Phát huy giá trị văn hóa thời đại Hùng Vương trên đất Thăng Long

Sáng 6-8, Trung tâm Nghiên cứu và phát triển văn hóa Hùng Vương - Chi nhánh thành phố Hà Nội tổ chức Hội thảo Phát huy giá trị văn hóa thời đại Hùng Vương trên đất Thăng Long, với sự tham dự của nhiều nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử cùng các địa phương có dấu ấn văn hóa liên quan.

Hội thảo đã cung cấp tư liệu, tài liệu, di chỉ, thư tịch quý về tổ chức nhà nước, phương thức sản xuất, nền văn minh lúa nước trên lưu vực sông Hồng, phong tục tập quán, văn hóa xã hội của cư dân thời kỳ dựng nước, giữ nước của các triều đại Hùng Vương trải dài hàng ngàn năm lịch sử trên đất Thăng Long - một trong những cái nôi của văn hóa thời đại Hùng Vương ở lưu vực sông Hồng.

Nhiều di tích trên địa bàn

Thời đại Hùng Vương bắt đầu từ thời kỳ văn hóa Đông Sơn, thế kỷ thứ VII trước Công nguyên. Từ việc nghiên cứu các di tích văn hóa Đông Sơn ở Hà Nội, có thể thấy Hà Nội trong thời kỳ văn hóa Đông Sơn đóng vai trò quan trọng trong tiến trình phát triển thời các vua Hùng, vua Thục.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tống Trung Tín, Chủ tịch Hội Khảo cổ học, sơ bộ, ở Hà Nội có 24 di tích Đông Sơn, kể cả những sưu tập hiện vật Đông Sơn hay mộ táng phát hiện trong lòng đất. Di tích Đông Sơn có mặt ở hầu khắp các địa bàn Hà Nội. Cụ thể như, Đình Tràng (xã Dục Tú, huyện Đông Anh), Đường Mây, Bãi Mèn lớp trên (xã Cổ Loa, huyện Đông Anh), gò Chùa Thông (xã Vĩnh Quỳnh, huyện Thanh Trì), Quần Ngựa, Cống Vị (quận Ba Đình)…

Lễ dâng hương tại Đền Đức Quốc tổ Lạc Long Quân. Ảnh: TTXVN
Lễ dâng hương tại Đền Đức Quốc tổ Lạc Long Quân. Ảnh: TTXVN

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Nhuệ, Viện Sử học cũng khẳng định, trên địa bàn Hà Nội ngày nay có nhiều làng, xã thờ phụng các nhân vật lịch sử thời Hùng Vương, mở đầu thời dựng nước với thời gian trải qua hàng ngàn năm. Điều đó chứng tỏ sức sống bền vững của những giá trị linh thiêng trong tâm thức của người dân đất Kinh kỳ Thăng Long - Hà Nội, người dân xứ Đoài, xứ Kinh Bắc, được thể hiện ra bằng niềm tin, sự ngưỡng vọng và tôn vinh qua tín ngưỡng phụng thờ.

Tại Hà Nội có hơn 500 di tích thời Hùng Vương và các nhân vật liên quan đến thời đại Hùng Vương. Đây là kho tàng văn hóa, di chỉ, tư liệu, thư tịch phong phú cho công tác nghiên cứu về thời đại Hùng Vương. Qua nghiên cứu thực tế về văn hóa Hùng Vương, Thiếu tướng Phạm Văn Dần - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và phát triển văn hóa Hùng Vương cho rằng, ngoài công tác nghiên cứu của các nhà khảo cổ học, sử học, cần tập trung nghiên cứu văn hóa dân gian, văn hóa làng xã.

Đến nay, văn hóa, xã hội thời Hùng Vương chưa có nhiều nhà nghiên cứu về phong tục tập quán, văn thơ, ca dao, dân ca, nếp sống, ăn mặc... của cư dân vùng Đồng bằng sông Hồng. Trong khi đó, Hà Nội là cội nguồn của văn hóa dân gian vùng Đồng bằng Bắc Bộ của văn hóa Hùng Vương.

Phát huy di sản văn hóa thời đại Hùng Vương

Từ nhiều năm qua, công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích luôn được thành phố Hà Nội quan tâm, trong đó có các di tích văn hóa thời đại Hùng Vương. Đặc biệt, các quận, huyện, thị xã là đơn vị được phân cấp quản lý di tích đã có những chương trình hành động cụ thể.

Bà Nguyễn Thị Tám - Phó Chủ tịch UBND huyện Đông Anh cho biết, thời đại Hùng Vương để lại nhiều dấu tích ở Đông Anh. Nhiều di tích thờ các nhân vật liên quan đến thời Hùng Vương còn giữ được những yếu tố vật chất như: Kiến trúc, di vật, đồ thờ, thần tích, đặc biệt là sắc phong thần của các triều vua trong lịch sử ban tặng.

Bà Nguyễn Thị Tám cũng cho hay, việc giữ gìn và phát huy giá trị di sản văn hóa thời đại Hùng Vương ở Đông Anh đang được quan tâm như: Nghiên cứu, sưu tầm phục hồi nghi lễ thờ cúng và các trò chơi dân gian bị gián đoạn qua hai cuộc chiến tranh, tạo điều kiện cho người dân tham gia thực hành di sản. Tiêu biểu là hội kéo lửa thổi cơm thi làng Lương Quy diễn tả cảnh dân làng khẩn trương chuẩn bị quân lương để ba ông Thánh của làng theo Thánh Gióng đánh giặc Ân.

Hay tục kéo rắn làng Xuân Nộn để tưởng nhớ hai vị đại vương là Vũ Định và Thiên Cương đã có công giúp Vua Hùng thứ 18 đánh giặc. Tuy nhiên, vấn đề bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa liên quan đến thời đại Hùng Vương chưa được xâu chuỗi để trở thành một hệ thống văn hóa đủ sức kết tinh và lan tỏa trong điều kiện hiện nay.

Theo Thạc sĩ Bùi Văn Huỳnh - Viện Sử học, công tác bảo tồn, phát huy giá trị lịch sử, văn hóa thời đại Hùng Vương - An Dương Vương ở Hà Nội cần bảo tồn và tôn tạo đúng cách, tránh việc đưa linh vật ngoại lai vào các di tích của người Việt; tôn trọng công trình kiến trúc cũ phản ánh lịch sử, văn hóa truyền thống của địa phương và không phá vỡ cảnh quan, kiến trúc, sử dụng nguyên vật liệu phù hợp trong tôn tạo, tránh việc hiện đại hóa các di tích.

Các địa phương phục chế hiện vật, tư liệu lịch sử hợp lý, tôn trọng nguyên bản các hiện vật. Nhiều nét đẹp truyền thống trong các lễ hội tại các di tích cần được giữ gìn. Đặc biệt bảo tồn các trò chơi dân gian thuần Việt trong các lễ hội như: Trò chơi vật cầu, nấu cơm thi...

Các địa phương cũng cần tổ chức kết nối các di tích lịch sử - văn hóa trong mỗi khu vực thành những luồng tuyến du lịch nhằm đem lại hiệu quả cho việc giữ gìn, phát huy và giới thiệu văn hóa truyền thống địa phương đến với du khách. Có như vậy, các giá trị văn hóa thời đại Hùng Vương sẽ được bảo tồn bền vững và phát huy tốt giá trị trên đất Thăng Long.

Đinh Thuận

Các tin khác

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Chào mừng Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ 10 và kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tối 6/11, Ban Văn hóa Trung ương và Ban Nghi lễ Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tổ chức Lễ hội hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, đất nước thanh bình, giáo hội hưng thịnh và nhân dân an lạc.

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Gần đây, cụm từ thường được nhắc đến là “nền kinh tế chú ý”. Nghĩa là sự sống còn đều nằm trong chữ “chú ý”. Trong kỹ thuật truyền thông, yếu tố tạo sự thu hút được công chúng trong ít nhất 3 giây được gọi là hook, nghĩa là cái móc tâm trí. Bìa báo được ví như mặt tiền của một gian hàng. Vậy đưa hình ảnh gì ra mặt tiền gây chú ý là một quyết định có tính thành - bại.

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Trong tiến trình phát triển của văn học Việt Nam hiện đại, văn học Công an nhân dân là một dòng chảy quan trọng, có tính thống nhất và xuyên suốt, gắn liền mật thiết với sự ra đời, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng Công an trong công cuộc bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Sự đặc thù về “độ khó” của đề tài này vừa là thách thức, đồng thời cũng là cơ hội rộng mở cho các nhà văn cả trong và ngoài ngành dấn thân sáng tạo.

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Để bổ sung đầy đủ hơn các giai đoạn lịch sử, sự kiện, chiến công của tập thể, cá nhân tiêu biểu, Giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa gửi thư ngỏ, mong muốn các đồng chí nguyên lãnh đạo Công an tỉnh, Công an các đơn vị, địa phương, các thế hệ cán bộ - chiến sĩ Công an cùng nhân dân hiến tặng, tài liệu, hiện vật, kỷ vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh.

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Trong không gian linh thiêng của Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP Hồ Chí Minh) - nơi từng chứng kiến bao dấu tích lịch sử - chương trình giao lưu nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Khúc tri ân” do Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh tổ chức đã diễn ra đầy xúc động.

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Sự phát triển nhanh chóng của phim ngắn AI đang tạo ra một nguồn cung nội dung khổng lồ với chi phí sản xuất thấp, có sức hút lớn đối với người xem. Nhưng khi tốc độ, số lượng phim sản xuất không tỷ lệ thuận với chất lượng và quá nhiều sản phẩm đơn giản, lặp lại, thiếu giá trị tác động tiêu cực đến nhận thức và hành vi người xem thì một “màng lọc” đủ hiệu quả là bài toán cấp thiết.

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Phim ngắn được sản xuất bằng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có vô số sản phẩm có nội dung gần giống nhau, có nhiều tình tiết vô lý, thậm chí không ít sản phẩm dung tục tràn ngập trên không gian mạng. Đáng lo ngại là những sản phẩm này vẫn thường xuyên len lỏi vào văn phòng làm việc của nhiều cơ quan, đến tận góc bếp của các bà nội trợ và từng căn phòng ngủ của các gia đình...

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Ngày 29/9, Dự án đầu tư Bảo quản, tu bổ, phục hồi điện Kính Thiên đã chính thức khởi công. Việc phục dựng công trình mang tính biểu tượng quyền lực quốc gia Đại Việt từ thế kỷ 15 – 18 được khẳng định là tôn trọng tối đa yếu tố gốc, bảo đảm tính xác thực của điện Kính Thiên. Tuy nhiên, vẫn ít người biết, cụ thể công trình này như thế nào.

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Sau nhiều lần đến Việt Nam và nhất quyết lên tiếng về chiến tranh tại Việt Nam, nhà văn Sara Lidman từng giúp nhiều người Thuỵ Điển hiểu hơn về những gì diễn ra ở dải đất hình chữ S này. Hơn 60 năm sau, câu chuyện ấy được đạo diễn Gunilla Bresky đưa trở lại Việt Nam trong Liên hoan phim Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16, với bộ phim “Sara và những kiếp người”, cùng nhiều câu chuyện đặc biệt quanh tác phẩm và nữ nhà văn này.

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” (Trịnh Trung Hiếu, Nhà xuất bản Công an nhân dân) kể những câu chuyện phía sau sắc phục Cảnh sát giao thông - nơi có những ca trực lặng thầm, những tình huống bất ngờ và những con người ngày ngày góp phần giữ bình yên trên mỗi cung đường.

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Cục Điện ảnh đang phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng tiến hành kiểm tra, rà soát, xác minh các trường hợp tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động phổ biến phim trên các nền tảng, ứng dụng và không gian mạng có dấu hiệu vi phạm các quy định của pháp luật về điện ảnh.

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Ngoài việc tập huấn kỹ năng cho đội ngũ làm công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm về sự kiện đối ngoại quan trọng của đất nước; các cơ quan báo chí còn định vị năng lực công nghệ, bảo đảm an toàn hệ thống thông tin và chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực số trước khi bước vào Năm APEC 2027.

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Văn hóa, thể thao Phú Thọ: Sức sống mới từ Đất Tổ

Từ những lễ hội truyền thống, chương trình nghệ thuật phục vụ nhân dân đến các sân chơi thể thao sôi nổi ở cơ sở, năm 2026 đang ghi dấu một bước chuyển mạnh mẽ của đời sống văn hóa, thể thao Phú Thọ. Trong không gian mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, các giá trị văn hóa được tiếp tục gìn giữ, lan tỏa, trong khi phong trào thể dục, thể thao ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành động lực nâng cao sức khỏe, tinh thần và chất lượng cuộc sống của người dân.