Rằng, mỗi ngày ở đây có người “trúng” từ 1 đến 2kg vàng thành phẩm. Tin đồn bịa đặt, song ôm giấc mơ đổi đời, hàng trăm đối tượng đào đãi vàng từ các tỉnh phía Bắc kéo vào, cùng với người dân bản địa bỏ cả nương rẫy đổ xô đi tìm vàng, làm cho tình hình ANTT trở nên phức tạp...
Bãi vàng Tắk Lang, Trà Leng nằm trên một quả đồi có diện tích khoảng 2ha nhưng đã có hơn 50 hầm được đào dày đặc; trong đó có 30 hầm là của người dân địa phương. Các hầm vàng hoặc được đào thẳng đứng khoét sâu vào lòng đất, không có hệ thống chống đỡ, hoặc đào ngang theo kiểu địa đạo và chia thành nhiều ngõ ngách vào sâu hàng trăm mét ở bên trong nhưng chỉ được chèn chống một cách tạm bợ, sơ sài.
Đáng lo ngại, địa chất ở đây khá yếu, nhiều chỗ đất bị lún, do vậy chỉ cần một trận mưa lớn đổ xuống thì hầm sẽ bị sập ngay. Chúng tôi thử đi vào bên trong một hầm đào vàng nhưng chỉ khoảng 10m đã bị ngột ngạt, khó thở... Còn những hầm được đào thẳng đứng có độ sâu dưới 20m được sắp ngang vài thanh cây rừng để đứng, nếu chẳng may bị trượt chân sẽ rơi thẳng xuống hầm rất nguy hiểm.
“Mình chỉ là người làm thuê, mỗi ngày được ông chủ trả công 200 nghìn đồng. Tranh thủ lúc cái nương, cái rẫy còn chưa vào mùa lên đây làm thêm thôi. Ông chủ là người ở đâu mình cũng không biết nữa”, anh Hồ Văn De, người dân tộc Cadong, 21 tuổi, người dân xã Trà Mai cho biết.
Không chỉ người địa phương, những nhóm ở tận các tỉnh phía Bắc xa xôi như Hà Giang cũng theo tiếng gọi của thứ kim loại óng ánh vào tận đây. Rừng thiêng nước độc, nhưng cơn sốt vàng như một thứ ma lực khó lý giải. Họ không ngại “liều mình” xuống tận các hố sâu hun hút nhiều rủi ro rình rập.
Việc khai thác vàng trái phép ở xã Trà Leng bùng phát đến nay được hơn 3 tháng, song truy quét, đẩy đuổi của chính quyền địa phương gặp nhiều khó khăn bởi phần lớn người làm vàng trái phép là dân bản địa. Nếu gặp lực lượng truy quét, họ quay về nhà làm rẫy và chờ đến khi hết đợt truy quét lại đi khai thác vàng.
Ngoài ra, khu vực gần bãi khai thác vàng bắt được sóng điện thoại di động nên mỗi khi lực lượng chức năng tổ chức truy quét thì trong bãi được báo động ngay. Lực lượng truy quét muốn vào bãi phải mất gần 7 giờ đồng hồ đi bộ, leo núi và trong khoảng thời gian này các chủ hầm đã ung dung chôn cất máy móc và tẩu tán công nhân.
Hôm chúng tôi đi cùng lực lượng Cảnh sát môi trường Công an tỉnh Quảng Nam truy quét, ngay tại bãi đã phát hiện và phá hủy 36 lán trại, 15 máy nổ, 15 cối xay đá cùng nhiều công cụ khác, thu giữ 150kg hóa chất cyanua, một thùng sắt đựng lương thực, trong đó có các cuốn sổ chấm công nhật còn mới cho thấy bãi vàng này mới chỉ đi vào hoạt động chưa lâu...
Được biết trên địa bàn xã Trà Leng còn có hàng chục điểm khai thác vàng trái phép nằm rải rác ở các thôn 4, thôn 2 và thôn 3. Trước đó, huyện Nam Trà My cũng đã tổ chức hàng chục đợt truy quét, đẩy đuổi nhưng đến nay tình trạng khai thác vàng vẫn diễn ra.
Để ngăn chặn tình trạng phá rừng, lực lượng chức năng cùng chính quyền địa phương đã tổ chức đẩy đuổi, cắm chốt, không cho người ra vào bãi. Nhưng, về lâu dài rất cần có những biện pháp phù hợp, nhất là địa phương cần tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền để giải thích, vận động giúp người dân hiểu rõ việc làm trên là trái pháp luật và nguy hiểm đến tính mạng, để họ hiểu và quay trở lại với cuộc sống nương rẫy, ruộng đồng...
