Nỗi lòng người giúp việc kiện chủ nhà đòi nợ
Ngồi giữa phòng xử án trống trải ở Tòa án nhân dân quận Ba Đình, Hà Nội, bà Nguyễn Thị Phong có hộ khẩu ở xã Tân Quang, huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang cứ nhấp nhổm không yên. Bà chờ đợi người vay tiền của bà xuất hiện, nhưng chờ mãi chẳng thấy. Gần 60 tuổi đầu, bà phải đi lại chốn công đường để đòi quyền lợi cho mình. Người phụ nữ cả cuộc đời chuyên đi làm thuê, tích cóp được khoản tiền dắt lưng lại đứng trước nguy cơ bị mất cả. Sau khoảng thời gian đằng đẵng từ năm 2012 bắt đầu đi kiện, hôm nay, ngày 22/1/2014 Tòa án quận Ba Đình đã đưa ra xét xử công khai.
10h30, phiên tòa sơ thẩm vụ án “đòi tiền và tài sản cho vay” bắt đầu. Bị đơn vắng mặt không lý do. Phiên tòa vẫn diễn ra bình thường. Thẩm phán Trần Xuân Thắng chủ tọa phiên tòa. Phiên xét xử vắng hoe, chỉ có Hội đồng xét xử và luật sư, nhà báo đã cùng bà Phong theo sát hành trình đòi nợ của bà.
Vốn là người phụ nữ bất hạnh, ở cái tuổi lẽ ra phải yên ấm bên gia đình thì bà Phong phải lang bạt khắp nơi kiếm sống. Bà trải lòng kèm theo những giọt nước mắt và sụt sùi khóc như đứa trẻ. Theo lời bà Phong, sau khi lập gia đình, bà bị chồng ruồng rẫy, sinh con không nuôi được mà phải nhờ một gia đình không có con nuôi dưỡng. Thỉnh thoảng bà mới đến thăm con. Công việc của bà là làm thuê, giúp việc… chẳng việc nào ổn định. Năm 2006, bà Phong về Hà Nội làm giúp việc cho gia đình con gái của một người cùng quê là chị Cao Thị Kim Chi và anh Đào Đức Trung (trú tại phường Vĩnh Phúc, quận Ba Đình, Hà Nội). Tài sản tích cóp được sau hơn 40 năm làm thuê, bà mang cả theo người.
Ngày 20/10/2007, bà cho vợ chồng chủ nhà vay 26,5 triệu đồng. Lần thứ 2 vào ngày 1/3/2008, bà lại cho anh Trung, chị Chi vay tiếp 1,9 cây vàng. Cả hai lần vay, vợ chồng anh Trung đều có giấy ghi nhận nợ. Họ hẹn sẽ trả bà Phong ngay trong năm nhưng rồi không thực hiện lời hứa. Bà Phong cũng không còn làm giúp việc cho vợ chồng anh Trung, chị Chi nữa. Hai bên không tự giải quyết được, họ đưa nhau ra Công an. Công an phường Vĩnh Phúc cũng đã tổ chức cho hai bên hòa giải nhưng không thành. Vợ chồng anh Trung, chị Chi thì chỉ thừa nhận một giấy vay nợ chứ không chấp nhận cả hai giấy.
Ngày 21/6/2012 bà làm đơn khởi kiện đòi tiền và tài sản cho mượn, gửi đến TAND quận Ba Đình. Từ khi Báo CAND nhận được đơn tố cáo của bà Phong, chúng tôi đã vào cuộc và dõi theo từng bước trên hành trình đòi lại quyền lợi của bà. Người đàn bà khốn khổ ấy cứ đi lại Hà Giang – Hà Nội để kiện tụng, nào là tìm luật sư, nhà báo, tìm nơi làm thuê, tìm cơ quan để gửi đơn cầu cứu. Chi phí cho mỗi chuyến đi lại bằng nhiều ngày bà còng lưng làm thuê.
Công lý được chứng minh
Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà Phong trước tòa, luật sư Nguyễn Tiến Trung nêu căn cứ khởi kiện là hai giấy vay tiền và vay tài sản đều do bị đơn tự tay viết, có ký tên của cả hai vợ chồng nên hợp đồng này phù hợp với quy định của pháp luật về hình thức và có thể làm căn cứ để xác định nghĩa vụ của bị đơn.
Trước tòa, bà Phong chỉ yêu cầu được nhận lại tiền và vàng đã cho vay mà không đòi hỏi lãi suất từ đó đến nay. Trình bày hoàn cảnh trước tòa, bà Phong lại ngậm ngùi chực khóc.
Cuối cùng, bà Phong cũng đã thắng kiện khi Hội đồng xét xử quyết định buộc bị đơn là ông Đào Đức Trung và bà Cao Thị Kim Chi phải trả nguyên đơn số tiền và vàng đã vay. Tuy nhiên, theo quy định về quản lý ngoại hối, Hội đồng xét xử đã quy đổi số vàng trên sang đồng Việt
Bà Phong mừng mừng tủi tủi vì được tòa tuyên thắng cuộc. Cuối cùng thì người nghèo cũng đã được pháp luật bảo vệ. Đây là niềm vui bước đầu của người đàn bà bất hạnh đi tìm công lý, dẫu rằng để thực hiện được bản án đã tuyên còn cả một quá trình.
Giữa trưa, bà Phong lại sấp ngửa tìm về nơi ở trọ. Bà tâm sự: “Có nhiều người tốt lắm cô ạ. Biết tôi đi kiện lại chẳng có tiền nên một cô đi cùng trên xe khách cho tôi về Thanh Xuân ở nhờ”. Đêm nay bà sẽ lên xe khách về Hà Giang. Cái Tết đang gõ cửa từng nhà, còn với bà, bản án này cũng giúp bà đón Tết vui hơn.
| Luật sư Nguyễn Tiến Trung, Giám đốc Công ty Luật Trung Nguyễn: Đây là trường hợp hy hữu mà tôi đã từng tham gia bảo vệ cho đương sự trước tòa. Nguyên đơn là người giúp việc kiện chủ nhà, chủ nhà lại là người có học. Khi thực hiện việc vay tiền, tài sản, nguyên đơn thể hiện sự tin tưởng đối với bị đơn. Nhưng việc trốn tránh nghĩa vụ đã thỏa thuận làm ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của nguyên đơn. Bên cạnh đó, thái độ thiếu tích cực của bị đơn còn gây trở ngại cho Hội đồng xét xử. Chúng tôi sẵn sàng tham gia bảo vệ quyền lợi miễn phí cho nguyên đơn, nhất là khi biết hoàn cảnh éo le của nguyên đơn. |