Số liệu từ Hội Nông dân TP HCM, tính đến 30/4, tổng đàn bò sữa của TP là 72.850 con của 8.987 hộ chăn nuôi (giảm 4.265 con so với tháng 12/2009). Nguyên nhân chính của sự sút giảm này là do hiệu quả kinh tế giảm mạnh từ nuôi bò sữa, giá thức ăn chăn nuôi liên tục tăng trong khi giá thu mua sữa nguyên liệu tăng ì ạch.
Chẳng hạn, từ tháng 12/2009 đến nay, các loại thức ăn như: cỏ tươi tăng 77%; rơm tăng 87%; hèm bia tăng 133%; xác mì 97%, cám hỗn hợp tăng 28%... đẩy giá thành sản xuất 1kg sữa bò nguyên liệu lên 8000-8.300 đồng/kg.
Trong khi đó, giá thu mua sữa bình quân của các nhà máy như Vinamilk chỉ 7.290 đồng/kg; Friesland Campina 7.429 đồng/kg. Ngoài việc chịu lỗ từ giá sữa bò nguyên liệu, người chăn nuôi bò sữa càng bức xúc hơn do việc "phạt nhiều, thưởng ít"của các doanh nghiệp chế biến sữa đối với người chăn nuôi. Chẳng hạn, Công ty Vinamilk sữa có chất lượng khô dưới 12 bị trừ 700 đồng/kg cả tuần như vậy là quá cao, trong khi nếu chỉ số chất lượng khô đạt 12,2 trở lên chỉ thưởng 200 đến 250 đồng/kg. Mức thưởng như vậy là quá thấp so với mức khấu trừ… Cũng theo phản ánh của các hộ nông dân, đối với Công ty Friesland Campina, người dân bị trừ tiền 2 lần, đó là trừ tiền theo kết quả kiểm tra chất lượng của nhóm, vừa bị trừ do kết quả kiểm tra chất lượng của cá nhân.
Trong cuộc họp về các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho người nuôi bò sữa tại TP HCM ngày 27/5, trước những bức xúc của người dân, bà Nguyễn Thị Như Hằng - Giám đốc điều hành Vinamilk cho rằng, hiện giá thu mua sữa của các doanh nghiệp chế biến sữa Việt Nam cao thứ 2-3 so với thị trường thế giới.
Khó khăn nhất với người nuôi bò sữa lúc này là giá thức ăn tăng đã khiến giá thành sữa tăng cao. Còn doanh nghiệp thu mua thì không thể tăng giá mãi theo giá thức ăn được. Theo bà Hằng, để có lãi thì người nuôi phải tự mình vắt sữa, chứ không nên thuê mướn như hiện tại. Giá thu mua sữa khoảng 7.000-8.000 đồng/kg nhưng người chăn nuôi mất 800 đồng cho việc thuê người vắt sữa như hiện nay là quá cao.
Để giải quyết những bức xúc của người nông dân về kiểm định chất lượng sữa, đại diện Công ty Sữa Vinamilk và Công ty Friesland Campina ủng hộ việc thành lập trung tâm kiểm tra độc lập của Nhà nước để khách quan trong việc kiểm tra chất lượng sữa.
Còn ông Nguyễn Phước Trung - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP HCM thì lo ngại, nếu Trung tâm được thành lập thì sẽ quá tải khi mỗi ngày phải kiểm tra khoảng 1.000 mẫu sữa như hiện tại.
Theo ông Trung, trong thời gian tới, Sở cùng với các doanh nghiệp thu mua sữa tìm cách xóa bỏ các khâu trung gian thuê vắt sữa; sửa đổi một số điều khoản trong hợp đồng ký kết giữa người nuôi bò với doanh nghiệp cũng như quy chế thưởng, phạt… để giải quyết khó khăn cho người chăn nuôi bò sữa
