Lâm tặc ngang nhiên đốn hạ gỗ
Từ thị trấn Đắk Mâm (huyện Krông Nô), chúng tôi hỏi cánh xe ôm đường vào rừng thuộc địa bàn quản lý của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Đức thì ai cũng lắc đầu ái ngại. Anh L.V.T. (người dẫn đường) nhìn vào chiếc xe máy cà tàng chúng tôi đang đi, thật thà: “Từ đây vào trung tâm xã thì đường đi ngon lành, chỉ vượt qua vài con dốc ngoằn ngoèo là đến thôi. Tuy nhiên, từ xã vào rừng đường đi hiểm trở lắm, con ngựa sắt này chưa chắc đã đi được nửa đường. Đi không cẩn thận là rơi xuống vực như chơi, đến cả những tay lái lụa như bọn em cũng phải ngao ngán”.
Mặc cho những lời “cảnh báo, hù dọa”, chúng tôi vẫn quyết tâm lên đường, trực chỉ xã Đức Xuyên lăn bánh. Được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, đường vào xã nghèo bây giờ được trải nhựa khang trang, kéo đến nhiều bản trung tâm. Vì vậy chỉ mất chừng tiếng đồng hồ chúng tôi đã đến được trung tâm xã Đức Xuyên, một địa phương tập trung nhiều lâm tặc.
11h trưa, sau vài câu hỏi đường bâng quơ, chúng tôi tiến thẳng vào rừng. Đúng là lời cảnh báo không ngoa chút nào, đường đi trơn trượt, đèo dốc kinh khủng. Nhiều chỗ chúng tôi phải về số 1 rú ga đến xịt khói đen mà con “ngựa sắt” vẫn không chịu dịch chuyển. Nhiều đoạn đèo dốc, hiểm trở, người ngồi sau phải tụt xuống mà đẩy. Khi mặt trời lên đến ngọn lồ ô thì chúng tôi cũng tới được cửa rừng. Trong lúc chúng tôi còn loay hoay tìm đường mòn dẫn vào rừng thì hai chiếc xe độ chế chở gỗ lù lù đi ra. Theo quan sát, trên xe chở hàng chục khối gỗ đã được xẻ vuông, bạt phủ kín phía trên.
Đi sâu vào rừng chừng hơn cây số, có mặt tại tiểu khu 1307, chúng tôi phát hiện một nhóm “lâm tặc” 3 người đang hì hục xẻ gỗ ngay vệ đường. Thấy chúng tôi, hai người nhanh chân lẻn vào rừng cất giấu cưa, người còn lại phân bua: “Em làm nhà còn thiếu, vào cắt mấy khúc gỗ sót lại để về làm”. Thấy chúng tôi thắc mắc về đống gỗ được xếp ngay ngắn bên vệ đường, phía trên phủ vài nhánh cây còn tươi nguyên, có những thớt gỗ dài chừng 4m được cưa xẻ vuông hình sắc cạnh. Anh bạn cho biết, số gỗ này được một đầu nậu tên Trung cho đàn em vào chặt hạ mang về, trong quá trình vận chuyển xe bị lật nên để lại. “Ông Trung cùng mấy người vừa mang đồ vào cúng, chắc mấy hôm nữa là vào vận chuyển ra ấy mà” - anh bạn phân bua.
Đang hí hoáy chụp hình thì chúng tôi nghe tiếng xe máy từ trong rừng đi ra, một thanh niên chở trên chiếc xe Wave thớt gỗ to vật vã. Càng đi vào trong, đường rừng càng nhỏ hẹp nên xe thường không thể vào được, muốn vận chuyển gỗ ra ngoài, chỉ còn một cách là dùng xe máy hoặc máy cày ta độ chế. Những thớt gỗ dài từ mét rưỡi đến 2 mét, nặng vài tạ nhưng được các đối tượng phá rừng sử dụng các loại xe máy đã qua “độ”, nâng cấp đưa ra ngoài tập kết không mấy khó khăn.
Do cách trung tâm huyện, xã, vắng bóng lực lượng tuần tra, giám sát nên lâm tặc biến khu rừng này thành chốn không người, vô tư chặt phá, cưa xẻ. Sau tiếng cưa máy là cây cổ thụ ầm ầm ngã đổ, kéo theo hàng loạt tiếng gãy “răng rắc” của các cây nhỏ phía dưới. Càng đi sâu vào trong, cảnh tượng hoang tàn, đau lòng của khu rừng càng đập vào trước mắt chúng tôi. Cây lớn, cây nhỏ đều bị chặt hạ, giống như người ta đang “khai hoang” để chuẩn bị trồng lúa, ngô rẫy. Đến gần một con suối, chúng tôi thấy hàng chục thớt gỗ quý hiếm nằm ngổn ngang, có đống thì bẻ lá rừng che lại, có đống để trơ trơ giữa thanh thiên bạch nhật. Anh bạn dẫn đường ghé vào tai thì thầm: “Đây là bản doanh tập kết gỗ của bọn lâm tặc”. Phía trên, cách chỗ chúng tôi đứng chừng vài chục mét, tiếng cưa máy cắt vào thớ gỗ xèn xẹt, lạnh lùng.
Theo người dân địa phương cho biết, gỗ khai thác ở rừng do Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Đức quản lý và một phần ở Khu bảo tồn thiên nhiên Nâm Nung được bí mật cất giấu, vận chuyển ra trung tâm xã Đức Xuyên, sau đó các đầu nậu sẽ cho xe ôtô vào “ăn” rồi đưa về xuôi tiêu thụ. Để tránh bị kiểm lâm sờ gáy, các đầu nậu không trực tiếp vào rừng khai thác mà “mượn tay” một số người dân, thanh thiếu niên bản địa không có việc làm. Tiền công từ việc chặt gỗ được trả tương đối cao nên nhiều người đã vào rừng khai thác, bất chấp pháp luật ngăn cấm.
Dễ dàng qua mặt kiểm lâm
Theo quan sát của phóng viên, từ trung tâm xã Đức Xuyên đi vào rừng chỉ có một con đường duy nhất. Trên con đường độc đạo này, các lực lượng chức năng bố trí tới 3 trạm kiểm soát bảo vệ rừng. Ngay cửa ngõ dẫn vào rừng là Trạm bảo vệ của Khu bảo tồn thiên nhiên Nâm Nung, đến chốt kiểm soát quân sự và trạm bảo vệ rừng của Công ty Lâm nghiệp Quảng Đức. Ngay cửa rừng, Trạm của Khu bảo tồn thiên nhiên Nâm Nung đóng cửa im ỉm, không một bóng người. Tiếp đến chốt kiểm soát quân sự thì không có ai trực. Vào gần mép rừng, Trạm bảo vệ rừng của Công ty Lâm nghiệp Quảng Đức có 4 đến 5 người đang ngồi cười nói. Thấy chúng tôi đi vào rừng, nhóm người này vẫn “vô tư” ngồi trò chuyện như không có chuyện gì xảy ra.
Trạm kiểm soát được bố trí dày đặc, khi chúng tôi thắc mắc làm sao có thể đưa được gỗ ra ngoài, anh bạn dẫn đường khẳng định, trung bình mỗi ngày có khoảng 10 xe độ chế chở hàng chục mét khối gỗ lậu khai thác từ lâm phần của Công ty Lâm nghiệp Quảng Đức và Khu Bảo tồn thiên nhiên Nam Nung ra bằng con đường này. Tất cả đều không bị lực lượng kiểm lâm, bảo vệ rừng xử lý vì đã có sự “thỏa thuận” ngầm trước đó cả rồi.
Trao đổi với chúng tôi về những gì chứng kiến, ông Nguyễn Hữu Phước, cán bộ Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Đức phân bua: “Do lực lượng bảo vệ rừng của công ty mỏng trong khi đó địa bàn rộng lớn nên không thể kiểm soát, xử lý hết được. Chúng tôi đã vận động, tuyên truyền phổ biến để người dân biết chặt phá rừng là vi phạm pháp luật nhưng do nhận thức còn hạn chế, trong khi đó lợi nhuận trước mắt cao nên nhiều người bất chấp tiếp tay cho các đối tượng đầu nậu”.
Còn ông Nguyễn Tiến Mạnh, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Krông Nô cho biết, trong những năm qua, diện tích rừng do Công ty Lâm nghiệp Quảng Đức quản lý là điểm nóng về tình trạng khai thác, phá rừng. Tuy nhiên, hầu hết những vụ bắt giữ khai thác gỗ đều do hạt phát hiện, hoặc do người dân báo. Trong khi đó, lực lượng của lâm trường chưa hề phát hiện hay xử lý một vụ phá rừng nào. Cách đây vài hôm, hạt có nhận đơn tố cáo của người dân về việc nhân viên công ty bảo kê cho lâm tặc phá rừng. Việc này đang được hạt xác minh, điều tra. “Tuy nhiên, việc nhân viên bảo vệ rừng của công ty bảo kê cho lâm tặc phá rừng lấy gỗ là có” - ông Mạnh khẳng định.
Chiều cùng ngày, chúng tôi tới trụ sở Công ty Lâm nghiệp Quảng Đức nhưng lãnh đạo đi vắng. Liên lạc qua điện thoại, ông Lê Xuân Bảo, Giám đốc công ty, cho biết đang bận, hẹn hôm khác làm việc
