Nỗi lo bị giám sát trong khuôn khổ BRI

Theo sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI), Trung Quốc đã triển khai các công nghệ giám sát do họ sản xuất tại nhiều quốc gia, khiến các nhà hoạt động ngày một lo ngại nguy cơ bị theo dõi.

BRI khởi động vào năm 2013, nhằm mục đích khai thác thế mạnh của Trung Quốc về tài chính và cơ sở hạ tầng để “xây dựng một cộng đồng rộng lớn có chung lợi ích” trên khắp châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh.

anh 1.jpeg -0

Theo các phương tiện truyền thông địa phương Campuchia, Trung Quốc đã lắp đặt hơn 1.000 camera quan sát ở Phnom Penh như một phần của hệ thống giám sát toàn quốc mới. Người phát ngôn chính phủ Campuchia Phay Siphan phủ nhận rằng các công nghệ này được sử dụng để nhắm vào các nhà hoạt động và lãnh đạo công đoàn. Ông khẳng định: “Các camera quan sát và cơ sở hạ tầng giám sát khác nhằm mục đích an ninh, chống tội phạm, vi phạm giao thông và các hành động bất hợp pháp khác”. Phần lớn công nghệ được cung cấp bởi Trung Quốc - quốc gia bán các gói giám sát kỹ thuật số cho các chính phủ trong khuôn khổ dự án cơ sở hạ tầng BRI.

Ảnh hưởng của Trung Quốc

Trong khi các nhà chức trách biện minh cho việc giám sát là dựa trên cơ sở an ninh, các nhóm hoạt động xã hội đã nêu lên những lo ngại về vi phạm quyền riêng tư và nguy cơ bị phân biệt đối xử, bởi các công nghệ thường được triển khai mà không có sự tham vấn của cộng đồng và thiếu các luật bảo vệ dữ liệu.

Các quốc gia tham gia BRI đang sử dụng các công nghệ bao gồm hệ thống nhận dạng khuôn mặt dựa trên trí thông minh nhân tạo. Phát biểu trên tờ Japan Times, Steven Feldstein, thành viên cấp cao tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình quốc tế (CEIP), một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Washington, khẳng định: “Những công cụ này cung cấp những khả năng mới để theo dõi các đối thủ chính trị và đối phó với những thách thức đối với chính phủ. Trong môi trường khép kín, những khả năng này rõ ràng có thể sẽ nhằm tăng cường sự kiểm soát”.

anh 4.jpg -1
Công nghệ giám sát trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc đang được triển khai ở hơn 50 quốc gia BRI.

Feldstein ước tính rằng các công nghệ giám sát trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc đang được triển khai ở hơn 50 quốc gia BRI. Một phần quan trọng trong chương trình BRI của Trung Quốc là cái gọi là Con đường Tơ lụa Kỹ thuật số - một sáng kiến nhằm xây dựng cơ sở hạ tầng dữ liệu và viễn thông hiện đại ở các quốc gia nằm trên tuyến đường thương mại Con đường Tơ lụa cổ đại.

Lindsay Gorman, chuyên gia về các công nghệ mới nổi tại tổ chức Liên minh vì Dân chủ (ASD), cho biết: “Hiện có nguy cơ nhà nước Trung Quốc có thể thâu tóm dữ liệu - cho dù đó là thông tin giám sát di truyền hay thông tin truyền thống hơn về các quan điểm hoặc hoạt động chính trị - thông qua các hệ thống này”.

Trong khi đó, các nhà chức trách Trung Quốc khẳng định việc giám sát công nghệ là rất quan trọng để chống lại tội phạm và ngăn chặn sự lây lan của COVID-19, đồng thời bác bỏ các báo cáo rằng họ đang sử dụng công nghệ để cho phép lạm dụng vi phạm quyền tự do khác.

Nỗi lo bị giám sát

Tại Myanmar, các công ty Trung Quốc đang triển khai mạng 4G và 5G, cũng như hệ thống nhận dạng khuôn mặt ở một số thành phố. Chính quyền quân đội đã thông qua luật an ninh mạng tương tự như của Trung Quốc - bao gồm việc hạn chế truy cập vào một số trang web nhất định và cấm các nền tảng mạng xã hội như Facebook và Twitter.

Tuy nhiên, các báo cáo về việc sử dụng camera quan sát và nhận dạng khuôn mặt để nhắm vào những người biểu tình đã khiến Hsu, 26 tuổi, một luật sư trợ giúp pháp lý cho các tù nhân ở thành phố Mandalay, “lo sợ hơn”. Anh nói: “Cảnh sát nộp trích xuất camera để làm bằng chứng cho tòa án, vì vậy chúng tôi biết điều đó rất nguy hiểm cho các thân chủ. Khi tôi đến gặp những người bị bắt giam, tôi sẽ đeo khẩu trang - không phải vì tôi sợ lây nhiễm COVID-19, mà vì tôi muốn giấu mặt”.

Trên toàn thế giới, sự gia tăng của công nghệ trí tuệ nhân tạo đã dẫn đến sự gia tăng của các hệ thống giám sát hàng loạt, bao gồm nhận dạng khuôn mặt và nhận dạng giọng nói cho một loạt các mục đích sử dụng từ theo dõi tội phạm đến điểm danh học sinh. Feldstein nói: “Công nghệ đã thay đổi bản chất của cách thực hiện giám sát và những gì được lựa chọn để giám sát”.

Tại Campuchia, nơi các nhà chức trách đang xây dựng một cổng Internet quốc gia - tương tự như tường lửa Internet của Trung Quốc chặn các trang web và nền tảng truyền thông xã hội - có rất ít sự minh bạch xung quanh các hệ thống này. Tại Phnom Penh, nhà lãnh đạo nghiệp đoàn Chhim Sithar và những người biểu tình đang tìm cách thích nghi với thực tế hiện nay. Họ tiến hành gặp gỡ trực tiếp nhiều hơn và sẽ tắt điện thoại trong các cuộc trao đổi đó. Họ cũng sử dụng mạng riêng ảo (VPN) và các nhóm trò chuyện được mã hóa và không đăng tải thông tin lên mạng xã hội. Sithar nói: “Cảm giác bị theo dõi mọi lúc mọi nơi là rất mệt mỏi. Mọi thứ chúng tôi làm đều bị theo dõi. Điều đó thật đáng sợ”.

Hạnh Vân (Tổng hợp)

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.