Sáng 3/1, có mặt tại Văn phòng đăng ký đất đai Hà Nội, chi nhánh Ba Đình, Hoàn Kiếm, Đống Đa ở số 10 phố Đặng Dung, quận Ba Đình, theo ghi nhận của phóng viên, có một số người dân đến làm thủ tục hành chính liên quan đến nhà đất. Tại bộ phận tiếp nhận hồ sơ và giải quyết thủ tục hành chính, chúng tôi gặp anh Nguyễn Thanh Hoàng, nhà ở quận Ba Đình. Anh Hoàng cho biết đi lên làm thủ tục đăng ký làm “sổ đỏ” cho căn nhà.
Tại đây, anh được cán bộ của văn phòng hướng dẫn làm các thủ tục có liên quan trên hệ thống đăng ký đất đai. Những thủ tục hồ sơ này được “điện tử hóa” và không cần sổ hộ giấy. Khi được hỏi, anh Hoàng bày tỏ niềm vui bởi chỉ cần cầm theo CCCD gắn chip là có thể hoàn thành xong những phần thủ tục mà trước kia anh phải mất khá nhiều thời gian, công sức mới có thể hoàn thành.
Cũng giống như anh Hoàng, nhiều người dân khi làm thủ tục hành chính có liên quan đến đất đai tại đây cũng không cần phải cầm sổ hộ khẩu giấy như thời gian trước đó. Sự thay đổi này đã thật sự đem lại niềm vui lớn cho người dân.
Tại khu vực tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính cho người dân của UBND phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy, TP Hà Nội, ngoài những vị trí tiếp dân, lãnh đạo phường Dịch Vọng còn huy động thêm cả đoàn thanh niên để hỗ trợ cho các trường hợp người dân đến làm thủ tục hành chính liên quan đến sổ hộ khẩu.
Tinh thần “bỏ sổ hộ khẩu” theo đúng Luật Cư trú từ ngày 1/1/2023 đã được lãnh đạo phường quán triệt đến tất cả cán bộ công nhân viên chức của phường khi tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính cho người dân có liên quan đến sổ hộ khẩu. Việc bố trí thêm đoàn thanh niên với những cán bộ trẻ am hiểu về công nghệ thông tin, mạng internet, kết nối dịch vụ công trực tuyến, sử dụng app VNEID…sẽ hỗ trợ kịp thời cho người dân khi họ chưa tải app VNEID hoặc đăng ký tài khoản định danh điện tử ở các cấp độ.
Đồng chí Nguyễn Việt Trung, Chủ tịch UBND phường Dịch Vọng cho biết, trước dấu mốc 1/1/2023 bỏ sổ hộ khẩu giấy, UBND phường đã tuyên truyền qua các kênh như qua loa, các nhóm mạng xã hội để người dân trên địa bàn phường nắm được chủ trương, thông tin về việc bỏ sổ hộ khẩu giấy trong các thủ tục hành chính.
Ở từng tổ dân phố với lực lượng Công an phường làm nòng cốt còn thành lập những nhóm, tổ tuyên truyền qua Zalo, Viber…hướng dẫn người dân cách thức xác thực nơi cư trú và đặc biệt là cài đặt app VNEID, tài khoản định danh điện tử ở hai cấp độ. Bên cạnh đó, UBND phường cũng chỉ đạo Công an phường rà soát kiểm tra xem trên địa bàn còn có trường hợp công dân nào đến tuổi, đủ tuổi mà chưa làm CCCD gắn chip để nhanh chóng cấp CCCD gắn chip phục vụ chuyển đổi số, bỏ sổ hộ khẩu…
Trao đổi với phóng viên, đồng chí Trần Việt Hà, Phó Chủ tịch UBND quận Cầu Giấy cho biết: Luật Cư trú 2020 ra đời trong đó có quy định bỏ sổ hộ khẩu giấy, sổ tạm trú giấy là một trong những bước tiến quan trọng, có ý nghĩa “lịch sử” trong công tác quản lý hành chính ở thời đại số. Nếu như trước kia một đơn vị chính quyền ở cấp nào đó, ở đâu đó có thể “đi một mình” trong giải quyết thủ tục hành chính thì nay yêu cầu số hóa, đồng bộ dữ liệu buộc tất cả phải cùng “chạy”, cùng đồng bộ mới có thể phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt nhất.
Điều đó cũng đặt ra yêu cầu công tác số hóa dữ liệu chuyên ngành để kết nối vào nền tảng cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư cần phải được thúc đẩy nhanh chóng, chính xác theo đúng tinh thần “đúng, đủ, sạch, sống” như cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư mà Bộ Công an đã thu thập, xây dựng, vận hành, quản lý.
Đánh giá về tinh thần, thái độ làm việc, phục vụ người dân khi ngày đầu thực hiện việc bỏ sổ hộ khẩu giấy trong các thủ tục hành chính, đại diện lãnh đạo UBND quận Cầu Giấy cũng cho biết: Ban đầu cán bộ tiếp dân có thể cảm thấy áp lực vì chưa quen, song một vài ngày đầu khi những quy trình, thao tác đã đi vào thành thục thì sẽ thấy vui mừng, phấn khởi, nhất là khi họ thấy được lợi ích từ sự thay đổi này, chứ không chỉ riêng người dân.
Người dân hiện nay không cần phải cầm sổ hộ khẩu giấy đi làm thủ tục hành chính như trước, qua đó đã tiết kiệm được thời gian, công sức và cả tiền bạc khi lược bỏ đi khá nhiều những công đoạn trong các thủ tục hành chính. Cán bộ tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính cũng sẽ tiết kiệm được thời gian, công sức tương tự. Các cơ quan quản lý sẽ nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực “vặt” đối với các cán bộ công chức trong bộ máy hành chính khi tất cả đã được số hóa, “một chạm” trên môi trường điện tử. Lợi ích từ việc bỏ sổ hộ khẩu giấy mang đến rất lớn cho cả người dân và các cơ quan quản lý, cán bộ công chức ở các cấp….
Nhìn nhận việc bỏ sổ hộ khẩu giấy theo Luật Cư trú và “soi” dưới lăng kính Đề án 06, chuyển đổi số quốc gia, đồng chí Trần Việt Hà cũng cho rằng, song song với việc nâng cao ý thức trách nhiệm cho cán bộ công nhân viên chức, thay đổi tư duy của lãnh đạo các cấp trong tiếp cận cách làm mới, vấn đề mới có nhiều khâu “chưa có tiền lệ”, tăng cường tuyên truyền cho người dân, doanh nghiệp nhận thấy sự cần thiết, không thể đảo ngược của xu thế chuyển đổi số trên thế giới, thì cần phải tăng cường đưa vấn đề này vào giáo dục ngay trong các nhà trường, ở chính những thế hệ học sinh các cấp hiện tại. Chuyển đổi số phải được nhìn nhận ngay từ những công dân nhỏ tuổi, lớn dần lên với tư duy số hóa chứ không phải là giấy tờ như các thế hệ trước.
Cùng ngày, tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả thủ tục hành chính của UBND quận Hoàn Kiếm có khá đông người dân đến làm các thủ tục về đăng ký kinh doanh, đăng ký kết hôn, khai sinh…Cầm CCCD gắn chip ngồi trước màn hình máy tính, anh Dương Đức Nghĩa vào phần mềm quản lý doanh nghiệp và hộ cá thể của Sở Kế hoạch và Đầu tư TP Hà Nội để làm thủ tục đăng ký kinh danh đối với hộ kinh doanh cá thể. Qua báo chí và cán bộ phường tuyên truyền, anh nắm được thông tin từ 1/1/2023 bỏ sổ hộ khẩu giấy trong các thủ tục hành chính có liên quan đến sổ hộ khẩu giấy. Khi lên làm thủ tục, anh chỉ mang theo CCCD.
“Khi tôi vào cổng dịch vụ công quốc gia hoặc cổng dịch vụ công Bộ Công an, chỉ cần gõ họ tên, số CCCD, định danh điện tử thì các trường thông tin cá nhân của tôi được hiển thị lên ngay, tiết kiệm thời gian công sức và phòng ngừa tuyệt đối sự nhầm lẫn bởi các dữ liệu này đã được thu thập, kiểm chứng, đối sánh trên nền tảng dữ liệu gốc, “đúng, đủ, sạch, sống” mà Bộ Công an đã xây dựng. Tôi mong muốn các bộ, ngành, địa phương sớm số hóa dữ liệu chuyên ngành, kết nối vào với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để người dân, doanh nghiệp chúng tôi thật sự sống trong môi trường “số hóa”, chuyển đổi số”- anh Nghĩa mong muốn.
Cũng tại đây, chúng tôi gặp chị Phạm Kim Chi cùng với chồng của mình đến làm thủ tục đăng ký kết hôn, chọn quốc tịch cho con của mình. Chồng chị Chi là anh Allen Trevor, quốc tịch New Zealand. Với CCCD gắn chip và được sự hỗ trợ của cán bộ tiếp dân UBND quận Hoàn Kiếm, chị Phạm Kim Chi sớm hoàn thành hồ sơ thủ tục mà không cần phải mang theo sổ hộ khẩu giấy trong niềm vui mừng của hai vợ chồng.
Nhiều trường hợp người dân đến làm các thủ tục hành chính liên quan đến tư pháp, đất đai, thương binh xã hội…khi được hỏi cũng đều tỏ ra vui mừng trước sự thay đổi lớn trong việc bỏ sổ hộ khẩu giấy trong quá trình làm thủ tục hành chính.
Đồng chí Trịnh Tất Thắng, Phó Chánh Văn phòng UBND quận Hoàn Kiếm cho biết: Hiện nay ở cấp phường có 21 thủ tục liên quan đến sổ hộ khẩu trong đó có 7 thủ tục về lĩnh vực thương binh xã hội, 14 thủ tục liên quan đến lĩnh vực tư pháp.
Việc bỏ quy định phải xuất trình sổ hộ khẩu giấy trong những giao dịch, thủ tục hành chính có liên quan là bước tiến rất lớn trong công tác quản lý hành chính, tạo môi trường điện tử, số hóa phục vụ người dân, doanh nghiệp ngày càng tốt hơn, hiệu quả và thông minh, hiện đại hơn. Trước đó, để làm tốt công tác phục vụ người dân, UBND quận đã tuyên truyền đến tất cả hệ thống chính trị các cấp trên địa bàn quận nhất là các cán bộ tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính cho người dân về 7 phương thức xác nhận nơi cư trú thay thế cho sổ hộ khẩu giấy đã được Bộ Công an hướng dẫn.
Để phục vụ người dân đến làm thủ tục hành chính bỏ sổ hộ khẩu, UBND quận Hoàn Kiếm bố trí thêm cả đoàn thanh niên tham gia hỗ trợ, hướng dẫn người dân tự kê khai, đăng nhập vào tài khoản định danh điện tử, dịch vụ công trực tuyến. Cùng với đó, các tờ hướng dẫn chi tiết theo hình thức “gạch đầu dòng”, “cầm tay chỉ việc” cũng được in ra, phát gửi tới từng người dân giúp họ có thể thực hiện được các thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, dịch vụ công trực tuyến.
Qua ghi nhận ngày đầu thực hiện Luật Cư trú 2020, tất cả những trường hợp người dân đến các cơ quan chức năng của UBND quận Hoàn Kiếm làm các thủ tục đều được giải quyết theo đúng quy định. Có một số trường hợp người dân cần xác nhận nơi cư trú, UBND phường đã kết nối, liên hệ, lấy xác nhận trực tiếp từ Cơ quan Công an để phục vụ người dân hoàn thành thủ tục nhanh nhất, hiệu quả nhất.
Thông tin với phóng viên, Thiếu tướng Nguyễn Hồng Ky, Phó Giám đốc Công an TP Hà Nội cho biết: Công an TP Hà Nội không chỉ làm tốt vai trò thường trực, nòng cốt trong thực hiện Đề án 06, chuyển đổi số mà còn ứng dụng mạnh mẽ, tiên phong đi đầu trong cải cách các thủ tục hành chính bỏ sổ hộ khẩu giấy phục vụ người dân, doanh nghiệp. Công an Thủ đô huy động mọi lực lượng, đơn vị tham gia vào các “chiến dịch” này để đạt hiệu quả cao nhất. Mới đây, riêng Đoàn Thanh niên Công an TP Hà Nội đã cùng với thanh niên tuổi trẻ Thủ đô triển khai xây dựng và thực hiện công trình thanh niên “hỗ trợ nhân dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến”.
Theo đó, tuổi trẻ Công an Thủ đô và 30 quận, huyện, thị xã đã phối hợp ra quân tình nguyện tổ chức cấp tài khoản định danh điện tử và tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ cài đặt ứng dụng VNEID, thực hiện dịch vụ công trực tuyến trên địa bàn toàn Thành phố.
Trong năm 2023, 37 đội hình tình nguyện của Đoàn Thanh niên Công an sẽ phối hợp chặt chẽ 579 tổ thanh niên tình nguyện địa bàn dân cư của từng xã, phường, thị trấn để tham gia hỗ trợ các hoạt động tuyên truyền định danh điện tử, hướng dẫn người dân cài đặt, sử dụng ứng dụng VNEID, cách thức đăng ký tài khoản trên Cổng dịch vụ công và thực hiện các dịch vụ công trực tuyến tại các điểm tiếp dân và lưu động đến từng cơ quan, đơn vị, trường học, thôn, xóm, tổ dân phố.
Bỏ sổ hộ khẩu giấy, những con số “biết nói” và câu chuyện thay đổi tư duy 
Bỏ sổ hộ khẩu giấy góp phần thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính 
