Ngày 14/2, nhiều doanh nghiệp (DN) chế biến, xuất khẩu thủy sản tại ĐBSCL tiếp tục ký hợp đồng thu mua cá tra nguyên liệu với mức 25.000đ, thậm chí 25.500 đồng/kg. Người nuôi cá cho biết với mức giá cao kỷ lục nhất từ trước đến nay, bà con có thể lời đến 6.500 đồng/kg. Các chuyên gia dự báo tình trạng khan hiếm cá tra nguyên liệu sẽ kéo dài ít nhất đến giữa năm, thậm chí đến hết quý III/2011. Tuy nhiên, khác với mọi năm, nông dân ĐBSCL vẫn đang rất thận trọng và tỏ ra chuyên nghiệp hơn trước khi đầu tư thả nuôi vụ cá mới bởi nhiều nguyên nhân…
Cân nhắc trước vụ nuôi mới
Sáng 14/2, anh Trần Bá Đạm - một người nuôi cá tra ở cù lao Tân Lộc, quận Thốt Nốt (TP Cần Thơ) cho biết anh có tất cả 5 ao nuôi cá. Trước Tết vừa rồi, anh xuất bán được giá 23.000 đồng/kg. Tuy có lời nhưng không như mọi năm, anh cẩn trọng chỉ thả nuôi lại 1 ao (250.000 con). Anh cho biết, giá cá nguyên liệu tăng, người nuôi vụ rồi có thể lời đến 5.000 đồng/kg nhưng giá thành cũng đang nhích lên chứ không nằm im ở mức 18.000 đồng/kg như vừa qua. Cụ thể, đầu vụ trước, giá cá giống chỉ khoảng 17.000 - 18.000 đồng/kg là có cá đẹp nhưng hiện đã lên 42.000 - 45.000 đồng/kg (cỡ cá 70 - 80 con/kg). Để cầm chắc và khỏi lo âu đến mất ăn, mất ngủ, nhiều hộ dân khác tại cù lao Tân Lộc cũng làm theo cách của anh Đạm là chỉ thả nuôi lại một vài ao, các ao còn lại để dưỡng cá giống, tức mua loại cá khoảng 100 con/kg về dưỡng cho cá lớn khoảng 30 - 40 con/kg, xuất bán cho các hộ nuôi khác.
Ông Nguyễn Ngọc Hải - Chủ nhiệm HTX Thới An, quận Ô Môn, TP Cần Thơ cho rằng nếu thả cá trong tháng 1/2011, đến tháng 7 thu hoạch, tính giá thức ăn cho cá loại 28% đạm là 10.500 đồng/kg, cộng gộp với tiền con giống, thuốc, hóa chất, chi phí bơm nước, công nuôi và lãi suất ngân hàng thì giá thành nuôi dao động 21.000 - 22.000 đồng/kg. Do vậy, theo ông Hải "người nuôi phải cân nhắc trong đầu tư vụ mới".
Nhiều người nuôi cá tại ĐBSCL cũng có cùng nhận định với ông Hải rằng giá cá tra nguyên liệu sẽ tiếp tục tăng trong thời gian chờ thu hoạch vụ cá mới của năm 2011, nhưng cũng có thể 6 tháng nữa, mức giá 25.000 đồng/kg hiện tại sẽ không giữ được nữa. Với thực tế này, người nuôi cá sẽ thua lỗ hoặc không lời bao nhiêu bởi giá cá là do thị trường chứ không do người nuôi quyết định.
Cân đối cung cầu để không tái diễn khủng hoảng thừa
Có ý kiến cho rằng khi giá cá cao ngất ngưỡng như thế rất dễ dẫn đến chuyện khủng hoảng cá nguyên liệu như trước đây do người dân nuôi cá lại một cách ồ ạt. Thực tế cho thấy rất khó diễn ra tình trạng này. Đến cuối năm 2010, diện tích nuôi cá tra toàn vùng ĐBSCL khoảng 5.420ha trong khi kế hoạch đặt ra là 6.000ha. Địa phương có diện tích nuôi lớn nhất là Đồng Tháp (gần 1.900ha), kế đến là An Giang (gần 1.000ha), TP Cần Thơ (gần 800ha).
Dù giá cá diễn biến theo hướng có lợi cho người nuôi nhưng diện tích thả nuôi của nhiều địa phương năm nay khó đạt mục tiêu đề ra. Điều này được giải thích là do gần 3 năm qua, nhiều hộ nuôi cá tra vẫn chưa thể gượng dậy từ những đợt thua lỗ vì giá cá trồi sụt. Hiện có nhiều nông dân muốn quay lại với nghề nuôi cá tra nhưng họ đang gặp khó về vốn do khó tiếp cận với các gói lãi suất ưu đãi.
Giá cá nguyên liệu đứng ở mức cao, diễn biến theo chiều hướng có lợi cho người nuôi nhưng người nuôi vẫn chưa đủ điều kiện tái đầu tư. Hầu hết những hộ nuôi cá tra có diện tích dưới 1 ha đều thua lỗ trong 6 tháng đầu năm 2010, đến vụ cuối năm mới gỡ hòa nên hầu hết còn rụt rè trong chuyện tái đầu tư. Còn chuyện DN chế biến hợp tác, hỗ trợ vốn cho người nuôi thì cả ĐBSCL mới chỉ đếm được trên đầu ngón tay.
Điều đáng mừng là người nuôi cá ĐBSCL ngày càng thích ứng trước những đòi hỏi khắt khe về an toàn thực phẩm từ các thị trường nhập khẩu đặt ra. Người nuôi cá tra ở ĐBSCL giờ đây đã chuyên nghiệp hơn, nhất là trong việc áp dụng rộng rãi các tiêu chuẩn chất lượng hoặc quy phạm thực hành nuôi thủy sản tốt ở tầm cỡ quốc tế như BMP, SQF1000, Global GAP...
