Một ngày gần đây, chúng tôi đến thăm khu dân cư mới của người dân làng chài ở thôn Lam Đạt, xã Thiệu Vũ, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Ấn tượng nhất là 28 ngôi nhà nằm liền kề nhau cùng chung một mẫu thiết kế xây dựng, trước cổng mỗi nhà là lá cờ đỏ sao vàng 5 cánh bay phấp phới. Khu dân cư được đầu tư hệ thống hạ tầng khang trang, hiện đại (đường, vỉa hè, điện, cây xanh, hệ thống thoát nước...) không khác nào một khu phố thu nhỏ. Trong mỗi căn nhà đang còn mùi sơn mới là tiếng cười nói râm ran của chủ nhà với khách đến thăm, ai cũng vui mừng, phấn khởi về nơi ở mới...
Chị Nguyễn Thị Hạnh, thôn Lam Đạt, xã Thiệu Vũ, cho hay: “Cuộc sống dưới sông nước rất vất vả, con nhỏ phải buộc dây vào chân khỏi rơi xuống sông, nhiều cháu bé không được đến trường, lênh đênh trên sông theo bố mẹ ngày này qua tháng khác. Được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và các cấp, các ngành, em và nhiều hộ dân khác đã được lên bờ, em cảm thấy rất hạnh phúc, may mắn”.
Thực hiện chủ trương của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa về công tác hỗ trợ xây dựng nhà ở cho đồng bào nghèo sinh sống trên sông, Ban Thường vụ Huyện ủy Thiệu Hóa, lãnh đạo HĐND huyện ban hành Nghị quyết số 148/NQ-HĐND lựa chọn khu đất có quy mô hơn 1 ha tại thôn Lam Đạt, xã Thiệu Vũ đầu tư gần 6,3 tỷ xây dựng hệ thống hạ tầng đường giao thông, cấp thoát nước, điện chiếu sáng, cây xanh và các hạng mục hỗ trợ khác... để đưa 28 hộ dân làng chài lên bờ. Sau hơn 2 tháng thi công, hạ tầng kỹ thuật khu tái định cư đã hoàn thành, được đầu tư đồng bộ, đáp ứng được tiêu chí nông thôn mới nâng cao và tiêu chí hạ tầng quy hoạch đô thị. Theo đó, mỗi hộ được giao diện tích đất từ 100,8m2 đến 153,2m2 tùy theo số khẩu từng của từng hộ, tổng diện tích đất giao cho 28 hộ là 3.791m2.
Ngoài việc cấp đất ở cho các hộ dân, Ban Thường vụ Huyện ủy Thiệu Hóa đã chỉ đạo Ban Thường trực Ủy ban MTTQ huyện phối hợp với UBND huyện vận động các tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm tài trợ kinh phí mỗi hộ 150 triệu đồng sông xây dựng nhà ở. Cụ thể, Công ty TNHH Xi măng Long Sơn thông qua Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Thanh Hóa hỗ trợ 1,4 tỷ đồng; huyện Thiệu Hóa hỗ trợ 1,4 tỷ đồng thông qua vận động các doanh nghiệp, nhà hảo tâm và nhân dân trong và ngoài huyện; tổ chức Caritas Thanh Hóa hỗ trợ trên 1,52 tỷ đồng. Sau khi được cấp đất, hỗ trợ kinh phí xây dựng nhà, các gia đình có điều kiện kinh tế khá hơn có thể bỏ thêm tiền xây nhà to đẹp hơn, các gia đình khác xây nhà trên cơ sở số tiền đã được hỗ trợ...
Tại buổi lễ hoàn thành cấp đất, hỗ trợ xây dựng nhà ở cho đồng bào sống trên sông, Giám mục Nguyễn Đức Cường, Giám mục Chính tòa Giáo phận tỉnh Thanh Hóa, cho biết: “Chúng ta đã thực hiện xong một việc đầy tình nhân ái, đưa 28 hộ dân ở dưới sông lên bờ, không chỉ đưa lên bờ mà chính quyền còn cấp đất, còn vận động nhiều cơ quan, ban, ngành, nhà hảo tâm góp phần hỗ trợ đồng bào xây dựng những căn nhà rất đẹp. Đồng thời, chính quyền còn lo cho tương lai, lo cho cuộc sống các hộ dân qua việc tham gia vào các công ty, nhà máy để có cuộc sống tốt đẹp hơn... Tôi thấy tương lai của những em bé sẽ được phát triển như mọi em khác, các em sẽ được đến lớp, đến trường, thay đổi tương lai mình, góp phần xây dựng quê hương đất nước giàu đẹp hơn”.
Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Văn Vũ - Phó Chủ tịch UBND xã Thiệu Vũ, cho biết: Để đưa được 28 hộ dân lên bờ, chính quyền địa phương đã phải nỗ lực, căng mình vì nhiều việc, nhiều nội dung cần giải quyết, từ thu hồi đất nông nghiệp làm khu dân cư, xây dựng hệ thống hạ tầng đến việc vận động người dân lên bờ.
Theo ông Vũ, khi vận động các hộ dân lên bờ, chỉ những gia đình có điều kiện kinh tế khá hơn họ hưởng ứng ngay, những hộ khó khăn họ không muốn lên vì lo lắng tương lai không biết làm gì để kiếm sống. Tuy nhiên, thông qua công tác tuyên truyền, vận động, định hướng nghề nghiệp tương lai, các hộ dân đã đồng ý lên bờ. Sau khi ổn định cuộc sống trên bờ, các hộ dân sẽ phải thực hiện giải bản tàu thuyền (thoát hẳn khỏi tàu thuyền), không dựa vào sông nước để mưu sinh nữa.
Ông Đỗ Trọng Hưng, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa đề nghị trong thời gian tới các cấp ủy, chính quyền các huyện có đồng bào sinh sống trên sông cần khẩn trương cấp đất, tiến hành các thủ tục hỗ trợ kinh phí để đồng bào sinh sống trên sông xây nhà ổn định cuộc sống. Đối với những địa phương đã hoàn thành việc cấp đất xây nhà ở cho người dân cần nghiên cứu tạo sinh kế lâu dài cho bà con. Những hộ dân đã lên bờ có nhà ở cần phải tập trung chuyển đổi nghề, tham gia lao động việc làm tại các doanh nghiệp, tăng gia sản xuất, chăm lo học hành cho con em; thực hiện giải bản chuyển đổi nghề ổn định cuộc sống.
Được biết, hiện nay xã Thiệu Vũ đang xây dựng phương án hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải quyết việc làm cho các hộ dân làng chài; thực hiện rà soát, thống kê phân loại các đối tượng lao động trong độ tuổi có nhu cầu học nghề, chuyển đổi nghề giới thiệu làm việc tại các doanh nghiệp sản xuất trên địa bàn; kết nối cho số lao động cao tuổi nhận việc của cơ sở sản xuất nghề tiểu thủ công nghiệp về làm tại nhà.
Người lái đò làng chài Việt Hải 
Độc đáo đường tranh bích họa kể "câu chuyện làng chài" nên thơ tại Đà Nẵng 
