Nỗi khổ của người dân ở dự án Sông Đơ

Chúng tôi tìm đến nhà ông Trần Văn Minh (57 tuổi), trú tại phố Vinh Sơn giữa trưa nắng gắt. Căn nhà cấp 4 lụp xụp được xây dựng từ năm 1996, mái đã hư hỏng, nay gia đình phải lợp mái tôn chống dột bao trùm phía trên. Ông Minh ngồi bệt trên nền nhà vá lại tấm lưới đánh cá, thứ nghề đã nuôi sống gia đình ông suốt mấy chục năm. Nghe chúng tôi hỏi chuyện, ông Minh lắc đầu ngao ngán: “Bao nhiêu đoàn về đây ghi nhận, bà con chúng tôi cũng nói hết rồi, nhưng rồi lại im bặt. Dự án kéo dài quá lâu, đời sống dân thì khổ trăm bề. Chúng tôi mòn mỏi chờ đợi, kêu mãi mà chẳng ai thấu”.

Ông Minh cho biết, gia đình ông có hơn 500m² đất cha ông để lại từ nhiều đời. Trước kia, nhà cửa có xuống cấp thì ông vẫn tu sửa, nhưng từ khi có thông báo quy hoạch, tất cả đều bị cấm. “Nhà sập thì dựng tạm, muốn xây kiên cố cho con cái ra ở riêng cũng không được. Đất thì không tách thửa, không chuyển nhượng, cũng chẳng vay vốn ngân hàng được. Nói thật, dân chúng tôi như bị trói tay trói chân” ông Minh nghẹn giọng. Không chỉ thế, dự án còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế. Người dân nơi đây vốn sống dựa vào biển, nhưng nhiều lối ra biển đã bị san lấp, trở thành một bãi đất hoang hoá chắn ngang. “Đi biển cũng khó, ruộng thì bị thu hồi, thành ra lớp trẻ phải tha hương, lớp già thì lay lắt quanh bờ”, ông Minh nói thêm.

Câu chuyện của bà Lê Thị Thế (65 tuổi), cũng ở phố Vinh Sơn, càng khiến người nghe thắt lòng. Chồng mất sớm, hai người con đã lập gia đình, bà Thế muốn chia mảnh đất cho hai người con khi mình còn khỏe, nhưng thủ tục tách thửa bị ách lại nhiều năm nay. “Đất là của mình mà như không phải của mình. Không được sửa nhà, không được xây mới, cũng chẳng sang tên cho con cái được. Cứ treo thế này, chúng tôi sống khổ sở lắm”, bà Thế rưng rưng. Ngồi nhìn ra khoảng sân nắng chang chang, bà Thế thở dài: “Nguyện vọng lớn nhất của chúng tôi là sớm được giải thoát khỏi cảnh này. Nếu dự án triển khai thì Nhà nước giải tỏa, đền bù để chúng tôi đi nơi khác an cư. Nếu không làm thì phải dứt khoát hủy bỏ, trả lại quyền lợi chính đáng cho dân”.

Theo tìm hiểu, Dự án Khu đô thị sinh thái biển Đông Á (gọi tắt Dự án Sông Đơ) được UBND tỉnh Thanh Hóa chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2015, với diện tích 60,46ha, tổng vốn đầu tư dự kiến 3.800 tỷ đồng. Giai đoạn 1 là 1.200 tỷ đồng, giai đoạn 2 là 2.600 tỷ đồng. Đến nay, đã 10 năm kể từ ngày có chủ trương, song dự án vẫn ì ạch, chưa hoàn thiện khâu giải phóng mặt bằng, tái định cư.

Tại kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh Thanh Hoá năm 2024, trả lời kiến nghị cử phường Trường Sơn, thành phố Sầm Sơn (cũ) về việc đề nghị UBND tỉnh Thanh Hoá quan tâm chỉ đạo các ban, ngành chức năng đẩy nhanh tiến độ thực hiện Dự án khu sinh thái biển Đông Á, ông Mai Xuân Liêm – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá, cho biết: Dự án Khu đô thị sinh thái biển Đông Á của Công ty TNHH tập đoàn bất động sản Đông Á (nay là Tập đoàn Bất động sản Đông Á), được UBND tỉnh Thanh Hoá chấp thuận chủ trương, địa điểm thực hiện dự án tại Công văn số 1611/UBND-NN ngày 14/2/2015; cho điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án tại Quyết định số 1758/QĐUBND ngày 14/5/2018; diện tích đất dự án 60,46 ha; tổng vốn đầu tư: 3.800 tỷ đồng (giai đoạn 1 là 1.200 tỷ đồng, giai đoạn 2 là 2.600 tỷ đồng).

Việc triển khai thực hiện dự án chậm so tiến độ được UBND tỉnh Thanh Hoá điều chỉnh chủ trương đầu tư tại Quyết định số 1758/QĐUBND ngày 14/5/2018. Nguyên nhân chậm là do công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, thuộc trách nhiệm của UBND thành phố Sầm Sơn và chủ đầu tư Tập đoàn Đông Á. Hiện nay, dự án đang phải thực hiện rà soát lại trình tự, thủ tục đầu tư xây dựng cho phù hợp với pháp luật đầu tư, pháp luật nhà ở và pháp luật đất đai theo ý kiến chỉ đạo của Bộ Xây dựng. Vì vậy, UBND tỉnh Thanh Hoá sẽ chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan tham mưu cho UBND tỉnh các giải pháp cụ thể để giải quyết các vướng mắc về các thủ tục đầu tư, xây dựng của dự án làm cơ sở đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án.

Trao đổi với phóng viên, ông Trịnh Tiến Dũng – Chủ tịch UBND phường Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hoá, cho biết: “Dự án có 60ha thì đã giải phóng được khoảng 40ha, chủ yếu là đất nông nghiệp. Phần còn lại khoảng 20ha là đất ở của dân, chưa giải phóng được. Đối với dự án này, trách nhiệm của chính quyền là tổ chức giải phóng mặt bằng, nhưng kinh phí phải do chủ đầu tư ứng trước. Nếu nhà đầu tư không đủ năng lực tài chính, thì mọi việc đình trệ”. Ông Dũng cũng cho hay, chính quyền đã đầu tư gần hoàn thiện một số mặt bằng tái định cư. “Tinh thần chỉ đạo của Tỉnh ủy Thanh Hoá là nếu dự án tiếp tục chậm trễ, chủ đầu tư không có năng lực thì sẽ xem xét thu hồi, lựa chọn nhà đầu tư khác. Bà con ở đây đã chịu khổ quá lâu, chúng tôi cũng mong tỉnh sớm có quyết định dứt khoát”.

Câu chuyện của ông Minh, bà Thế chỉ là hai trong số hàng trăm hộ dân đang ngày ngày sống trong cảnh chờ đợi mỏi mòn. Nhiều gia đình trẻ không thể xây nhà mới, con cái lập gia đình phải đi thuê trọ. Người già thì lo sợ một ngày mái nhà xiêu vẹo sẽ đổ sập xuống, nhưng cũng chẳng dám tu sửa. Điều trớ trêu là trong khi người dân khốn khổ, thì khu đất quy hoạch vẫn chỉ là những bãi đất hoang, xen lẫn cỏ dại, xen kẽ vài hạng mục dang dở. Dự án nghìn tỷ nhưng “giậm chân tại chỗ”, trở thành gánh nặng tâm lý, kinh tế cho biết bao thế hệ.

Điều mà người dân phố Vinh Sơn, phường Sầm Sơn (Thanh Hoá) cần nhất lúc này không phải là thêm những lời hứa, mà là quyết sách rõ ràng: hoặc đẩy nhanh tiến độ, hoặc kiên quyết thu hồi, lựa chọn nhà đầu tư đủ năng lực. Có như vậy, mới trả lại sự công bằng, trả lại quyền an cư cho người dân. “An cư” không chỉ là một mái nhà, đó còn là niềm tin, là nền tảng để mỗi người yên tâm lao động, sản xuất, dựng xây cuộc sống. Khi quyền an cư bị treo lơ lửng, thì mọi khát vọng lập nghiệp cũng dang dở.