Nỗi lo "ngoại giao chiến binh sói" của Trung Quốc ở Biển Đông

Tháng 6, Biển Đông - huyết mạch giao thương hàng hải trên thế giới bỗng trở thành tâm điểm chú ý của cả cộng đồng quốc tế khi hàng loạt công hàm ngoại giao được trình lên Tổng Thư ký Liên Hợp quốc (LHQ) bày tỏ lập trường rõ ràng trước tham vọng của Trung Quốc về độc chiếm Biển Đông.

Những yêu sách vô lý

Hãng AP ngày 7-6 đăng tải một bài viết cho hay, nhìn vào những phát triển gần đây ở Biển Đông, có thể thấy rõ Trung Quốc đang ra sức "đấu" với các quốc gia láng giềng trong vấn đề Biển Đông. Theo tờ báo này, Bắc Kinh đã lợi dụng thời điểm dịch COVID-19 đang hoành hành để tiến hành các hoạt động đơn phương, trái pháp luật trên Biển Đông. 

Lấy ví dụ về tàu West Capella của Malaysia bị một tàu khảo sát của Trung Quốc đi cùng tàu bảo vệ bờ biển áp sát, gây khó dễ khi đang tiến hành thăm dò tài nguyên ở vùng đặc quyền kinh tế của Malaysia, hãng CNN viết: "Bắc Kinh tuyên bố họ đang tiến hành các hoạt động bình thường trong vùng biển thuộc quyền tài phán của Trung Quốc. Nhưng trong nhiều năm, các tàu Trung Quốc đã bị buộc tội săn lùng tàu của các nước. Vụ việc với tàu West Capella đã được vệ tinh của Viện Minh bạch hàng hải châu Á (AMTI) ghi lại qua hình ảnh chụp từ vệ tinh".

Ảnh chụp từ vệ tinh cho thấy hoạt động quân sự hóa trái phép của Trung Quốc trên các đảo nhân tạo. Ảnh: Getty.
Ảnh chụp từ vệ tinh cho thấy hoạt động quân sự hóa trái phép của Trung Quốc trên các đảo nhân tạo. Ảnh: Getty.

Chiến lược "ngoại giao chiến binh sói"

Hãng tin Berna News bình luận, đây là lần đầu tiên, Indonesia - quốc gia luôn giữ quan điểm trung lập và không tham gia bất kỳ tranh chấp nào trên Biển Đông - lên tiếng về vấn đề này. Trước đó, hôm 26-5, Jakarta đã gửi công hàm ngoại giao lên LHQ trong đó bác bỏ đường 9 đoạn (hay còn gọi là đường lưỡi bò) của Trung Quốc trên Biển Đông cũng như yêu sách quyền lịch sử đối với gần như tất cả các tuyến đường thủy ở khu vực Biển Đông.

Người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Indonesia trong một lần trả lời phỏng vấn chỉ rõ, Jakarta sử dụng công hàm ngoại giao này để chỉ ra rằng đường 9 đoạn của Trung Quốc đã vượt qua các ranh giới thuộc vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Indonesia. Và như tờ Channel News Asia viết, công hàm ngoại giao của Indonesia là công hàm mới nhất trong một loạt các công hàm từ các quốc gia thành viên của Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Trung Quốc sau công hàm của Malaysia hồi tháng 12 năm ngoái.

Tháng 4 vừa qua, sau khi một tàu hải giám Trung Quốc đâm và đánh chìm một tàu cá Việt Nam ở gần quần đảo Hoàng Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam, Việt Nam cũng đã gửi công hàm ngoại giao cho LHQ, tái khẳng định chủ quyền không thể thay đổi đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa cũng như những quyền lợi của Việt Nam tại EEZ trên Biển Đông.

Lâu nay, Biển Đông là một trong những khu vực gây tranh cãi nhất trên thế giới bởi các yêu sách vô lý của Bắc Kinh nhằm ôm trọn Biển Đông. Các tuyên bố của Trung Quốc không có cơ sở theo luật pháp quốc tế và được coi là không hợp lệ trong phán quyết của Tòa án Trọng tài thường trực ở The Hague năm 2016. Tuy vậy, từ năm 2015, Trung Quốc đã bắt đầu tăng cường hiện thực hóa tham vọng lãnh thổ bằng cách xây dựng các đảo nhân tạo trên các rạn san hô và bãi cạn ở Biển Đông, sau đó quân sự hóa chúng bằng các đường bay, bến cảng và các trạm radar.

"Những đảo này được trang bị khả năng giám sát và radar giúp Trung Quốc nhìn thấy mọi thứ diễn ra ở Biển Đông", Greg Polling, Giám đốc Viện Minh bạch hàng hải châu Á (AMTI) phân tích và nhấn mạnh, Bắc Kinh đã tạo ra một đội tàu bảo vệ bờ biển và các tàu cá Trung Quốc có thể được triển khai ở Biển Đông để quấy rối tàu của các quốc gia khác.

Indonesia và Trung Quốc bắt đầu có mâu thuẫn về vùng đặc quyền kinh tế ở biển Bắc Natuna. ảnh: Reuters.
Indonesia và Trung Quốc bắt đầu có mâu thuẫn về vùng đặc quyền kinh tế ở biển Bắc Natuna. ảnh: Reuters.

"Bắc Kinh có lịch sử lâu dài về việc quấy rối các tàu của các quốc gia khác ở Biển Đông, chủ yếu là từ Việt Nam và Philippines và đôi khi từ Malaysia và Indonesia. Gần đây, sự lây lan nhanh chóng của dịch bệnh COVID-19  làm trỗi dậy cái gọi là "ngoại giao chiến binh sói" của Bắc Kinh", hãng CNN viết.

Con dao hai lưỡi

Các chuyên gia cho rằng sự gia tăng mạnh mẽ hoạt động phi pháp của Bắc Kinh trên Biển Đông làm tổn hại danh tiếng quốc tế của chính họ. Bên cạnh đó, kinh tế của quốc gia đông dân nhất thế giới này cũng đã bị suy giảm. Tại cuộc họp của Quốc hội vào tháng 5, lần đầu tiên sau nhiều năm, Chính phủ Trung Quốc đã không đặt mục tiêu tăng trưởng GDP hằng năm - một dấu hiệu cho thấy họ lo ngại về hiệu quả kinh tế giảm.

Đồng thời, căng thẳng đang gia tăng với Mỹ và châu Âu về vai trò của Bắc Kinh trong việc ngăn chặn sự bùng phát ban đầu của dịch bệnh COVID-19 và liệu nó có cho thế giới đủ thời gian để đối phó với đại dịch hay không đang khiến cho Trung Quốc càng đứng trước nguy cơ bị tẩy chay. Vì thế, theo nhiều học giả chuyên nghiên cứu về chính sách của Trung Quốc nhận định: "Có thể Trung Quốc đang muốn gia tăng gấp đôi tài hùng biện và thực hiện nhiều chương trình nghị sự dân tộc, trong đó bao gồm cả việc cố gắng kiểm soát Biển Đông để đánh lạc hướng dư luận khỏi vấn đề COVID-19."

Ian Storey, thành viên cao cấp tại Viện ISEAS-Yusof Ishak ở Singapore cho rằng đây là thời điểm để các quốc gia ASEAN đang kết hợp với nhau và sẵn sàng đối mặt với Bắc Kinh. Malaysia từ lâu đã thực hiện chính sách vừa cân bằng lợi ích của mối quan hệ chặt chẽ với Trung Quốc với việc điều hành chính sách đối ngoại độc lập của riêng mình. Đó là lý do tại sao các cuộc đụng độ trước đây với các tàu Trung Quốc ở vùng biển Malaysia bị ngăn chặn nhiều nhất có thể.

Biểu tình trước cửa Đại sứ quán Trung Quốc tại Philippines phản đối những hành động gây hấn của Bắc Kinh trên Biển Đông. ảnh: AP
Biểu tình trước cửa Đại sứ quán Trung Quốc tại Philippines phản đối những hành động gây hấn của Bắc Kinh trên Biển Đông. ảnh: AP

Còn Indonesia trong quá khứ đã nổ súng vào các tàu cá Trung Quốc không rời khỏi vùng biển của nước này và hành vi cứng rắn của Tổng thống Widodo vào tháng 1 cho thấy ông sẽ không ngồi yên trong khi Bắc Kinh di chuyển vào quần đảo Natuna.

Tuy nhiên, Chính phủ Trung Quốc cũng đang đối mặt với nhiều rủi ro khác. Mỹ đã tăng cường tự do hoạt động hàng hải ở Biển Đông, nắm giữ một nửa số lượng hoạt động trong 5 tháng đầu năm 2020. Washington cũng đang nỗ lực để hỗ trợ trực tiếp các quốc gia ASEAN như việc chuyển giao cho hải quân Malaysia lô máy bay không người lái giám sát đầu tiên hồi tháng 5.

Và gần đây, các tàu chiến của Hải quân Mỹ đã thực hiện cái gọi là "hoạt động hiện diện" gần các giàn khoan đang bị tàu Trung Quốc theo dõi. "Mỹ ủng hộ nỗ lực của các đồng minh và đối tác trong việc theo đuổi hợp pháp lợi ích kinh tế của họ", Phó Đô đốc Bill Merz, chỉ huy Hạm đội 7 Mỹ tuyên bố hồi đầu năm.

Sông Thương (Tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.