Phát hiện bản án cổ từ nhiều thế kỷ trước xét xử vụ tranh chấp thủy lợi

Chiều 26/6, Trung tâm Quản lý Di tích và Bảo tàng tỉnh Quảng Trị cho biết, qua nghiên cứu của ông Lê Đình Hùng, Viện Nghiên cứu Văn hóa nghệ thuật quốc gia và ông Lê Đức Thọ, Phó Giám đốc của đơn vị, đã phát hiện một bản án cổ rất thú vị, liên quan việc xét xử tranh chấp thủy lợi ở làng Hảo Sơn, xã Gio An, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị.

Cụ thể, sau tiếp nhận các tài liệu cổ được viết bằng chữ Hán do ông Đoàn Văn Lợi, hiện Trưởng làng Hảo Sơn bàn giao, các nhà nghiên cứu kể trên đã nghiên cứu, phân chia chúng thành 2 bộ tài liệu khác nhau.

Trong đó, bộ tài liệu thứ nhất là một số đơn trình Bộ Hộ liên quan việc lập địa bạ làng Hảo Sơn, có niên đại cuối thế kỷ 18 đầu thế kỷ 19 (từ triều Tây Sơn đến đầu triều Nguyễn); bộ thứ 2 là bản sao từ địa bạ năm Gia Long thứ 12 (1813), được sao vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20. Đáng chú ý, ở bộ thứ nhất có một văn bản kích thước lớn hơn các văn bản khác trong tập (42 x 27cm).

Phát hiện bản án cổ xét xử tranh chấp thủy lợi -0
Bản án cổ. Ảnh Tú Linh.

Nội dung được các nhà nghiên cứu dịch ra tiếng Việt: “Triều đường quan. Kê: Xưa, địa phận phường Hảo Sơn có nguồn nước suối ở phía trên, còn phường Tân An (nay là Tân Văn-pv) ở phía dưới. Nguồn nước của phường Tân An và Hảo Sơn tiện lợi cho việc gieo trồng. Trước đây phường Tân An chịu nộp lễ hành hương đã thành lệ cũ. Nhưng phường Tân An phế bỏ lễ lệ nên phường Hảo Sơn đắp đập không cho nước chảy xuống làm nảy sinh tranh tụng.

Tục xấu đáng ghét, nên từ nay về sau, mỗi năm, phường Tân An chịu lễ hành hương thay bằng tiền là năm quan (tiền đó thay cho các lễ lệ, ngoài ra không được đòi thêm lễ trầu rượu) giao cho phường Hảo Sơn thu nhận. Còn nguồn nước suối nên chia phiên để tưới ruộng: phường Hảo Sơn hai ngày đêm, phường Tân An hai ngày đêm. Hết phiên thì quay lại chia đều thuỷ lợi. Phường Tân An không được cố tình làm đảo lộn phế bỏ lễ hành hương.

Còn phường Hảo Sơn không được lợi dụng chiếm thượng nguồn, đắp đập để đòi yêu sách. Người làm trái tức mang trọng tội. Còn như trong đơn kiện trước đây, hoặc nêu lễ trầu rượu, hoặc rằng lễ trâu rượu, hoặc đòi chịu tiền mỗi mẫu là một bách 60 đồng, 30 văn, gây nên tranh tụng, tất cả đều bác bỏ. Nay luận. Ngày mồng 8 tháng 2 năm Cảnh Thịnh 7 (1798). Triều Đường chi ấn”.

Theo nhà nghiên cứu Lê Đình Hùng, văn bản được viết theo lối chữ chân, đôi chỗ theo kiểu hành thư, trên giấy dó bản mịn. Tại những chữ quan trọng của văn bản có đóng dấu triện nhỏ để xác nhận và tránh thêm chữ hoặc thay đổi nét chữ trên văn bản. Cuối văn bản là dòng niên đại, đóng dấu “Triều Đường chi ấn” theo quy chuẩn văn bản hành chính xưa. Đây là một văn bản hành chính được triều Tây Sơn giải quyết liên quan đến việc khai thác nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp ở địa phương kể trên.

Thanh Bình

Các tin khác

Thêm nhiều cơ hội mới cho game Việt sau Nghị quyết 80-NQ/TW

Thêm nhiều cơ hội mới cho game Việt sau Nghị quyết 80-NQ/TW

Từng đối mặt với nhiều định kiến nhưng game Việt hiện đã có nhiều cơ hội phát triển, nhất là sau khi Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hoá Việt Nam xác định đây là một ngành công nghiệp văn hoá trọng điểm.

Mở không gian phát triển mới cho ngành văn hóa trên môi trường số

Mở không gian phát triển mới cho ngành văn hóa trên môi trường số

Ngày 9/7, Chính phủ ban hành Nghị định số 277/2026/NĐ-CP về Hạ tầng văn hóa số. Theo Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, việc ban hành Nghị định này là bước ngoặt chiến lược đặt nền móng ban đầu cho việc phát triển hạ tầng văn hóa số, chính thức “khai sinh” nhiều nội dung quan trọng cho phát triển và quản lý nhà nước về văn hóa.

Khai mạc Festival biển Khánh Hòa 2026: Sống động và hoành tráng

Khai mạc Festival biển Khánh Hòa 2026: Sống động và hoành tráng

Khánh Hòa sẽ tiếp tục phát triển kinh tế biển xanh, du lịch biển chất lượng cao và hội nhập quốc tế; đổi mới, nâng cao chất lượng Festival biển chuyên nghiệp, hiện đại, giàu bản sắc; nâng tầm sự kiện văn hóa, du lịch tiêu biểu của quốc gia trở thành sự kiện uy tín trong khu vực, hướng đến tầm vóc quốc tế...

Cục Báo chí xử phạt 23 cơ quan báo chí

Cục Báo chí xử phạt 23 cơ quan báo chí

Thông tin tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) sáng 15/7, Cục trưởng Cục Báo chí Lưu Đình Phúc cho biết 23 cơ quan báo chí bị xử lý vi phạm vì đăng bài ca ngợi cuốn sách “Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”.

Xem World Cup ở Leipzig

Xem World Cup ở Leipzig

Mùa hè đang đi rất chậm qua Leipzig, những ngày tháng 7 ở thành phố miền Đông nước Đức luôn mang một vẻ đẹp dịu dàng. Ánh nắng kéo dài đến tận gần 10 giờ đêm mới tắt. Những hàng cây bên dòng Pleisse xanh đến mức tưởng như vừa được gột rửa sau mùa đông dài. Trên những con phố lát đá cổ kính, ánh sáng vàng rơi xuống mặt đường lấp lánh. Thành phố Leipzig bỗng trở nên náo nhiệt hơn thường ngày, bởi ở bên kia Đại Tây Dương, World Cup 2026 đang sôi động.

Nhà văn Sơn Tùng – “Thép đã tôi thế đấy”

Nhà văn Sơn Tùng – “Thép đã tôi thế đấy”

Tôi xin mượn tên tác phẩm “Thép đã tôi thế đấy” nổi tiếng của nhà văn NhicalaiAxtơrốpxki ( Nga) để gọi nhà văn Sơn Tùng như vậy. Tôi tin chắc rằng, nếu ai đã từng đọc tác phẩm đó, cũng sẽ đồng cảm với tôi: Sơn Tùng đã hóa thành nhân vật Pa Ven - Việt Nam giữa đời thường.

 Cảm phục chiến công lẫy lừng của lực lượng Công an nhân dân

Cảm phục chiến công lẫy lừng của lực lượng Công an nhân dân

Lần đầu góp mặt một dự án của Điện ảnh Công an nhân dân, nam diễn viên Hồ Quang Mẫn đảm nhận vai phản diện trong phim truyền hình “Kế hoạch CM12”. Áp lực lớn nhất với anh là tái hiện một nhân vật gắn với bối cảnh lịch sử trong chuyên án lớn của lực lượng Công an nhân dân.

Cú bứt phá ngoạn mục của Điện ảnh Công an nhân dân

Cú bứt phá ngoạn mục của Điện ảnh Công an nhân dân

Chỉ sau vài năm kể từ ngày tái xuất với mảng phim truyện, Điện ảnh Công an nhân dân (CAND) thuộc Cục Truyền thông CAND tiếp tục khẳng định vị thế của một thương hiệu lâu năm khi liên tục tạo những dấu ấn khó quên trên đường đua của phim Việt.

Đánh thức ký ức bằng sắc màu

Đánh thức ký ức bằng sắc màu

Tiếc những thước phim, những bức ảnh nhuốm màu thời gian trong những kho tư liệu quý giá, nhiều năm qua, chàng trai trẻ của Thủ đô Hà Nội Viên Hồng Quang miệt mài theo đuổi công việc phục dựng tư liệu lịch sử bằng công nghệ số. Hàng nghìn tư liệu được phục chế, số hoá, đăng tải trên mạng xã hội, thu hút đông đảo người trẻ.

“Viên ngọc bích” giữa vịnh Hạ Long lọt top bãi biển đẹp nhất thế giới

“Viên ngọc bích” giữa vịnh Hạ Long lọt top bãi biển đẹp nhất thế giới

Bãi biển Soi Sim (Quảng Ninh) vừa trở thành đại diện duy nhất của Việt Nam góp mặt trong danh sách Corona Beach 100 năm 2026 - bảng xếp hạng những bãi biển đẹp nhất thế giới. Được ví như “viên ngọc bích tĩnh lặng giữa lòng vịnh Hạ Long”, Soi Sim gây ấn tượng nhờ cảnh quan nguyên sơ, hệ sinh thái được bảo tồn và trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên.