Nỗi lo bị giám sát trong khuôn khổ BRI

Theo sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI), Trung Quốc đã triển khai các công nghệ giám sát do họ sản xuất tại nhiều quốc gia, khiến các nhà hoạt động ngày một lo ngại nguy cơ bị theo dõi.

BRI khởi động vào năm 2013, nhằm mục đích khai thác thế mạnh của Trung Quốc về tài chính và cơ sở hạ tầng để “xây dựng một cộng đồng rộng lớn có chung lợi ích” trên khắp châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh.

anh 1.jpeg -0

Theo các phương tiện truyền thông địa phương Campuchia, Trung Quốc đã lắp đặt hơn 1.000 camera quan sát ở Phnom Penh như một phần của hệ thống giám sát toàn quốc mới. Người phát ngôn chính phủ Campuchia Phay Siphan phủ nhận rằng các công nghệ này được sử dụng để nhắm vào các nhà hoạt động và lãnh đạo công đoàn. Ông khẳng định: “Các camera quan sát và cơ sở hạ tầng giám sát khác nhằm mục đích an ninh, chống tội phạm, vi phạm giao thông và các hành động bất hợp pháp khác”. Phần lớn công nghệ được cung cấp bởi Trung Quốc - quốc gia bán các gói giám sát kỹ thuật số cho các chính phủ trong khuôn khổ dự án cơ sở hạ tầng BRI.

Ảnh hưởng của Trung Quốc

Trong khi các nhà chức trách biện minh cho việc giám sát là dựa trên cơ sở an ninh, các nhóm hoạt động xã hội đã nêu lên những lo ngại về vi phạm quyền riêng tư và nguy cơ bị phân biệt đối xử, bởi các công nghệ thường được triển khai mà không có sự tham vấn của cộng đồng và thiếu các luật bảo vệ dữ liệu.

Các quốc gia tham gia BRI đang sử dụng các công nghệ bao gồm hệ thống nhận dạng khuôn mặt dựa trên trí thông minh nhân tạo. Phát biểu trên tờ Japan Times, Steven Feldstein, thành viên cấp cao tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình quốc tế (CEIP), một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Washington, khẳng định: “Những công cụ này cung cấp những khả năng mới để theo dõi các đối thủ chính trị và đối phó với những thách thức đối với chính phủ. Trong môi trường khép kín, những khả năng này rõ ràng có thể sẽ nhằm tăng cường sự kiểm soát”.

anh 4.jpg -1
Công nghệ giám sát trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc đang được triển khai ở hơn 50 quốc gia BRI.

Feldstein ước tính rằng các công nghệ giám sát trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc đang được triển khai ở hơn 50 quốc gia BRI. Một phần quan trọng trong chương trình BRI của Trung Quốc là cái gọi là Con đường Tơ lụa Kỹ thuật số - một sáng kiến nhằm xây dựng cơ sở hạ tầng dữ liệu và viễn thông hiện đại ở các quốc gia nằm trên tuyến đường thương mại Con đường Tơ lụa cổ đại.

Lindsay Gorman, chuyên gia về các công nghệ mới nổi tại tổ chức Liên minh vì Dân chủ (ASD), cho biết: “Hiện có nguy cơ nhà nước Trung Quốc có thể thâu tóm dữ liệu - cho dù đó là thông tin giám sát di truyền hay thông tin truyền thống hơn về các quan điểm hoặc hoạt động chính trị - thông qua các hệ thống này”.

Trong khi đó, các nhà chức trách Trung Quốc khẳng định việc giám sát công nghệ là rất quan trọng để chống lại tội phạm và ngăn chặn sự lây lan của COVID-19, đồng thời bác bỏ các báo cáo rằng họ đang sử dụng công nghệ để cho phép lạm dụng vi phạm quyền tự do khác.

Nỗi lo bị giám sát

Tại Myanmar, các công ty Trung Quốc đang triển khai mạng 4G và 5G, cũng như hệ thống nhận dạng khuôn mặt ở một số thành phố. Chính quyền quân đội đã thông qua luật an ninh mạng tương tự như của Trung Quốc - bao gồm việc hạn chế truy cập vào một số trang web nhất định và cấm các nền tảng mạng xã hội như Facebook và Twitter.

Tuy nhiên, các báo cáo về việc sử dụng camera quan sát và nhận dạng khuôn mặt để nhắm vào những người biểu tình đã khiến Hsu, 26 tuổi, một luật sư trợ giúp pháp lý cho các tù nhân ở thành phố Mandalay, “lo sợ hơn”. Anh nói: “Cảnh sát nộp trích xuất camera để làm bằng chứng cho tòa án, vì vậy chúng tôi biết điều đó rất nguy hiểm cho các thân chủ. Khi tôi đến gặp những người bị bắt giam, tôi sẽ đeo khẩu trang - không phải vì tôi sợ lây nhiễm COVID-19, mà vì tôi muốn giấu mặt”.

Trên toàn thế giới, sự gia tăng của công nghệ trí tuệ nhân tạo đã dẫn đến sự gia tăng của các hệ thống giám sát hàng loạt, bao gồm nhận dạng khuôn mặt và nhận dạng giọng nói cho một loạt các mục đích sử dụng từ theo dõi tội phạm đến điểm danh học sinh. Feldstein nói: “Công nghệ đã thay đổi bản chất của cách thực hiện giám sát và những gì được lựa chọn để giám sát”.

Tại Campuchia, nơi các nhà chức trách đang xây dựng một cổng Internet quốc gia - tương tự như tường lửa Internet của Trung Quốc chặn các trang web và nền tảng truyền thông xã hội - có rất ít sự minh bạch xung quanh các hệ thống này. Tại Phnom Penh, nhà lãnh đạo nghiệp đoàn Chhim Sithar và những người biểu tình đang tìm cách thích nghi với thực tế hiện nay. Họ tiến hành gặp gỡ trực tiếp nhiều hơn và sẽ tắt điện thoại trong các cuộc trao đổi đó. Họ cũng sử dụng mạng riêng ảo (VPN) và các nhóm trò chuyện được mã hóa và không đăng tải thông tin lên mạng xã hội. Sithar nói: “Cảm giác bị theo dõi mọi lúc mọi nơi là rất mệt mỏi. Mọi thứ chúng tôi làm đều bị theo dõi. Điều đó thật đáng sợ”.

Hạnh Vân (Tổng hợp)

Các tin khác

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Không còn là những lời phán truyền miệng ở cổng chùa hay góc chợ, mê tín dị đoan đang được nâng cấp thành những chiếc bẫy tinh vi trên không gian mạng. Từ vụ nữ thầy bói lừa 31 người chiếm đoạt hơn 28 tỷ đồng đến các đường dây sử dụng hàng chục nhân viên gọi điện tự xưng "cô đồng", hàng nghìn người đã trở thành nạn nhân khi nỗi sợ bị biến thành công cụ thao túng và niềm tin mù quáng trở thành món hàng để trục lợi.

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Doanh thu hàng trăm tỷ đồng và sức hút mạnh mẽ với khán giả đang đưa phim kinh dị trở thành thể loại nổi bật nhất của điện ảnh Việt. Nhưng khi ngày càng nhiều tác phẩm chạy theo yếu tố giật gân, máu me và tâm linh, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để thị trường không rơi vào vòng xoáy của những trào lưu ngắn hạn.

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Khi các cầu thủ bước ra sân trước hàng chục nghìn khán giả, phần lớn người hâm mộ trên thế giới chỉ quan tâm đến một điều: điều gì sẽ xảy ra trong 90 phút trên sân cỏ. Nhưng ở World Cup 2026, có một cuộc chơi khác cũng đang diễn ra song song. Đó là cuộc chơi của tiền bạc, quyền lực và những trải nghiệm xa xỉ mà phần lớn người hâm mộ chỉ có thể hình dung qua những con số.

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, vấn đề giữ gìn sự trung thực và đạo đức trong sáng tạo nghệ thuật của nghệ sĩ đang là vấn đề cấp thiết được đặt ra.

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Dân số nhiều nước châu Á đang già đi với tốc độ chưa từng có. Nhưng, thay vì nhìn nhận xu hướng đó như một gánh nặng, lục địa này đang chọn cách nhìn nhận tích cực hơn, khi xem người cao tuổi cũng là một động lực kinh tế.

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Vụ việc xuất hiện yếu tố từ tác phẩm sắp đặt Tàn Chỉ của nghệ sĩ Lê Giang trong MV “Come My Way” của ca sĩ Sơn Tùng M-TP đã bộc lộ những hạn chế trong quy trình kiểm soát sở hữu trí tuệ và xử lý khủng hoảng của các đơn vị sản xuất nội dung thương mại, đồng thời đặt ra yêu cầu về năng lực quản trị quyền tác giả trong công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Người phụ nữ gây "ám ảnh" nhất đối với chị em bỉm sữa hành nghề kinh doanh online thời gian vừa qua đó chính là Hoàng Lê Ngọc My, sinh năm 1992, trú tại một con ngõ trên phố Lê Duẩn, phường Cửa Nam, Hà Nội. Hàng xóm nơi đây đã quá quen với cảnh hầu như ngày nào cũng có shipper hoặc chủ shop đến đòi nợ vì My nhận hàng, ăn xong rồi nhưng... không trả.

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Thị trường hàng hóa diễn biến trái chiều sau thỏa thuận Mỹ - Iran: giá vàng tăng mạnh do rủi ro địa chính trị chưa hoàn toàn hạ nhiệt, còn dầu lao dốc khi nhà đầu tư kỳ vọng nguồn cung Iran sớm quay lại thị trường.

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Sau nhiều năm theo đuổi vụ kiện chất độc da cam, bà Trần Tố Nga tiếp tục chờ Tòa Phá án Pháp xem xét liệu các tập đoàn hóa chất Mỹ có được hưởng quyền miễn trừ tài phán hay không.

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Hơn 2.000 gian hàng có dấu hiệu vi phạm bị chặn, hơn 9.100 sản phẩm bị gỡ khỏi các sàn thương mại điện tử chỉ trong chưa đầy 1 tháng cao điểm kiểm tra. Những con số này cho thấy hàng giả, hàng nhái đang ngày càng dịch chuyển lên môi trường số, buộc cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các nền tảng thương mại điện tử phải đẩy nhanh ứng dụng công nghệ, từ trí tuệ nhân tạo (AI) đến truy xuất nguồn gốc, để bảo vệ người tiêu dùng và giữ niềm tin cho nền kinh tế số.

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Nguyễn Văn Tuyến, sinh năm 1984, ngụ phường Phước Tân, TP Đồng Nai thành lập “công ty ma” rồi bán hóa đơn để hưởng phí chênh lệch. Nghĩ rằng với kinh nghiệm nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, sử dụng những trò ma mãnh để qua mặt cơ quan chức năng, Tuyến nhanh chóng thành lập 17 công ty, móc nối với nhiều đối tượng xuất bán khống hàng ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi trên 5.077 tỷ đồng, thu lợi bất chính hàng trăm tỷ đồng. 

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Những lời quảng cáo có cánh, mời gọi tham gia hội nhóm để được “tặng ngay tiền mặt, đầu tư sinh lời, chơi là trúng…” xuất hiện kín đáo và khéo léo trên màn hình trò chơi trực tuyến. Ít ai ngờ, “miếng bánh” ấy lại chính là cạm bẫy dẫn vào các trang web cá độ bóng đá, cờ bạc online khi mùa World Cup bắt đầu.

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Sự phổ biến của hát nhép, hát đè và các công nghệ xử lý âm thanh đang đặt ra câu hỏi về tính chân thực của sân khấu đương đại. Giới chuyên môn cho rằng đã đến lúc cần những chế tài đủ mạnh để bảo vệ giá trị cốt lõi của nghệ thuật biểu diễn.

 Phát triển bóng đá hay trục lợi?

Phát triển bóng đá hay trục lợi?

World Cup 2026 sẽ là giải đấu lớn nhất lịch sử với 48 đội tuyển và 104 trận đấu. FIFA gọi đây là bước tiến cho sự phát triển bóng đá toàn cầu, nhưng những con số doanh thu khổng lồ phía sau khiến cuộc tranh luận về mục đích thật sự của FIFA trở nên gay gắt hơn.

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Chiếm tới 80% thị phần toàn cầu, sau giai đoạn tăng trưởng nóng, ngành pin mặt trời Trung Quốc từng là biểu tượng trong “Bộ ba chủ lực mới” nay lại rơi vào vòng xoáy dư cung, giảm giá và thua lỗ kéo dài.

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Tiền ảo mới du nhập vào Việt Nam bằng con đường phi pháp. Nhưng ít ai biết rằng, từ lâu, chúng âm thầm len lỏi khắp ngõ ngách từ thành phố, nông thôn tới miền núi với số lượng tài khoản thống kê lên tới hơn 17 triệu, gần gấp đôi tài khoản chứng khoán dù tuổi đời chỉ bằng 1/2. Thị trường tiền ảo phi pháp này đã mê hoặc giới trẻ, cả người có học thức, thậm chí kỹ sư công nghệ thông tin (IT) các trường nổi tiểng, tới người lao động, du học sinh dù nhiều người đã không ít lần trắng tay chỉ sau vài buổi giao dịch. Đâu là sự thật?