Phát huy giá trị văn hóa thời đại Hùng Vương trên đất Thăng Long

Sáng 6-8, Trung tâm Nghiên cứu và phát triển văn hóa Hùng Vương - Chi nhánh thành phố Hà Nội tổ chức Hội thảo Phát huy giá trị văn hóa thời đại Hùng Vương trên đất Thăng Long, với sự tham dự của nhiều nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử cùng các địa phương có dấu ấn văn hóa liên quan.

Hội thảo đã cung cấp tư liệu, tài liệu, di chỉ, thư tịch quý về tổ chức nhà nước, phương thức sản xuất, nền văn minh lúa nước trên lưu vực sông Hồng, phong tục tập quán, văn hóa xã hội của cư dân thời kỳ dựng nước, giữ nước của các triều đại Hùng Vương trải dài hàng ngàn năm lịch sử trên đất Thăng Long - một trong những cái nôi của văn hóa thời đại Hùng Vương ở lưu vực sông Hồng.

Nhiều di tích trên địa bàn

Thời đại Hùng Vương bắt đầu từ thời kỳ văn hóa Đông Sơn, thế kỷ thứ VII trước Công nguyên. Từ việc nghiên cứu các di tích văn hóa Đông Sơn ở Hà Nội, có thể thấy Hà Nội trong thời kỳ văn hóa Đông Sơn đóng vai trò quan trọng trong tiến trình phát triển thời các vua Hùng, vua Thục.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tống Trung Tín, Chủ tịch Hội Khảo cổ học, sơ bộ, ở Hà Nội có 24 di tích Đông Sơn, kể cả những sưu tập hiện vật Đông Sơn hay mộ táng phát hiện trong lòng đất. Di tích Đông Sơn có mặt ở hầu khắp các địa bàn Hà Nội. Cụ thể như, Đình Tràng (xã Dục Tú, huyện Đông Anh), Đường Mây, Bãi Mèn lớp trên (xã Cổ Loa, huyện Đông Anh), gò Chùa Thông (xã Vĩnh Quỳnh, huyện Thanh Trì), Quần Ngựa, Cống Vị (quận Ba Đình)…

Lễ dâng hương tại Đền Đức Quốc tổ Lạc Long Quân. Ảnh: TTXVN
Lễ dâng hương tại Đền Đức Quốc tổ Lạc Long Quân. Ảnh: TTXVN

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Nhuệ, Viện Sử học cũng khẳng định, trên địa bàn Hà Nội ngày nay có nhiều làng, xã thờ phụng các nhân vật lịch sử thời Hùng Vương, mở đầu thời dựng nước với thời gian trải qua hàng ngàn năm. Điều đó chứng tỏ sức sống bền vững của những giá trị linh thiêng trong tâm thức của người dân đất Kinh kỳ Thăng Long - Hà Nội, người dân xứ Đoài, xứ Kinh Bắc, được thể hiện ra bằng niềm tin, sự ngưỡng vọng và tôn vinh qua tín ngưỡng phụng thờ.

Tại Hà Nội có hơn 500 di tích thời Hùng Vương và các nhân vật liên quan đến thời đại Hùng Vương. Đây là kho tàng văn hóa, di chỉ, tư liệu, thư tịch phong phú cho công tác nghiên cứu về thời đại Hùng Vương. Qua nghiên cứu thực tế về văn hóa Hùng Vương, Thiếu tướng Phạm Văn Dần - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và phát triển văn hóa Hùng Vương cho rằng, ngoài công tác nghiên cứu của các nhà khảo cổ học, sử học, cần tập trung nghiên cứu văn hóa dân gian, văn hóa làng xã.

Đến nay, văn hóa, xã hội thời Hùng Vương chưa có nhiều nhà nghiên cứu về phong tục tập quán, văn thơ, ca dao, dân ca, nếp sống, ăn mặc... của cư dân vùng Đồng bằng sông Hồng. Trong khi đó, Hà Nội là cội nguồn của văn hóa dân gian vùng Đồng bằng Bắc Bộ của văn hóa Hùng Vương.

Phát huy di sản văn hóa thời đại Hùng Vương

Từ nhiều năm qua, công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích luôn được thành phố Hà Nội quan tâm, trong đó có các di tích văn hóa thời đại Hùng Vương. Đặc biệt, các quận, huyện, thị xã là đơn vị được phân cấp quản lý di tích đã có những chương trình hành động cụ thể.

Bà Nguyễn Thị Tám - Phó Chủ tịch UBND huyện Đông Anh cho biết, thời đại Hùng Vương để lại nhiều dấu tích ở Đông Anh. Nhiều di tích thờ các nhân vật liên quan đến thời Hùng Vương còn giữ được những yếu tố vật chất như: Kiến trúc, di vật, đồ thờ, thần tích, đặc biệt là sắc phong thần của các triều vua trong lịch sử ban tặng.

Bà Nguyễn Thị Tám cũng cho hay, việc giữ gìn và phát huy giá trị di sản văn hóa thời đại Hùng Vương ở Đông Anh đang được quan tâm như: Nghiên cứu, sưu tầm phục hồi nghi lễ thờ cúng và các trò chơi dân gian bị gián đoạn qua hai cuộc chiến tranh, tạo điều kiện cho người dân tham gia thực hành di sản. Tiêu biểu là hội kéo lửa thổi cơm thi làng Lương Quy diễn tả cảnh dân làng khẩn trương chuẩn bị quân lương để ba ông Thánh của làng theo Thánh Gióng đánh giặc Ân.

Hay tục kéo rắn làng Xuân Nộn để tưởng nhớ hai vị đại vương là Vũ Định và Thiên Cương đã có công giúp Vua Hùng thứ 18 đánh giặc. Tuy nhiên, vấn đề bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa liên quan đến thời đại Hùng Vương chưa được xâu chuỗi để trở thành một hệ thống văn hóa đủ sức kết tinh và lan tỏa trong điều kiện hiện nay.

Theo Thạc sĩ Bùi Văn Huỳnh - Viện Sử học, công tác bảo tồn, phát huy giá trị lịch sử, văn hóa thời đại Hùng Vương - An Dương Vương ở Hà Nội cần bảo tồn và tôn tạo đúng cách, tránh việc đưa linh vật ngoại lai vào các di tích của người Việt; tôn trọng công trình kiến trúc cũ phản ánh lịch sử, văn hóa truyền thống của địa phương và không phá vỡ cảnh quan, kiến trúc, sử dụng nguyên vật liệu phù hợp trong tôn tạo, tránh việc hiện đại hóa các di tích.

Các địa phương phục chế hiện vật, tư liệu lịch sử hợp lý, tôn trọng nguyên bản các hiện vật. Nhiều nét đẹp truyền thống trong các lễ hội tại các di tích cần được giữ gìn. Đặc biệt bảo tồn các trò chơi dân gian thuần Việt trong các lễ hội như: Trò chơi vật cầu, nấu cơm thi...

Các địa phương cũng cần tổ chức kết nối các di tích lịch sử - văn hóa trong mỗi khu vực thành những luồng tuyến du lịch nhằm đem lại hiệu quả cho việc giữ gìn, phát huy và giới thiệu văn hóa truyền thống địa phương đến với du khách. Có như vậy, các giá trị văn hóa thời đại Hùng Vương sẽ được bảo tồn bền vững và phát huy tốt giá trị trên đất Thăng Long.

Đinh Thuận

Các tin khác

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

Bước vào giai đoạn sôi động nhất, chiến dịch mừng sinh nhật tuổi 30 của ngân hàng Phương Đông (OCB30) đang dần tăng nhiệt với hàng loạt đặc quyền được triển khai đồng bộ trên nền tảng trực tuyến, quầy giao dịch toàn quốc cùng nhiều điểm chạm ấn tượng khác.

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.