Ở Việt Nam ai cũng có thể khởi nghiệp được dựa trên khoa học đổi mới sáng tạo

Đó là một trong những thông tin được Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Hoàng Minh chia sẻ trong bài phát biểu tại Diễn đàn chính sách Quốc gia hợp tác quốc tế về đầu tư cho khởi nghiệp sáng tạo sáng ngày 13/12, tại Hà Nội. Diễn đàn là một trong những hoạt động chính trong khuôn khổ hoạt động TechfestViệt Nam 2025.

Mở đầu bài phát biểu của mình, Thứ trưởng Hoàng Minh thẳng thắn nhìn nhận: Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng. Trong xu thế chung của thế giới, các quốc gia đều nhận thấy sự cần thiết của khoa học và công nghệ (KH&CN) trong phát triển. Đối với Việt Nam, chúng ta không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phát triển kinh tế xã hội dựa trên nền tảng công nghệ và sáng tạo để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số. Vì lẽ đó, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (ĐMST) là một thành tố vô cùng quan trọng đối với sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

Theo Thứ trưởng Bộ KH&CN, trong bối cảnh chung của thế giới, dòng vốn đầu tư mạo hiểm (venture capital - VC) đang có xu hướng suy giảm rõ rệt. Từ quy mô khoảng 600 tỷ USD vào năm 2021, dòng vốn này đã giảm xuống khoảng 350 tỷ USD vào năm 2022, và dự kiến chỉ còn khoảng 300 tỷ USD trong năm 2023 và 2024. Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng này; dòng vốn đầu tư mạo hiểm giảm từ khoảng 1,5 tỷ USD vào năm 2021 xuống còn khoảng 500 triệu USD trong năm ngoái. Tuy nhiên, trong bức tranh chung đó, các nhà đầu tư vẫn tiếp tục rót vốn vào các lĩnh vực quan trọng như AI, công nghệ sinh học và deep tech.

Ở Việt Nam ai cũng có thể khởi nghiệp được dựa trên khoa học đổi mới sáng tạo -0
Ông Hoàng Minh, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ phát biểu tại diễn đàn.

Bất chấp những biến động về vốn, hệ sinh thái ĐMST của Việt Nam đã có những bước trưởng thành đáng kể trong thời gian qua. Hiện nay, chúng ta có hơn 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp và hơn 200 tổ chức hỗ trợ. Việt Nam tự hào có hai kỳ lân công nghệ  và khoảng hơn 20 công ty định giá cao. Các trung tâm sáng tạo lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, và gần đây là Đà Nẵng, đã lọt vào top các thành phố sáng tạo, cùng với Khu Công nghệ cao Hòa Lạc của Hà Nội, đã bước vào top 200 toàn cầu. Chỉ số Đổi mới Sáng tạo (GII) của chúng ta đạt 44/132 quốc gia, và chỉ số hệ sinh thái đạt 55. Tốc độ tăng trưởng hệ sinh thái của Việt Nam xếp thứ ba ASEAN và xếp thứ năm về tổng thể.

Tuy nhiên, Việt Nam vẫn phải đối diện với những hạn chế. Tinh thần dám mạo hiểm, dám thất bại, dám dấn thân và chấp nhận rủi ro chưa lan tỏa sâu rộng. Số lượng doanh nghiệp và tổ chức cá nhân khởi nghiệp quy mô lớn vẫn còn nhỏ.

Với lợi thế dân số gần 100 triệu dân, lực lượng người trẻ dồi dào, và trình độ hiểu biết về công nghệ cao, Việt Nam không thể bỏ qua cơ hội phát triển dựa trên ĐMST. “Đã đến lúc Việt Nam cần có một Chiến lược Quốc gia về đổi mới sáng tạo. Chiến lược này không thể sao chép từ quốc gia khác mà phải dựa trên đặc trưng riêng, văn hóa và mục tiêu phát triển của Việt Nam” Thứ trưởng Hoàng Minh nhấn mạnh. Đồng thời bày tỏ: Quan điểm của Việt Nam là thúc đẩy mô hình "Toàn dân khởi nghiệp", nơi ai cũng có thể khởi nghiệp dựa trên công nghệ và sáng tạo. Trong đó, Chính phủ xác định rõ rằng các startup (doanh nghiệp khởi nghiệp) là mô hình đặc biệt, chấp nhận độ rủi ro cao, mang tính phá vỡ và tạo ra tăng trưởng nhanh chóng.

Theo Thứ trưởng Hoàng Minh, để hỗ trợ những mô hình này, Nhà nước không chỉ dừng lại ở chính sách mà quyết định tham gia trực tiếp vào hệ sinh thái.  Việc hình thành quỹ đầu tư mạo hiểm (VC) cấp quốc gia và địa phương là thông điệp mạnh mẽ về sự tham gia trực tiếp của Chính phủ. Quỹ đầu tư quốc gia được phép huy động cả nguồn vốn từ ngân sách nhà nước lẫn các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. Đặc biệt, quỹ này được phép đầu tư theo chu kỳ dài hạn (10-15 năm), không bị tính toán theo từng thương vụ ngắn hạn như các quy định về ngân sách thông thường. Quỹ sẽ ưu tiên tập trung đầu tư vào các công nghệ chiến lược như công nghệ xanh. Thậm chí, quỹ còn được phép đầu tư ra nước ngoài để tiếp cận công nghệ mới, sản phẩm mới, và thu hút nhân tài, trí tuệ Việt Nam về nước. Đây là hành động trực tiếp của Nhà nước nhằm thúc đẩy hệ sinh thái.

“Chúng tôi đang đề xuất và triển khai hình thành sàn giao dịch chứng khoán chuyên biệt cho các tổ chức, cá nhân khởi nghiệp và quỹ đầu tư Việt Nam. Sàn giao dịch này dự kiến sẽ được ban hành trong chương trình Chính phủ trong thời gian tới, giúp tránh tình trạng thoái vốn qua các kênh không thuận lợi”, Thứ trưởng thông tin thêm. Đồng thời lý giải, Quỹ Đổi mới Công nghệ Quốc gia cũng chính thức có nghị định hướng dẫn hoạt động. Quỹ này sẽ hỗ trợ các cơ sở bảo hiểm sử dụng sản phẩm mới, cung cấp ngân sách dưới dạng "voucher" để mua và sử dụng sản phẩm mới. Điều này giải quyết khó khăn lớn nhất của các startup là việc tìm kiếm người dùng và thị trường đầu tiên. Tương tự, các quỹ phát triển KH&CN địa phương sẽ hỗ trợ doanh nghiệp đăng ký bản quyền sở hữu trí tuệ và cải tiến chất lượng. Ngoài ra, để củng cố hạ tầng, chúng ta sẽ hình thành lực lượng chuyên nghiệp hóa, bao gồm các chuyên gia khởi nghiệp, nhà tư vấn, và các tổ chức hỗ trợ được cấp chứng chỉ và công nhận.

Kết thúc bài phát biểu, Thứ trưởng Hoàng Minh cũng nhấn mạnh, Nhà nước đang thiết lập một hệ sinh thái đầy đủ, từ nguồn vốn ngân sách, quỹ đầu tư, đến sàn giao dịch chứng khoán, cùng với các cơ chế chính sách hỗ trợ đầu vào và đầu ra. Tất cả những nỗ lực này nhằm mục tiêu chung là tăng quy mô, tăng số lượng và thu hút nhân tài Việt Nam để họ không cần ra nước ngoài khởi nghiệp hay chuyển vốn ra bên ngoài. Đây là hành động trực tiếp, thể hiện vai trò và trách nhiệm của Nhà nước trong việc thúc đẩy hệ sinh thái ĐMST Việt Nam.

Phạm Huyền

Các tin khác

Tuyên bố chung của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Tổng thống Cộng hoà Azerbaijan

Tuyên bố chung của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Tổng thống Cộng hoà Azerbaijan

Nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Tổng thống Cộng hòa Azerbaijan Ilham Aliyev đã có chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 19 đến 21/11/2026. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương không ngừng được củng cố và phát triển, đặc biệt kể từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược vào tháng 5/2025.

Bổ sung trách nhiệm của Bộ Công an trong quản lý, kiểm soát nhập khẩu thuốc

Bổ sung trách nhiệm của Bộ Công an trong quản lý, kiểm soát nhập khẩu thuốc

Bộ Công an có trách nhiệm phối hợp với Bộ Tài chính trong việc quản lý, kiểm soát nhập khẩu thuốc, nguyên liệu làm thuốc chưa được cấp phép lưu hành, nhập khẩu dược liệu chưa được phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, xuất khẩu dược liệu thuộc danh mục loài, chủng loại dược liệu quý, hiếm, đặc hữu phải kiểm soát.

Người dưới 18 tuổi không được đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người

Người dưới 18 tuổi không được đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người

Tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội cho rằng việc đăng ký hiến chỉ nên áp dụng đối với người có đủ năng lực nhận thức, Chính phủ đã chỉnh lý dự thảo luật theo hướng chỉ người từ đủ 18 tuổi trở lên có quyền bày tỏ nguyện vọng và đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể, hiến xác của mình; bỏ quy định người dưới 18 tuổi đăng ký hiến.

Sau 5 năm, nhà ở xã hội chỉ được bán lại cho đúng đối tượng

Sau 5 năm, nhà ở xã hội chỉ được bán lại cho đúng đối tượng

Sau thời hạn 5 năm kể từ ngày đã thanh toán đủ tiền mua, thuê mua nhà ở, bên mua, bên thuê mua nhà ở xã hội được bán lại nhà ở này cho đối tượng thuộc trường hợp được mua nhà ở xã hội theo quy định của luật này nếu đã được cấp Giấy chứng nhận.

Quốc hội biểu quyết thông qua Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi)

Quốc hội biểu quyết thông qua Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi)

Việc áp dụng thủ tục tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt phải thực chất, tự nguyện, không ép buộc, không hạn chế quyền bào chữa và các quyền tố tụng hợp pháp khác. Các cơ quan tiến hành tố tụng phải kiểm tra, đánh giá đầy đủ căn cứ buộc tội trước khi quyết định áp dụng thủ tục này.

Chính thức bổ sung biện pháp phục vụ cộng đồng thay thế hình phạt tiền

Chính thức bổ sung biện pháp phục vụ cộng đồng thay thế hình phạt tiền

Chính phủ đã rà soát, bổ sung biện pháp "thực hiện công việc phục vụ cộng đồng" là biện pháp thay thế hình thức phạt tiền. Biện pháp này được áp dụng đối với cá nhân vi phạm hành chính bị áp dụng hình thức phạt tiền từ 5 triệu đồng trở xuống, đã nhận lỗi và tự nguyện đề nghị được thực hiện biện pháp thay thế.

Quốc hội thông qua các dự án luật về bảo vệ an ninh trật tự với số phiếu rất cao

Quốc hội thông qua các dự án luật về bảo vệ an ninh trật tự với số phiếu rất cao

Chiều 20/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội đã thông qua dự án luật gồm: Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Luật Định danh và xác thực điện tử; Luật An ninh dữ liệu.