Nơi nguy hiểm nhất với các nhà báo

Theo BBC, tính tới tháng 6 đã có 3 nhà báo ở quốc gia Nam Mỹ bị sát hại trong năm 2020. Vụ mới nhất là cuối tháng 5, nạn nhân là Jorge Armenta, giám đốc của cơ quan truyền thông Medios Obson ở Ciudad Obreb. Dù đã được chính phủ bảo vệ sau khi nhận những lời đe dọa về cái chết nhưng ông vẫn bị sát hại.

Giới chức Mexico đang đẩy mạnh điều tra. Trước đó là các nạn nhân Victor Fernando Alvarez bị sát hại ở Acapulco hồi tháng 4 sau một thời gian mất tích. Nhà báo Maria Elena Ferral bị bắn chết hồi tháng 3 ở Veracruz bởi 2 kẻ lạ mặt đi xe máy.

Mexico không phải là đất nước có chiến tranh nhưng lại là một trong những quốc gia có số nhà báo thiệt mạng nhiều nhất trong khi tác nghiệp. Từ năm 2000 đến nay đã có hơn 100 nhà báo bị sát hại ở Mexico. Reuters cho hay. Báo cáo "Tội phạm có tổ chức và bạo lực ở Mexico" của Đại học San Diego (Mỹ) công bố cuối năm 2019 ghi nhận nhà báo Mexico có nguy cơ bị ám sát 3 lần cao hơn dân thường.

Nhà báo Edgar Alberto Nava vừa bị giết tại thành phố Zihuatanejo de Azueta thuộc bang Guerrero. Nạn nhân “bị bắn bằng một khẩu súng cỡ nòng 9mm”, theo cơ quan điều tra của bang. Ông Nava làm việc cho trung tâm tin tức La Verdad de Zihuatanejo.

Các nhà báo biểu tình lên án tình trạng giết hại nhà báo ở Mexico.
Các nhà báo biểu tình lên án tình trạng giết hại nhà báo ở Mexico.

Trước đó, nhà báo Rogelio Barragan được phát hiện tử vong trong ô tô, hai tay bị trói và có dấu hiệu bị tra tấn dã man, theo trang Notimex của Chính phủ Mexico đưa tin. Nạn nhân làm việc tại trung tâm tin tức kỹ thuật số Guerrero Al Instante. Cùng ngày hôm đó, tại bang Veracruz, Thống đốc bang Cuitláhuac García thông báo có thêm một nhà báo khác bị giết hại là Jorge Ruíz Vázquez. Ông cũng tuyên bố sẽ mở các cuộc điều tra để bắt giữ thủ phạm.

Theo Ủy ban Bảo vệ các nhà báo (CPJ), Mexico là quốc gia nguy hiểm nhất đối với các nhà báo ở Tây bán cầu. Có rất nhiều nhà báo đã từng bị sát hại dã man tại quốc gia này. Đại diện của CPJ tại Mexico, ông Jan-Albert Hootsen kêu gọi “một cuộc điều tra ngay lập tức và đáng tin cậy” các vụ sát hại trên. Ngoài ra, Ủy ban Nhân quyền quốc gia Mexico cũng lên án các vụ giết người và kêu gọi các nhà chức trách điều tra nghiêm túc.

Tháng 3-2018, một vụ nhà báo bị sát hại khiến nhiều người ám ảnh. Nhà báo Miroslava Breach, 54 tuổi, đã bị bắn 8 phát đạn ngay trong xe khi bà đang đưa con đi học. Đứa bé dù không bị thương tích bên ngoài nhưng chịu nỗi ám ảnh rất lớn khi phải chứng kiến cảnh mẹ mình bị bắn chết. Sau khi ra tay, những kẻ giết người còn để lại lời nhắn: “Kết cục cho những kẻ to mồm” và ký tên “EI 80”. Đây là biệt danh của Arturo Quintana, trùm băng La Linea là chân rết của băng ma túy Juarez, một trong những băng đảng khét tiếng ở Mexico.

Breach là phóng viên của tờ La Jornada và cũng là cộng tác viên của El Norte. Bà chuyên viết bài điều tra về buôn ma túy. Bà đã viết nhiều bài cảnh báo bọn tội phạm có tổ chức xâm nhập vào bộ máy chính quyền địa phương. Bà tiết lộ tên các đại biểu dân cử và các ứng cử viên hội đồng thị chính thân cận với bọn buôn ma túy. Ngay trước khi bị bắn, bà mô tả cảnh bắn giết lẫn nhau giữa hai đại ca băng Juarez. Sau khi bà hy sinh, El Norte đã tuyên bố đóng cửa vì không muốn thấy thêm một phóng viên nào của mình bị giết hại nữa.

Theo tờ Times, đó cũng chính là mục đích của những kẻ giết hại nhà báo. Chúng đang muốn đóng cửa các tờ báo điều tra về chúng. Các băng đảng tội phạm ở Mexico luôn tìm cách đe dọa và thường xuyên hối lộ các nhà báo để họ không điều tra về chúng. Nếu không hối lộ hay đe dọa được, chúng sẽ dùng hình thức giết hại hoặc bắt cóc các nhà báo. Nhiều đài phát thanh và truyền hình không thỏa hiệp với tội phạm cũng đã bị tấn công. Sức ép từ tội phạm ma túy đã gây ảnh hưởng lớn đến ngành truyền thông của Mexico. Nhiều tờ báo đã dừng đưa tin về tội phạm ma túy hoặc đóng cửa.

Nhiều nhà báo đã mắc hội chứng hậu chấn thương tâm lý. Một nghiên cứu gần đây đối với 246 nhà báo làm việc tại Mexico cho thấy, 41% trong số họ có các triệu chứng hậu chấn thương tâm lý, 77% luôn có cảm giác lo lắng và 42% bị suy nhược tinh thần.

Dù vậy, còn rất nhiều nhà báo Mexico không chịu khuất phục, họ vẫn dũng cảm và có lòng tin. Họ tiếp tục mạo hiểm cuộc sống của mình để phơi bày sự thật. Một số làm việc cho báo chí truyền thống, đài phát thanh và truyền hình, một số viết cho các trang web, blog và các phương tiện truyền thông xã hội khác. Họ giống như Javier Valdez và nhiều người khác với quyết tâm “khi nào chết mới ngừng viết”.

Bộ Nội vụ Mexico thực hiện "Cơ chế liên bang bảo vệ nhà báo và người bảo vệ nhân quyền" vào năm 2012. Cơ quan phụ trách cơ chế này đánh giá yêu cầu bảo vệ của nhà báo bị đe dọa và tiến hành các biện pháp bảo vệ gồm bố trí vệ sĩ, lắp camera giám sát, bảo vệ an ninh nhà riêng và văn phòng, bố trí thiết bị định vị qua vệ tinh hoặc nút khẩn cấp.

Mexico cũng đã thành lập "Văn phòng Công tố viên đặc biệt về tội phạm chống nhà báo" (FEADL) từ năm 2006. Trên thực tế, cơ chế bảo vệ nhà báo và văn phòng công tố viên đặc biệt không thể bảo vệ nhà báo hiệu quả do thiếu tiền bạc, thiếu nhân lực và thiếu ý chí chính trị. Hầu hết bọn chủ mưu sát hại nhà báo đều thoát khỏi vòng pháp luật và những tên bị bắt chỉ là tốt thí. FEADL có thẩm quyền rút hồ sơ từ các bang để xử lý song lại không thường xuyên thực hiện thẩm quyền này.

Có 2 lý do để giải thích vì sao nhiều nhà báo ở Mexico bị sát hại. Một là bạo lực phổ biến ở Mexico qua nhiều năm chống tham nhũng và tội phạm có tổ chức (buôn ma túy và buôn súng) và hai là một số quan chức tham nhũng câu kết với mafia để che giấu bàn tay bẩn.

Tổ chức Press Emblem Campaign (PEC) có trụ sở tại Geneva (Thụy Sĩ) cho biết số nhà báo bị sát hại trên thế giới trong 4 tháng đầu năm nay tăng 57% so với cùng kỳ năm ngoái, lên tới 44 nhà báo tại 18 quốc gia. PEC đã kêu gọi các nước tăng cường các biện pháp bảo vệ tính mạng của các nhà báo như tiến hành các cuộc điều tra độc lập kết hợp với những cuộc điều tra khác để đưa thủ phạm ra xét xử.

Nguyễn Hoàng - A.T.

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.