Phía trước không chỉ là ngai vàng

Tân Nhật hoàng Naruhito là người như thế nào và đâu là những thách thức chờ đón vị tân Nhật hoàng ở phía trước?

Vào ngày 1-5, tân Nhật hoàng Naruhito đã chính thức đăng quang, đánh dấu cho sự mở đầu của triều đại Reiwa (Lệnh Hòa) sau khi Thiên hoàng Akihito thoái vị vào ngày 30-4. Nếu như di sản của Nhật hoàng Akihito để lại cho người kế nhiệm là hòa bình, hy vọng và nhân đạo thì tân Nhật hoàng Naruhito sẽ là hiện thân của biểu tượng quốc gia và đoàn kết dân tộc.

Tân Nhật hoàng Naruhito là vị vua của những điều đầu tiên chưa từng có trong lịch sử hoàng gia xứ sở mặt trời mọc. Tân Nhật hoàng 59 tuổi không chỉ là Nhật hoàng đầu tiên chào đời sau Thế chiến 2 mà còn là vị quân chủ đầu tiên của Nhật Bản du học ở nước ngoài. Nhật hoàng Naruhito đã dành 2 năm du học tại Đại học Oxford ở Anh trước khi trở về Tokyo nghiên cứu tiến sĩ.

Được một số bạn học mô tả là người cởi mở và vui tính, Nhật hoàng Naruhito lúc bấy giờ vẫn giữ thái độ gần gũi ngay cả khi bắt đầu những hoạt động chính thức dưới danh nghĩa người sẽ kế ngôi. Cả tân Nhật hoàng và Hoàng hậu Masako đều là những người đầu tiên trong hoàng gia Nhật có trình độ cử nhân, thành thạo đa ngôn ngữ và có nhiều năm sinh sống ở nước ngoài.

Hoàng hậu Masako có thể nói được 6 thứ tiếng và từng là một nữ ngoại giao tài giỏi. Với kinh nghiệm nhiều năm ở nước ngoài, tân Nhật hoàng được kỳ vọng có thể mang đến một viễn cảnh toàn cầu hơn, giúp Nhật Bản kết nối mạnh mẽ với thế giới.

Tân Nhật hoàng Naruhito được trao báu vật thiêng tại lễ đăng quang.
Tân Nhật hoàng Naruhito được trao báu vật thiêng tại lễ đăng quang.

Di sản và “đôi giày” lớn

Nhưng liệu tân vương Naruhito có được tầm vóc như cha mình để hiện đại hóa thể chế nghìn năm tuổi của Nhật Bản hay “cây cao, bóng cả” của cha lại chính là một thách thức mà tân Nhật hoàng phải vượt qua? “Nhật Hoàng Akihito đang để lại một đôi giày quá lớn đối với (Thái tử) Naruhito”, Jeff Kingston, Giám đốc nghiên cứu châu Á tại Đại học Temple (Nhật Bản) cho biết. Theo ông, Nhật hoàng đã để lại nhiều di sản cho con trai tiếp tục duy trì. Nhưng vấn đề là, uy quyền không phải cái bạn có thể được thừa kế mà cần tự xây dựng.

Do vậy, phóng viên thường trú của báo Le Monde tại Tokyo chuyên về đời sống chính trị Nhật Bản cho rằng: “Là một người thông minh, được nuôi dưỡng trong khuôn khổ nghiêm ngặt của hoàng gia. Nếu Nhật hoàng Naruhito muốn thúc đẩy, tạo ra những đổi thay trong phương cách vận hành thể chế hoàng gia, điều đó sẽ được thực hiện theo cách của người Nhật, nghĩa là từng bước nhỏ và từ từ, như cách làm của cha ông”. 

Nhìn lại suốt 3 thập kỷ trị vì, Nhật hoàng Akihito đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh “là biểu tượng của quốc gia và biểu tượng của hòa hợp dân tộc được quy định trong Hiến pháp Nhật Bản. Nhờ những nỗ lực không biết mệt mỏi của Nhật hoàng Akihito, kể từ khi ngài lên ngôi cho đến nay, người dân nước này luôn được sống trong hòa bình đúng như ý nghĩa của niên hiệu trong thời kỳ này là Bình Thành, có nghĩa là “đạt được hòa bình”. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại, đất nước mặt trời mọc không can dự vào bất cứ cuộc chiến tranh nào.

Tình yêu thương, cảm thông của Nhật hoàng Akihito cùng Hoàng hậu Michiko chạm tới trái tim của người dân Nhật Bản. Nhật hoàng và Hoàng hậu đã tới thăm tất cả 47 tỉnh, thành ở Nhật Bản để tìm hiểu về cuộc sống của người dân địa phương. Sau các thảm họa lớn, Nhật hoàng và Hoàng hậu luôn cố gắng có mặt nhanh nhất tại các khu vực bị tàn phá bởi thiên tai để chia buồn với gia đình nạn nhân, ân cần thăm hỏi, an ủi những người còn sống và động viên lực lượng cứu hộ.

Về đối ngoại, Nhật hoàng và Hoàng hậu đã góp phần không nhỏ vào việc củng cố quan hệ hữu nghị giữa Nhật Bản và các nước trên thế giới khi có các chuyến thăm chính thức tới 28 quốc gia trên thế giới, trong đó có chuyến thăm chính thức Việt Nam vào tháng 3-2017.

Vì hòa bình và phát triển

Yêu thích môn quần vợt, đi bộ và chơi đàn alto, Nhật hoàng Naruhito còn có một niềm đam mê khác là lịch sử. Cũng giống như cha, Nhật hoàng Naruhito chủ trương hiếu hòa và điều này đã được ông khẳng định nhân sự kiện kỷ niệm 70 năm chấm dứt Thế chiến 2.

Guibourg Delamotte, giảng viên ngành khoa học chính trị chuyên nghiên cứu về Nhật Bản của Trường INALCO cho rằng, chủ trương này vẫn sẽ được tân Nhật hoàng Naruhito tiếp nối bởi lẽ nhân dịp sinh nhật lần thứ 55, Nhật hoàng Naruhito đã nhấn mạnh cần thiết phải duy trì ký ức lịch sử, nhìn thẳng vào lịch sử với thái độ khiêm tốn. Tư tưởng chủ hòa này làm hài lòng rất nhiều người dân Nhật Bản, theo đó, toàn nước Nhật thừa nhận lịch sử, cũng như trách nhiệm đối với lịch sử.

Có một trăn trở được đặt ra ở đây, đó là liệu Nhật hoàng Naruhito có đủ khôn khéo để tiếp tục đi theo tư tưởng mà cha mình đã kiên định và thành công hay không. Đó là con đường ghập ghềnh khó đi, mà chính Thiên hoàng thoái vị cũng phải rất khéo léo trong cách thể hiện quan điểm của mình trước những người bảo thủ mang tư tưởng chủ nghĩa dân tộc.

Nhà báo Philippe Mesmer đánh giá đây sẽ là một nhiệm vụ khá tế nhị đối với tân Nhật hoàng: “Phạm vi hoạt động của Nhật hoàng khá hạn hẹp. Thông thường, ông không thể xen vào các cuộc tranh luận chung, do vậy cha của ông đã chọn cách nhấn mạnh đến vấn đề hòa bình như đến thăm các địa điểm xung đột, cầu nguyện cho nạn nhân của các cuộc xung đột, đồng thời kêu gọi hòa bình một cách có hệ thống. Đó chính là cách để ông truyền đi thông điệp hiếu hòa”.

Ngoài ra, giới quan sát vẫn đặt dấu hỏi cho khả năng đóng góp của nhà vua mới đăng quang cho Nhật Bản khi nước này đang đối mặt với tình trạng bất ổn kinh tế sau giai đoạn bùng nổ, gia tăng căng thẳng chính trị với Trung Quốc đang trỗi dậy và vị trí của Nhật Bản trên trường quốc tế đang bất định trước mối lo “già hóa” trong khu vực và thế giới.

Tuy vậy, theo giáo sư Ryo Ikebe của Đại học Senshu (Nhật Bản), Nhật hoàng Naruhito có thể sẽ giúp kích thích tăng trưởng nền kinh tế lớn thứ ba thế giới này. Giáo sư tin tưởng rằng, việc đón triều đại mới sẽ giúp tỷ lệ kết hôn và sinh con của người dân Nhật Bản tăng lên. Tiêu dùng cá nhân sẽ tăng, đồng thời các doanh nghiệp cũng sẽ đưa ra những dịch vụ, sản phẩm chúc mừng niên hiệu mới, góp phần kích thích sự tăng trưởng của nền kinh tế. Trong các doanh nghiệp, triều đại mới Lệnh Hòa cũng làm không khí hoạt động kinh doanh được nâng cao.

Hà Phương (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.