Trước thực trạng phạm pháp hình sự trên địa bàn vẫn phức tạp; nổi cộm là tình trạng lợi dụng vận chuyển ma túy xuyên quốc gia với 16 vụ việc và hàng chục kg ma túy các loại được phát hiện, bắt giữ; tình hình buôn lậu, gian lận trên địa bàn thành phố vẫn diễn ra phổ biến với nhiều thủ đoạn tinh vi. Chỉ trong 9 tháng, TP Hồ Chí Minh đã thanh kiểm tra 43.217 vụ, phát hiện 39.542 vụ vi phạm. Trong đó hàng cấm, hàng nhập lậu 3.241 vụ; gian lận thương mại 10.607 vụ; vi phạm khác 25.607 vụ. Cơ quan Công an đã quyết định khởi tố 105 vụ án, đề nghị truy tố 85 vụ và chuyển cơ quan chức năng 74 vụ. Qua đó, phạt hành chính hơn 883 tỷ đồng; truy thu thuế trên 2.114 tỷ đồng; bán hàng tịch thu hơn 32 tỷ đồng, tổng số tiền xử phạt, tịch thu từ buôn lậu nộp ngân sách trên 3.030 tỷ đồng. Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đánh giá cao kết quả đạt được về phòng chống tội phạm hình sự, buôn lậu, gian lận thương mại, hàng gian hàng giả của TP Hồ Chí Minh trong 9 tháng đầu năm. Đặc biệt là vai trò của lực lượng Công an, Hải quan, Quản lý thị trường, Cảnh sát biển…
Về phòng chống tội phạm, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng Công an thành phố đã phát huy vai trò nòng cốt trong đấu tranh phòng chống tội phạm. Đã kìm chế, kéo giảm sự gia tăng của tội phạm, nhất là tội phạm nghiêm trọng, rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng. Công an thành phố đã mở nhiều đợt tuyên truyền vận động nhân dân, phát động phong trào bảo vệ ANTQ. Tuy vậy, tội phạm trộm cắp trong khu dân cư còn để xảy ra nhiều, tội cướp giật dù đã được kéo giảm nhưng vẫn xảy ra. Đặc biệt là tình trạng buôn bán, vận chuyển ma túy với số lượng lớn. Về chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng gian hàng giả, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ghi nhận việc các lực lượng chức năng và các cấp chính quyền thành phố đã triển khai nhiều biện pháp quyết liệt để ngăn chặn, triệt phá. Nhưng thành phố vẫn còn là trung tâm phức tạp về vi phạm kinh tế.
Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, ngoài vấn đề là thị trường tiêu thụ hàng hóa lớn nhất cả nước, nguyên nhân dẫn đến thực trạng này còn do một bộ phận lãnh đạo cơ quan, đơn vị chỉ đạo chưa quyết liệt, mất cảnh giác, người lãnh đạo chưa làm hết trách nhiệm; lực lượng chuyên trách chưa làm tốt công tác điều tra, nắm tình hình, nên kết quả ngăn chặn tận gốc buôn lậu, gian lận thương mại tại thành phố còn hạn chế. Ngoài ra, ý thức trách nhiệm của một số chỉ huy đơn vị trong phòng chống tội phạm, ngăn chặn buôn lậu, hàng gian hàng giả chưa cao. Thể chế chính sách còn sơ hở khiến đối tượng lợi dụng để buôn lậu, vận chuyển hàng cấm, hàng gian hàng giả… Vì vậy Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đề nghị các cấp ủy Đảng, các cấp chính quyền thành phố phải thường xuyên chỉ đạo về công tác phòng chống tội phạm, buôn lậu, gian lận thương mại. Địa bàn nào để tội phạm hình sự lộng hành; để xảy ra buôn lậu, sản xuất, buôn bán hàng gian hàng giả thì người đứng đầu địa phương đó phải chịu trách nhiệm.
Đối với lực lượng chức năng của thành phố, Phó Thủ tướng đề nghị phải tăng cường quản lý cán bộ, quy rõ trách nhiệm quản lý địa bàn cho cá nhân khi có sự việc vi phạm xảy ra; xử lý ngay khi phát hiện vi phạm kỷ luật, xử lý nghiêm cán bộ có hành vi bao che tội phạm; điều chuyển ngay khi có dấu hiệu vi phạm, nhất là ở những địa bàn nhạy cảm. Các lực lượng như Công an, Hải quan, Quản lý thị trường, Bộ đội Biên phòng… phải đồng loạt vào cuộc mở các đợt cao điểm phòng chống tội phạm, buôn lậu, gian lận thương mại từ nay đến Tết Nguyên đán. Thành phố và các lực lượng chuyên trách phải đẩy mạnh tuyên truyền phát động phong trào toàn dân phòng chống tội phạm buôn lậu gian lận thương mại bằng cách không mua hàng hóa không rõ nguồn gốc
