Chúng tôi gặp nữ phạm nhân Nguyễn Thị Đoan Trang (33 tuổi) tại Hội diễn Tiếng hát tình đời phạm nhân, trại viên lần thứ 2/2010 trong sự tình cờ. Nhìn chị biểu diễn trên sân khấu không ai nghĩ rằng Đoan Trang là một phạm nhân, đang chấp hành bản án 15 năm tù về tội "Mua bán, tàng trữ trái phép chất ma túy", hiện đang cải tạo tại Trại giam Đắk Trung (Đắk Lắk).
Hôm nay, Đoan Trang kể lại câu chuyện quá khứ đau thương của mình trong xúc động: "Vì bị chồng bỏ, trong cảnh một nách 2 con, cần có tiền để nuôi con nên đã phạm tội nghiêm trọng".
Đoan Trang kể rằng, khi bị bắt năm 1999 và nhận mức án 15 năm tù, chị tưởng rằng cuộc đời mình đến đây đã chấm hết, nhưng khi đến với Trại giam Đắk Trung, được các cán bộ ở đây tận tình giúp đỡ, chia sẻ khó khăn và hơn 11 năm cải tạo đã giúp Đoan Trang nhận ra nhiều điều hay lẽ phải, cảm thấy cuộc sống còn nhiều ý nghĩa hơn. Đặc biệt là trong đợt đặc xá ngày 2/9 sắp tới, Đoan Trang cũng có tên trong danh sách những phạm nhân được xét. Cánh cửa hoàn lương đang rộng mở vòng tay nhân ái để đón những người cải tạo tốt sớm trở về với cuộc sống gia đình.
"Nếu được đặc xá lần này, trở về với gia đình Đoan Trang sẽ làm ăn lương thiện để nuôi 2 con nhỏ ăn học đến nơi đến chốn. Hai đứa con 14 và 15 tuổi đang chờ mẹ lâu lắm rồi" - Đoan Trang tâm sự.
Còn câu chuyện của phạm nhân Nguyễn Hữu Thạch (27 tuổi), hiện đang cải tạo tại Trại giam Đắk Trung (Đắk Lắk) cũng thật nghiệt ngã. Sự việc bắt đầu khi 3 năm trước từ một hành động nông nổi và bồng bột trên đường đi chơi về, Thạch gặp bạn gái đã trêu chọc và giật túi xách, bên trong chỉ có 2.500 đồng nhưng đã phải trả giá mức án 3 năm tù về tội "Cướp giật tài sản". Những ngày sống và cải tạo ở Trại giam Đắk Trung, Thạch đã nhận ra rằng chỉ có tình thương yêu mới xóa bỏ được lỗi lầm. Được đặc xá lần này, Thạch sớm trở về làm lại cuộc đời, sẽ xây dựng một cuộc sống có tương lai tốt đẹp hơn.
Đại tá Nguyễn Văn Trầm - Giám thị Trại giam Đắk Trung cho biết, trong đợt đặc xá lần này, Trại giam Đắk Trung có hơn 400 phạm nhân được xét đề nghị theo đúng quy định. Mỗi phạm nhân được xét đặc xá có những hoàn cảnh khác nhau nhưng nhìn chung là những người cải tạo tốt, khát vọng được sớm hoàn lương và đáp ứng đúng các quy định xét đặc xá của Nhà nước.
Đại tá Nguyễn Văn Trầm kể rằng, đời anh đã gắn bó hơn 30 năm trong nghề Công an và có nhiều duyên nợ với "đất trại". Mỗi năm nhìn thấy những phạm nhân cải tạo tốt, sớm hoàn lương trở về sống tốt đẹp với gia đình và xã hội, anh em làm công tác quản lý ở trại giam mừng lắm. Nhưng để đạt được điều đó, công tác cải tạo, giáo dục phạm nhân luôn được kết hợp hài hòa giữa dạy và dỗ, giáo dục nhân cách, bồi dưỡng văn hóa và đào tạo nghề được kết hợp chặt chẽ với mục đích giúp cho các phạm nhân ra trại có được cuộc sống tốt đẹp.
Nhờ đó mà từ năm 2005 đến nay, số lượng phạm nhân được đặc xá theo quy định ở Trại giam Đắk Trung chiếm tỷ lệ cao nhất so với các trại trong khu vực và đặc biệt không có phạm nhân tái phạm. Cũng nhờ đó mà hơn 35 năm kể từ ngày Trại giam Đắk Trung hình thành trên đất Tây Nguyên đã "gieo mầm thiện" cho hàng trăm ngàn phạm nhân từ lầm lỗi trở về lương thiện.
Ở nơi đất trại ấy vẫn còn in mãi dấu chân, mồ hôi, trí tuệ và công sức của những người quản giáo, những cán bộ chiến sĩ đã và đang góp công sức và tuổi thanh xuân của cuộc đời để gieo mầm thiện cho những người lỗi lầm