dòng chữ “hình ảnh minh họa” thì không vấn đề gì, nhưng họ đưa cứ như đấy là của mình nên dễ khiến người bệnh hiểu nhầm”, ông Cường nói.
Quảng cáo lậu, lách luật
Ngày 11/7, sau khi đi khám ở một phòng khám Đông y Trung Quốc trên phố Sơn Tây, anh Nguyễn Văn Hùng được tặng một tờ quảng cáo đính ở bìa sau cuốn sổ y bạ. Đó là 4 trang quảng cáo in kiểu quảng cáo báo chí, bên trong có các nội dung như điều trị các chứng bệnh: Thoát vị đĩa đệm; vô sinh nam, vô sinh nữ; viêm loét dạ dày tá tràng; u vú... và cả tâm thần phân liệt. Đọc đoạn quảng cáo đặc trị bệnh tâm thần phân liệt, chúng tôi giật mình bởi cách lý giải: “Đông y cho rằng, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến bệnh tâm thần phân liệt là do “thất tình”...”.
Bản thân chúng tôi, những người làm báo chuyên nghiệp mà khi nhìn tờ quảng cáo này cũng nhận thấy, nó chẳng khác gì phụ trương của một tờ báo chính thống. Để biết rõ tính pháp lý của “ấn phẩm” quảng cáo này, chúng tôi đã đưa tận tay ông Cường, Chánh Thanh tra Sở Y tế Hà Nội.
Ông Cường cho biết, đây là quảng cáo lậu. Theo quy định, trên các tờ quảng cáo phải có giấy phép quảng cáo. Nội dung quảng cáo phải được cơ quan quản lý duyệt. Căn cứ vào quy định hiện hành, phòng khám đăng quảng cáo này sẽ bị phạt từ 5 - 10 triệu đồng và buộc thu hồi và tiêu hủy các tờ quảng cáo đã in.
Ngoài việc tự in, tự phát tán quảng cáo dưới hình thức ấn phẩm quảng cáo báo chí, một số cơ sở chữa bệnh còn quảng cáo dưới dạng bài viết trên các báo. Tại trang 9 của một tờ báo ra ngày 5/7/2012 có đăng bài viết về phương pháp chữa bệnh của một bệnh viện nước ngoài có văn phòng tại Hà Nội. Trong bài viết này, ngoài giới thiệu phương pháp chữa bệnh, còn đưa nội dung, hình ảnh của một người bệnh đã chữa trị thành công. Phần cuối bài, có đăng điện thoại, địa chỉ, web để bạn đọc “tìm hiểu thêm”. Cũng trên tờ báo này, chúng tôi còn thấy các bài viết có tính chất tương tự để giới thiệu các phương pháp chữa bệnh khác nữa. Theo ông Cường, đây là cách quảng bá, tiếp thị của phòng khám, còn có phải quảng cáo hay không thì chưa xác định được.
Nội dung quảng cáo phải được duyệt, được cấp phép và khi in hoặc phát sóng phải tuân thủ đúng nội dung đã được cấp quản lý cho phép. Quy định rõ như vậy song việc vi phạm vẫn diễn ra. Phản ánh nêu trên cho thấy, việc quảng cáo của các phòng khám Đông y có muôn hình vạn trạng mà nếu không thường xuyên kiểm tra, giám sát, xử lý thì những vi phạm vẫn không được giải quyết. Bởi thế, lại sẽ có những người bệnh mất tiền vì lỡ tin vào quảng cáo.
| - Nghiêm cấm quảng cáo không đúng chất lượng hàng hóa, dịch vụ; không đúng địa chỉ cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; - Thông tin quảng cáo về hoạt động kinh doanh phải trung thực, chính xác, đúng với phạm vi, ngành nghề đã đăng ký kinh doanh. (Nghị định số 24 ngày 13/3/2003 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh Quảng cáo). |