So với nhiều người cùng tuổi thì ông Lại Kiều Xanh vẫn còn nhanh nhẹn, hoạt bát lắm. Có lẽ chính vì thế mà không lúc nào ông ngơi nghỉ, suốt ngày như con thoi, khi thì ở trung tâm giáo dục lao động nhận bàn giao người nghiện sau cai, khi thì đến nhà có người nghiện ma túy động viên con em họ đi cai nghiện, lúc lại đến từng nhà người dân trên địa bàn làm công tác phát giác, tố giác... Không kể đêm hôm, khi có việc là ông hăng hái đi làm với tinh thần trách nhiệm cao. Công việc chính của ông Lại Kiều Xanh là giúp cấp ủy, chính quyền phường Chiềng Lề quản lý người nghiện ma túy trên địa bàn, tư vấn xét nghiệm những người liên quan đến ma túy để lập hồ sơ đưa đi cắt cơn, cai nghiện ở trung tâm giáo dục lao động của thành phố; tiếp nhận bàn giao người nghiện tại các trung tâm giáo dục lao động trên địa bàn tỉnh giao cho các nhóm liên gia tự quản về ANTT quản lý, giáo dục, theo dõi, giúp họ bớt đi mặc cảm, sớm hòa nhập cộng đồng.
Nguyên là cán bộ Quân đội nghỉ hưu, ông Xanh luôn giữ vững phẩm chất của bộ đội cụ Hồ, không ngại khó khăn, gian khổ, cống hiến hết mình cho công tác phòng chống ma túy trên địa bàn phường Chiềng Lề. Ông cho biết, khó khăn nhất trong công tác phòng chống ma túy là tìm ra người nghiện thông qua phiếu phát giác, tố giác. Lúc đầu có mẫu đơn phát cho các tổ bản nhưng không có hiệu quả vì e ngại, nể nang mà hầu hết người dân không dám tố giác. Ông đã đến từng nhà phát phiếu tố giác dán kín trong phong bì rồi sau đó trực tiếp đi thu lại, phân loại, tổng hợp số lượng báo cáo UBND phường. Tuy nhiên, phát hiện ra người nghiện ma túy đã khó nhưng vận động, thuyết phục họ đi cai nghiện cắt cơn còn khó khăn gấp nhiều lần do tâm lý lo sợ, trốn tránh, thậm chí có đối tượng còn chống đối…
Ông lại trực tiếp đến từng nhà, gặp từng người nghiện vận động, thuyết phục, phân tích phải trái, thiệt hơn cho họ hiểu và chấp nhận đi cai nghiện. Có một điều kỳ lạ là có người dù rất khó thuyết phục nhưng khi nghe ông nói chuyện, phân tích thì lại tình nguyện đồng ý đi cai nghiện. Ông gắn bó với công việc này quen thuộc đến nỗi nhiều người dân trên địa bàn phường Chiềng Lề vẫn thường gọi ông với cái tên thân thuộc như chính công việc của ông “ông Xanh 03”.
Nhiều năm làm công tác phòng chống ma túy của phường, vận động, thuyết phục không biết bao nhiêu người đi cai cắt cơn tại cộng đồng, mỗi người là mỗi hoàn cảnh khác nhau nhưng khi nhắc lại ông đều nhớ như in từng trường hợp cụ thể.
Anh Bùi Quang Huy ở tổ 2 phường Chiềng Lề là một trường hợp như thế. Do đua đòi, ham chơi nên anh Huy đã mắc nghiện, lại đã từng có tiền án về tội trộm cắp nên anh càng mặc cảm với bà con làng xóm, suốt ngày ở trong nhà, chỉ ra ngoài tìm thuốc hút khi trời đã tối. Cuộc sống của anh tưởng chừng không còn lối thoát. Thế rồi anh được ông Xanh đến nhà động viên đi cai nghiện tập trung. Lúc đầu anh không nghe vì mặc cảm và sợ không cai được. Nhưng nghe ông Xanh phân tích, lý giải điều hơn, lẽ thiệt, nhất là tác động tình cảm từ người mẹ và người vợ luôn vất vả sớm hôm vì anh nên cuối cùng anh đã đồng ý đi cai.
Thật kỳ diệu, sau 10 ngày cắt cơn, được ông Xanh thường xuyên đến động viên, giúp đỡ và trực tiếp quản lý sau cai 1 năm, anh đã không còn nghiện nữa. Đến nay sau 8 năm, anh đã đoạn tuyệt hẳn với ma túy và tập trung cùng vợ con làm ăn. Cuộc sống của vợ chồng anh giờ đã rất ổn định, xây được nhà, mua được chiếc xe công nông chở hàng và nhiều vật dụng khác trong gia đình. Anh tâm sự: “Nếu không có bác Xanh, cuộc đời tôi không bao giờ có ngày hôm nay. Tôi rất biết ơn bác ấy”.
Trường hợp anh Mè Văn Dũng, tổ 8 phường Chiềng Lề cũng nhờ ông Xanh động viên, giúp đỡ mà đã cai nghiện thành công, giờ đã có việc làm ổn định, cuộc sống được cải thiện rất nhiều so với trước. Nói về hai trường hợp này, ông Xanh chỉ cười mà nói rằng: “Nhìn thấy hoàn cảnh khó khăn của những người mắc nghiện tôi không cầm lòng được, tự nhủ phải bằng mọi cách tìm lại cuộc sống đích thực cho họ”.
Được biết, từ năm 2008 đến nay, ông Lại Kiều Xanh đã trực tiếp tư vấn xét nghiệm ma túy cho 499 lượt người, trong đó dương tính là 199 người, đã lập hồ sơ đưa đi cắt cơn cai nghiện tại các trung tâm lao động xã hội 372 lượt người. Bà Lò Thị Phương, Chủ tịch UBND phường Chiềng Lề nói: “Chúng tôi thực sự yên tâm khi giao công tác phòng chống ma túy cho ông Lại Kiều Xanh phụ trách, vì ông không chỉ làm việc bằng tinh thần trách nhiệm mà còn bằng cả tấm lòng”.
Hơn 10 năm làm công tác phòng chống ma túy của phường Chiềng Lề, ông Lại Kiều Xanh đã đưa biết bao nhiêu đối tượng vào trung tâm giáo dục lao động và đón về giao cho gia đình quản lý, mỗi lần đưa hay đón ấy là mỗi cảm xúc khác nhau nhưng tận sâu trong tâm ông Lại Kiều Xanh là tinh thần trách nhiệm, là tình thương yêu giữa con người với nhau nên nhiều khi phải bỏ tiền riêng ra để chi cho những việc đó ông cũng vui vẻ.
Đang ngồi tiếp chuyện chúng tôi, chuông điện thoại của ông Xanh bỗng reo vang, lại có người cần tư vấn xét nghiệm ma túy; bước chân ông lại thoăn thoắt lên đường... Chúng tôi thầm chúc cho ông có sức khỏe thật tốt để cống hiến hết mình cho công tác phòng chống ma túy, góp phần giúp những người nghiện sớm quay trở lại với cuộc sống bình thường
