Ông Kishida quyết tâm sửa Hiến pháp

Di sản chính trị của ông Shinzo Abe - sửa đổi Điều 9 Hiến pháp Nhật Bản, đổi tên Lực lượng Phòng vệ và dỡ bỏ lệnh cấm đối với quyền tự vệ tập thể từ góc độ hiến pháp, trở thành sứ mệnh được chính quyền Thủ tướng Fumio Kishida quyết tâm thúc đẩy.

Trong một chương trình truyền hình hồi cuối tháng 7, ông Kishida cho biết ông sẽ lấy trung tâm là 4 chương trình sửa đổi hiến pháp của đảng Dân chủ tự do (LDP), trong đó có việc đưa Lực lượng Phòng vệ vào Điều 9 của hiến pháp, thúc đẩy quốc hội thảo luận, đồng thời nhấn mạnh sẽ dũng cảm thách thức những vấn đề lớn.

Ông Kishida quyết tâm sửa Hiến pháp -0
Dù bị bó buộc bởi Hiến pháp hòa bình, song Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản vẫn phát triển mạnh và tham gia nhiều hoạt động gìn giữ hòa bình quốc tế.

Hiến pháp hiện hành của Nhật Bản được ban hành vào ngày 4-5-1947, được xây dựng dưới sự giám sát của lực lượng Mỹ đang chiếm đóng. Điều 9 của văn bản này quy định người dân Nhật Bản chân thành tìm kiếm hòa bình quốc tế dựa trên công lý và trật tự, việc vĩnh viễn từ bỏ quyền phát động chiến tranh, đe dọa sử dụng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực được coi là giải pháp giải quyết tranh chấp quốc tế; để đạt được mục đích đó, Nhật Bản không giữ lại lực lượng lục quân, hải quân, không quân và các lực lượng chiến đấu khác. Nhật Bản không thừa nhận quyền giao chiến của đất nước. Vì vậy, Hiến pháp Nhật Bản còn được gọi là “Hiến pháp hòa bình”. Bản hiến pháp này đã đảm bảo hòa bình cho Nhật Bản trong hàng chục năm sau Thế chiến II nhưng Nhật Bản cũng đánh mất đi phần lớn quyền tự chủ về quốc phòng mà một quốc gia bình thường cần có.

Mặc dù có quan điểm được cho là khác với người tiền nhiệm, song về vấn đề sửa đổi hiến pháp, ông Kishida kiên định lập trường muốn Nhật Bản trở thành một quốc gia bình thường. Tháng 11-2021, trong một cuộc phỏng vấn sau khi trở thành thủ tướng, ông bày tỏ ý định đưa sửa đổi hiến pháp trở thành một trong những điểm gây tranh luận trong cuộc bầu cử Thượng viện vào mùa hè năm 2022. Tiếp đó, tháng 12-2021, điều hiếm thấy là ông tham dự Hội nghị hiện thực hóa sửa đổi hiến pháp tại trụ sở của LDP. Ông tuyên bố tập hợp sức mạnh của đảng để sửa đổi hiến pháp, nêu rõ sửa đổi hiến pháp hòa bình là vấn đề có ý nghĩa hiện đại và phải thực hiện càng sớm càng tốt, đồng thời phải coi thảo luận tại quốc hội và cách hiểu của người dân là “hai bánh xe” nhằm thúc đẩy sửa đổi hiến pháp.

Ở một nước dân chủ hiện đại, việc sửa đổi hiến pháp chỉ có sự đồng ý của quốc hội là không đủ để thể hiện nguyện vọng của nhân dân, mà phải đưa ra trưng cầu dân ý để thể hiện ý chí của nhân dân. Đây cũng là biểu hiện của dân chủ trực tiếp. Việc sửa đổi hiến pháp của nhiều quốc gia đều có khâu trưng cầu dân ý. Do lực lượng sửa đổi hiến pháp trong Thượng viện và Hạ viện Nhật Bản chiếm đa số nên xét về nguyện vọng của dân chúng hiện nay, nếu tổ chức sớm cuộc trưng cầu dân ý thì việc sửa đổi hiến pháp có thể được thông qua về mặt lý thuyết.

Sau khi kết quả bầu cử Thượng viện được công bố, hãng tin Kyodo ngay lập tức tiến hành cuộc thăm dò dư luận qua điện thoại trên toàn quốc về việc sửa đổi hiến pháp. Kết quả cho hay, tỷ lệ người dân Nhật Bản cho rằng “nên đẩy mạnh nỗ lực sửa đổi hiến pháp” là 37,5%. Số người được hỏi cho rằng “không cần phải vội vàng sửa đổi hiến pháp” chiếm 58,4%. Còn trong 2 cuộc thăm dò dư luận của Asahi Shimbun trước đó lại cho thấy tỷ lệ ủng hộ và phản đối gần như nhau. Ví dụ, một cuộc khảo sát năm 2021 cho thấy 45% người dân ủng hộ việc sửa đổi hiến pháp và 44% cho rằng không cần thiết; cuộc thăm dò vào tháng 5-2022 tiếp tục cho thấy 56% nhận định việc sửa đổi hiến pháp là cần thiết, 37% cho biết việc làm đó là không cần thiết. Số người ủng hộ cao hơn gần 20% so với nhóm người phản đối, hoàn toàn trái ngược với kết quả thăm dò của Kyodo.

Liệu ông Kishida có thực sự phải gấp rút sửa đổi hiến pháp hay không? Bởi vì, xét cho cùng, sửa đổi hiến pháp cũng là một việc làm có ảnh hưởng lớn. Hiến pháp hòa bình của Nhật Bản đã vận hành hơn 70 năm, thấm sâu vào lòng dân. Ngay cả trong nội bộ LDP, không phải nghị sĩ nào cũng ủng hộ việc này. Thậm chí, đảng Công minh trong liên minh cầm quyền cũng có bất đồng với các lực lượng ủng hộ sửa đổi hiến pháp của LDP.

Cuối cùng, vấn đề là tuy sửa đổi hiến pháp là công việc nội bộ của Nhật Bản nhưng lại tác động đến thái độ của các nước láng giềng và ảnh hưởng lớn đến địa chính trị Đông Bắc Á. Truyền thông nhà nước Trung Quốc coi việc sửa đổi hiến pháp của Nhật Bản là sự thay đổi đối với hiện trạng địa chính trị ở châu Á. Ở một mức độ nào đó, Hiến pháp hòa bình của Nhật Bản tạo ra cục diện châu Á, đặc biệt là Đông Á, đảm bảo hòa bình ở Đông Á. Nếu Nhật Bản sửa đổi hiến pháp sẽ khiến các nước Đông Á từng bị Nhật Bản xâm lược trong quá khứ cảm thấy bất an. Dưới sức ép của Mỹ, Hàn Quốc đang tìm cách cải thiện quan hệ với Nhật Bản nhưng việc Nhật Bản sửa đổi hiến pháp chắc chắn sẽ khiến Hàn Quốc phản ứng mạnh và dựa trên cơ sở hiện nay, quan hệ Nhật - Hàn sẽ thụt lùi. Việc sửa đổi hiến pháp này cũng sẽ có thể kích động các nước láng giềng đẩy mạnh tăng cường quân sự.

Việc sửa đổi hiến pháp của Nhật Bản cũng liên quan đến lợi ích của Mỹ. Mặc dù bề ngoài có vẻ như người Mỹ ủng hộ việc sửa đổi này của đồng minh thân tín, tuy nhiên, nước nào đã khiến Nhật Bản trở thành một quốc gia không bình thường? Việc sửa đổi hiến pháp của Nhật Bản rõ ràng là để thoát khỏi sự kiểm soát của Mỹ. Mỹ đương nhiên hiểu rõ điều này nên đã dùng Hiến pháp hòa bình và quân đồn trú để trói buộc Nhật Bản, đồng thời sử dụng Hiệp ước an ninh Mỹ - Nhật để bảo vệ an ninh quốc gia Nhật Bản.

Một số chuyên gia nước ngoài thì cho rằng, Nhật Bản liệu có thể thông qua việc sửa đổi hiến pháp hay không cũng không phải là then chốt của vấn đề, mà yếu tố quan trọng nhất là bản thân hành động sửa đổi hiến pháp. Nếu Nhật Bản sửa đổi hiến pháp thì thông qua hành động này đã cho thế giới thấy rằng họ muốn từ bỏ hệ thống hậu Thế chiến II.

Đan Thanh (Tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.