Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, chiều 8/8, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Dầu khí (sửa đổi).
Phát biểu tại phiên thảo luận, các đại biểu cơ bản thống nhất với sự cần thiết tiếp tục sửa đổi Luật Dầu khí nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, khai thác hiệu quả tài nguyên, thu hút đầu tư và thích ứng với xu thế chuyển dịch năng lượng.
Đóng góp ý kiến về dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi), Đại biểu Đào Chí Nghĩa (Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ) quan tâm đến tính thông suốt về mặt pháp lý của các dự án dầu khí đang triển khai trên địa bàn có liên quan đến thời điểm chuyển tiếp, chuyển giao giữa Luật hiện hành và Luật mới.
Theo đại biểu, Tại Khoản 1 Điều 62 khẳng định hợp đồng dầu khí đã ký và giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đã cấp thì sẽ tiếp tục được thực hiện; Khoản 2 quy định: Đề án, báo cáo, kế hoạch chương trình đã phê duyệt thì tiếp tục thực hiện, không phải bổ sung theo Luật mới; Khoản 3 quy định: Hồ sơ đã trình thì không phải trình lại.
Ba khoản quy định trên bảo đảm cho các hạng mục không phải quay lại điểm xuất phát khi Luật thay đổi. Từ đó, nhà đầu tư sẽ yên tâm về nội dung đã cam kết; địa phương sẽ dựa vào đó để tập trung hoàn thành tiến độ mặt bằng, hạ tầng kết nối. Điều này rất cần thiết khi TP Cần Thơ đang có chuỗi dự án điện khí gồm nhiều hạng mục triển khai trong nhiều năm.
Đại biểu cho rằng, hoạt động thu giữ, lưu trữ carbon, công trình năng lượng ngoài khơi trong phạm vi cần gắn với hoạt động dầu khí trên nguyên tắc tận dụng công trình, hạ tầng, dữ liệu mà ngành dầu khí đã đầu tư.
Phần vươn ra ngoài phạm vi đó thì thực hiện theo pháp luật chuyên ngành. Cách xác định như vậy là phù hợp, vừa mở đường cho những vấn đề mới, vừa không lấn sang phạm vi pháp luật về điện lực, về môi trường, về biển và hải đảo. Với các địa phương có biển như Cần Thơ, đây là những nội dung gắn với tương lai phát triển kinh tế biển.
Thảo luận tại Quốc hội, Đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn ĐBQH TP Hồ Chí Minh) cho rằng, việc sửa đổi Luật Dầu khí mở đường cho sự phát triển, đáp ứng yêu cầu về bảo đảm an ninh năng lượng theo tinh thần Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị, hướng đến mục tiêu đến năm 2030 bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia, hoàn thiện thể chế, chính sách để trở thành lợi thế cạnh tranh, nền tảng vững chắc phát triển năng lượng.
Đại biểu thông tin, lấy mốc khai thác tấn dầu đầu tiên năm 1986 từ mỏ dầu Bạch Hổ, Việt Nam đã đánh dấu 40 năm ra đời, phát triển ngành công nghiệp dầu khí. Quốc hội đã ban hành 5 Luật liên quan đến dầu khí trải qua các thời kỳ, đến nay đã có nhiều phát sinh, nội dung cần bổ sung, sửa đổi cho phù hợp với tình hình mới.
Về cơ chế lựa chọn nhà thầu dầu khí, đại biểu Lê Thị Ngọc Linh (Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau) đề nghị cần có cơ chế lựa chọn linh hoạt, không chỉ căn cứ vào xếp hạng hồ sơ mà phải xem xét hiệu quả tổng thể của dự án, năng lực thực chất của nhà đầu tư, yêu cầu quốc phòng, an ninh và lợi ích quốc gia.
Đại biểu đánh giá cao việc dự thảo Luật đã bước đầu tạo hành lang pháp lý cho hoạt động lưu trữ carbon. Đây là nội dung mới, có ý nghĩa đối với mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và mở ra không gian phát triển mới cho ngành dầu khí.
Đại biểu đề nghị, tiếp tục rà soát kỹ hơn cơ chế quản lý; nghiên cứu, đề xuất giải pháp sử dụng cấu tạo địa chất bể chứa dầu khí để lưu giữ CO2 đối với các mỏ đã, sắp kết thúc khai thác; tạo điều kiện để nhà thầu dầu khí nghiên cứu, đề xuất sử dụng các mỏ sau khai thác làm cơ sở lưu trữ CO2 trong một thời hạn nhất định.
Về quản trị dữ liệu dầu khí, đại biểu Minh đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục hoàn thiện quy định về quản trị dữ liệu dầu khí theo hướng tập trung, thống nhất, lưu thông và bảo mật. Dữ liệu địa chất, địa vật lý, thăm dò và khai thác dầu khí có giá trị đặc biệt, không chỉ phục vụ hoạt động dầu khí mà còn có ý nghĩa lớn đối với an ninh năng lượng quốc gia, phát triển lưu giữ carbon, năng lượng ngoài khơi và chuyển dịch năng lượng.
Tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng đã phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu.
Về vấn đề phân cấp, phân quyền, tinh thần của Luật Dầu khí (sửa đổi) là tăng cường phân cấp, giao quyền, đơn giản hóa thủ tục nhằm khơi thông nguồn lực, đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát; phù hợp với chủ trương của Đảng, thông lệ công nghiệp dầu khí quốc tế
Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng thông tin, mô hình quản lý nhà nước sau khi được Quốc hội thông qua Luật Dầu khí sẽ được phân thành ba cấp: cấp Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ; cơ quan quản lý nhà nước (trong đó Bộ Công Thương là cơ quan đầu mối) và Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam.
Căn cứ vào thực tế các dự án dầu khí hiện nay ở các vùng vùng sâu, nước sâu, xa bờ; điều kiện triển khai dầu khí khó khăn hơn, địa chất phức tạp hơn, vốn đầu tư lớn hơn, thời gian thu hồi vốn dài hơn. Chính vì vậy, Luật đã bổ sung các chính sách ưu đãi nhằm khuyến khích phát triển các mỏ nhỏ, cận biên ở khu vực nước sâu, xa bờ.
Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cũng chú trọng về hoạt động thu giữ và lưu trữ carbon, phát triển các công trình năng lượng mới gắn với hoạt động dầu khí nhằm tận dụng tối đa tài nguyên, dữ liệu, công trình, hạ tầng dầu khí đã đầu tư.
