Phải lập lực lượng liên ngành xử lý triệt để "vấn nạn" xe ba bánh

Xử phạt như “bắt cóc bỏ đĩa”

Trong các văn bản pháp lý liên quan đến xe ba bánh đã có Luật Giao thông đường bộ 2008 và Nghị định 34/NĐ-CP của Chính phủ năm 2010. Trước đó, năm 2007 Thủ tướng Chính phủ đã có Nghị quyết 32 nhằm loại bỏ phương tiện nguy hiểm này ra khỏi đời sống. Nhưng đến nay, sau 5 năm thực hiện nghị quyết, Thủ đô Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh, thành phố khác vẫn tồn tại rất nhiều loại xe này. Trong khi các cơ quan chức năng vẫn loay hoay tìm giải pháp thì tại thời điểm này, trên các đường phố Thủ đô lại xuất hiện thêm loại xe ba bánh chạy bằng điện. Chưa cơ quan nào kiểm tra mức độ an toàn của loại xe này ra sao, nhưng hàng ngày những chiếc xe  này vẫn tham gia giao thông với số lượng rất lớn.

Để làm rõ những vấn đề liên quan đến việc xử lý xe ba bánh tự chế không đủ điều kiện hoạt động, nhưng vẫn lưu thông hàng ngày trên địa bàn Thủ đô, ngày 5/10, phóng viên Báo CAND đã có buổi làm việc với Phòng CSGT Công an Hà Nội.

Đại úy Trương Công Thành, Đội trưởng Đội tổng hợp cho biết: Theo điều tra cơ bản từ năm 2009 đến nay, TP Hà Nội có 223 trường hợp là thương binh, người khuyết tật điều khiển xe 3, 4 bánh tự chế có cam kết với Phòng CSGT Hà Nội không tái phạm. Nội dung cam kết tập trung vào một số vấn đề như: chỉ sử dụng xe ba bánh phục vụ nhu cầu đi lại; không sử dụng xe ba bánh chở hàng hóa, chở người sai quy định, hoặc vi phạm các quy định về trật tự an toàn giao thông đường bộ, đường sắt; không cho mượn hoặc giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển xe ba bánh tham gia giao thông; chấp thuận việc cơ quan chức năng xử lý, tịch thu và xung công quỹ trong trường hợp tái phạm, vi phạm cam kết. Đặc biệt, các thương binh có xe ba bánh đã cam kết không tụ tập, cản trở việc xử lý vi phạm của cơ quan chức năng đối với người không điều khiển xe ba bánh. Vậy nhưng thực tế cho thấy, từ đầu năm 2012 đến nay, các lực lượng chức năng của TP Hà Nội đã xử lý 523 lượt xe ba bánh tự chế vi phạm giao thông với các lỗi vi phạm như: không có đăng ký xe, không giấy phép lái xe, chở hàng cồng kềnh, quá tải.

Nói về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình xử lý xe ba bánh tự chế vi phạm giao thông, Đại úy Trương Công Thành chỉ rõ, các xe ba bánh vi phạm thường hoạt động trong giờ cao điểm, khi lực lượng CSGT đang điều khiển giao thông. Vậy nên mỗi khi dừng lại kiểm tra đối với những xe chở hàng cồng kềnh sẽ gây ùn tắc giao thông do đường phố chật hẹp. Một khó khăn nữa là quá trình xử lý xe ba bánh vi phạm thường diễn ra rất lâu và gặp khó khăn do người điều khiển xe vi phạm cố tình không chấp hành việc xử lý vi phạm về yêu cầu bốc dỡ hàng hóa cồng kềnh, quá khổ. Trong khi đó, mỗi khi điều động xe tải của lực lượng CSGT đến chở phương tiện vi phạm cũng mất nhiều thời gian và nhân lực.

Tình trạng phổ biến hiện nay là rất nhiều thương binh không lái xe ba bánh mà cho người nhà hoặc người làm thuê mượn để chở hàng hóa cồng kềnh. Đến khi bị lực lượng CSGT lập biên bản tạm giữ phương tiện thì chủ xe mới xuất hiện và đưa Giấy chứng nhận thương binh đến yêu cầu giải quyết, gây khó khăn cho lực lượng CSGT. Nhiều trường hợp một thương binh là chủ của nhiều chiếc xe hoạt động kinh doanh, chuyên chở hàng hóa cồng kềnh. Tại các đơn vị cơ sở, hiện tượng thương binh tập trung đề nghị quan tâm, giải quyết xe vi phạm còn diễn ra phổ biến. Nhiều trường hợp có lời nói, thái độ không đúng mực với chỉ huy và cán bộ, chiến sỹ đang làm nhiệm vụ.

Cũng theo Phòng CSGT Hà Nội, hiện nay còn một thực trạng là tại hai tỉnh Thái Bình và Nam Định đang xuất hiện rất nhiều xe ba bánh tự chế, nhưng lại được cơ quan chức năng của hai tỉnh trên đăng ký cho hoạt động, và người điều khiển xe không phải là thương binh, cũng không có chứng nhận là người tàn tật nhưng lại được cấp giấy phép lái loại xe này. Vì vậy, khi loại xe ba bánh của hai tỉnh Thái Bình và Nam Định hoạt động trên địa bàn Hà Nội, lực lượng chức năng của TP Hà Nội rất khó xử lý.  

Phải thành lập tổ liên ngành để xử lý liên tục

Trước thực trạng trên, Phòng CSGT Công an Hà Nội đã đề nghị phối hợp với các ngành hữu quan của TP Hà Nội như: Sở Giao thông Vận tải, Sở Tài chính, Sở Lao động Thương binh và Xã hội thành lập tổ liên ngành xử lý xe ba bánh hoạt động vi phạm. Đặc biệt phải kiên quyết xử lý, tịch thu, thanh lý các trường hợp xe ba bánh tự đóng vi phạm Luật Giao thông, không để tái sản xuất, tái sử dụng sau khi đã thanh lý. Bên cạnh đó, lực lượng liên ngành đề xuất với UBND TP Hà Nội về việc quy định chính sách hỗ trợ thay thế xe công nông, xe lôi máy, xe cơ giới ba bánh, xe thô sơ 3, 4 bánh thuộc diện bị đình chỉ tham gia giao thông trên địa bàn Thủ đô.              

Theo ông Nguyễn Hoàng Linh, Phó Giám đốc Sở GTVT Hà Nội, cho đến nay, luật pháp mới có những quy định đối với việc xử lý xe 3, 4 bánh tự chế tham gia giao thông nhưng lại chưa có chế tài để xử phạt, xử lý người sản xuất ra loại phương tiện này. Còn Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm (Bộ Giao thông Vận tải) Đỗ Hữu Đức cho rằng, ngành Giao thông chỉ chịu trách nhiệm về chất lượng của các loại phương tiện khi đã xuất xưởng và đưa vào lưu thông, quá trình sản xuất tại xưởng lại thuộc bộ, ngành khác.

Tiếp xúc với chúng tôi, ông Nguyễn Quang Bình, trú tại số 3 phố Thể Giao, phường Lê Đại Hành, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội, thương binh loại 3/4 nêu quan điểm: Bản thân là thương binh nên tôi không ủng hộ các trường hợp mượn danh thương binh để làm ẩu, làm bừa. Tôi cũng không lấy danh thương binh của mình để xin xe hộ ai nếu họ vi phạm giao thông. Nếu người điều khiển xe không phải là thương binh mà lại lợi dụng xe thương binh để chở hàng cấm, vi phạm giao thông, làm ảnh hưởng đến uy tín của thương binh thì cơ quan chức năng phải xử lý nghiêm khắc để răn đe, giáo dục.

Thiết nghĩ, để đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ, ngăn chặn những xe ba bánh tự chế không được phép lưu hành cần phải được lực lượng chức năng xử lý kiên quyết. Nhưng để làm được vấn đề này, bên cạnh việc hoàn thiện các chế tài xử lý, TP Hà Nội cần phải lập tổ công tác liên ngành thường trực xử lý xe ba bánh tự chế hoạt động trái phép ở Thủ đô.