Những thách thức trong phòng chống HIV

Việt Nam đang phải đối mặt với thực tế là tất cả các tỉnh thành trên cả nước đều có người nhiễm HIV và đáng lo ngại nhất đó là chúng ta chưa khống chế được việc lan truyền căn bệnh này một cách hiệu quả.

Theo số liệu thống kê, 78% số phường xã, 98% số quận huyện và 100% các tỉnh trên cả nước đã có người có HIV. Lịch sử về bệnh tật của người Việt Nam chưa ghi nhận một căn bệnh nào mà đã có độ "phủ sóng" rộng như vậy. Rõ ràng HIV là một đại dịch nhưng nói như các chuyên gia y tế dự phòng, HIV là căn bệnh không thể bao vây, không thể cách ly, cũng không thể dập dịch được. Thế giới có 32 năm, Việt Nam cũng đã có 22 năm đương đầu với HIV, cùng với những diễn biến mới nhất của nó, khiến không chỉ hệ điều trị, dự phòng mà đến cả hệ thống chính trị, luật pháp vẫn đang "trăn trở" với công tác phòng, chống căn bệnh này.

Thống kê trong cả nước vào thời điểm cuối 2011 và quý I-2012 có 45,6% các trường hợp có HIV được xác định do lây truyền qua con đường tình dục. Trong đó riêng tại khu vực ĐBSCL, tỉ lệ bị lây truyền qua con đường tình dục chiếm tới 77% trong số các trường hợp nhiễm HIV.

Thạc sĩ - bác sĩ Mai Xuân Phương - đại diện Cục Phòng chống HIV phát biểu tại chương trình tập huấn cho các PV y tế báo Trung ương tại TP HCM thông tin "nóng sốt" trên. Ông cũng kể một câu chuyện tưởng đùa nhưng hoàn toàn có thật: Đó là thay vì bằng tiền mặt, thù lao cho các cô gái "bán phấn buôn hương" ở một số vùng quê An Giang giờ đây là bằng chính những giạ lúa vừa thu hoạch của "khách làng chơi". Và chuyện này ngày nay trở nên quen thuộc ở những vùng quê chân chất này. Và cũng không có gì là lạ khi trong danh sách 10 tỉnh có ca nhiễm HIV/100.000 dân cao nhất cả nước đã "bổ sung" thêm tỉnh An Giang trong năm 2011.

Thêm một cảnh báo khác lo ngại hơn khi cách đây không lâu, Chính phủ Campuchia đã thực hiện việc "đẩy đuổi" gần 10.000 gái mại dâm Việt Nam về nước mà An Giang là tỉnh kề cận đón nhận đầu tiên. 

/Uploaded_CSTC/phuonglien/6_tu2574-450.jpg
Tư vấn cho sản phụ trong chương trình "can thiệp giảm tác hại" phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Ảnh: Huyền Nga.

Có lẽ cũng chính vì thực tế này mà Bộ Y tế Việt Nam đã quyết định vào tháng 12/2012, trong Ngày Thế giới phòng chống AIDS sẽ dự kiến được tổ chức ngay tại TP Cần Thơ với nhiều chương trình truyền thông đáp ứng tình hình mới, tất cả với mục tiêu ngăn chặn nguy cơ số ca có HIV tại đây không bị đẩy lên cao. Trong đó có một "giải pháp" được đưa ra chợt nghe qua nhiều người đã muốn "cười ra nước mắt" nhưng cũng lại là sự thật 100%: Đó là trong chương trình "can thiệp giảm tác hại" của HIV tại An Giang (trước hết) đã phải nghĩ tới việc phát bao cao su (BCS) miễn phí không phải ở các khách sạn, nhà hàng mà là BCS phải ra tận… cánh đồng. Và theo các chuyên gia, đây là cách truyền thông phòng chống HIV, chống lây truyền qua con đường tình dục một cách "hữu hiệu" và cũng rất khác biệt giữa An Giang và các vùng quê khác.

Theo nhận định của Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế, từ nay tới năm 2020, ta cũng chưa thể giải quyết được căn bệnh lao - HIV, mối lây lan đáng sợ nhất của HIV. Còn với thế giới, các chuyên gia HIV khẳng định, tới năm 2032, may ra các nhà khoa học mới chế được vaccin phòng HIV. Vì vậy những biện pháp mang tính đột phá rất cần thiết đáp ứng diễn biến mới của công tác phòng chống HIV.

Các chuyên gia cũng cho biết, HIV có 8 chủng, nhưng đáng sợ nhất là chủng 6 và chủng 8 có tính độc lực cao, rút thời gian sống của người bệnh xuống ngắn nhất. Tại Việt Nam, chưa phát hiện thấy những chủng này, đây là điều vô cùng may mắn bởi với việc lưu hành của 2 chủng này tại Sri Lanka (châu Phi) cùng việc nở rộ tình trạng quan hệ tình dục không an toàn, một gánh nặng mà Chính phủ nước này sẽ phải đối mặt thời gian sắp tới đó là việc sẽ có những ngôi làng hoàn toàn vắng bóng lực lượng thanh niên, phụ nữ trong độ tuổi lao động do họ đã chết vì AIDS, hậu quả của nhiễm HIV chủng 6 và chủng 8, những ngôi làng đau thương này sẽ chỉ còn toàn người già và trẻ nhỏ.

Điều đáng chú ý khác, tỷ lệ người có HIV trong độ tuổi 30-39 nay đã chiếm ưu thế; tỷ trọng người có HIV là nữ ngày càng lấn át tỉ lệ nam có HIV. Trong khi đó các biện pháp giám sát dịch gặp nhiều khó khăn.

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới, Việt Nam đã cơ bản triển khai tất cả các hoạt động theo khuyến cáo. Tuy nhiên, do đặc điểm của đối tượng nguy cơ ở Việt Nam là người nghiện chích ma túy, phụ nữ bán dâm, nam có quan hệ tình dục đồng giới, do đó việc tiếp cận và đảm bảo chất lượng số liệu giám sát trên các nhóm này rất khó khăn. Mức độ tiếp cận với chương trình còn hạn chế: chỉ đạt trung bình khoảng 50-60% đối với chương trình bơm kim tiêm, 40-50% đối với chương trình BCS, chương trình điều trị Methadone mới có 43 cơ sở, với 9.572 người.

Mặt khác mô hình này triển khai chưa đa dạng làm giảm khả năng cung cấp dịch vụ điều trị cho người nghiện các chất dạng thuốc phiện. Hiện tại có 308 cơ sở điều trị HIV/AIDS, trong đó có 162 cơ sở thuộc tuyến huyện. Như vậy, mới có 25% số huyện cung cấp dịch vụ điều trị HIV/AIDS bằng ARV.

Và chương trình phòng, chống HIV/AIDS đang thiếu hụt nghiêm trọng đội ngũ cán bộ tại tất cả các tuyến. Đây là rào cản cho việc mở rộng chương trình điều trị và công tác can thiệp giảm tác hại. Trong khi số cán bộ có trình độ và kinh nghiệm được tuyển dụng thêm ít, những người có kinh nghiệm và năng lực lại xin chuyển công tác khác.

Theo Cục Phòng, chống HIV/AIDS, Bộ Y tế, tính đến ngày 31/3/2012, tổng số trường hợp có HIV hiện đang còn sống trên cả nước  là 201.134 người, trong đó có 57.733 bệnh nhân AIDS và từ đầu vụ dịch (1990) đến nay Việt Nam đã có 61.579 người tử vong do AIDS.

So sánh với cùng kỳ năm 2011, số trường hợp được xét nghiệm phát hiện có HIV giảm 1.065 trường hợp, số bệnh nhân AIDS giảm 760 và số người tử vong do AIDS giảm 214 trường hợp. Tuy nhiên, theo Th.S-BS Mai Xuân Phương, dấu hiệu giảm với tốc độ rất chậm để thấy vấn đề "không đơn giản".

Trong 4 nhóm có hành vi nguy cơ cao (tiêm chích ma túy, đồng tính, mại dâm và di biến động) thì đáng lo ngại nhất là nhóm thứ 4 hiện không thể quản lý được. Đắng lòng thay khi mà trong danh sách các trường hợp nhiễm đã có cả hoa hậu, á hậu... có HIV.

Huyền Nga

Các tin khác

Siết chặt các biện pháp bảo vệ đàn cá voi vùng biển Cù Lao Mái Nhà

Siết chặt các biện pháp bảo vệ đàn cá voi vùng biển Cù Lao Mái Nhà

Hôm nay (20/5), ông Nguyễn Hùng Dũng, Chủ tịch UBND xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk đã ký văn bản chỉ đạo Công an, Quân sự cùng các phòng, ban, mặt trận, tổ chức chính trị - xã hội ở địa phương và Đồn biên phòng An Hải tăng cường các biện pháp bảo vệ các loài động vật biển.

Việt Nam đứng thứ 2 tại Olympic Tin học Châu Á Thái Bình Dương

Việt Nam đứng thứ 2 tại Olympic Tin học Châu Á Thái Bình Dương

Với kết quả 6/6 học sinh đoạt giải, trong đó có 2 huy chương Vàng (HCV),  4 huy chương Bạc (HCB), đội tuyển Olympic Tin học Việt Nam xuất sắc đứng thứ 2 toàn đoàn (đồng hạng với Nhật Bản) sau đội tuyển Nga đứng thứ nhất. Thành tích này giúp Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu trong khu vực Đông Nam Á.

Cải tạo chung cư cũ, người dân được chọn 4 phương án tái định cư

Cải tạo chung cư cũ, người dân được chọn 4 phương án tái định cư


Thành phố Hà Nội dự kiến khi thực hiện cải tạo, xây lại nhà chung cư, người dân được lựa chọn một trong 4 hình thức gồm tái định cư tại chỗ, nhận nhà ở tái định cư tại địa điểm khác, nhận tiền bồi thường hoặc kết hợp nhận nhà và tiền. Đáng chú ý, căn hộ tái định cư được bố trí có diện tích, chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật cao hơn hoặc tương đương căn hộ cũ. 

Tiếp tục tôn vinh những tấm gương thanh niên tiêu biểu

Tiếp tục tôn vinh những tấm gương thanh niên tiêu biểu

Theo Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên (LHTN) Việt Nam Nguyễn Tường Lâm, chương trình Tỏa sáng Nghị lực Việt đã vinh danh 98 tấm gương thanh niên khuyết tật tiêu biểu, đã hỗ trợ 10 dự án khởi nghiệp xuất sắc của thanh niên khuyết tật với tổng kinh phí 500 triệu đồng.

Trồng hàng nghìn cây mai anh đào trong rừng

Hướng tới kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026) và hưởng ứng Festival Hoa Đà Lạt – Lâm Đồng lần thứ XI năm 2026, ngày 19/5, tại tiểu khu 144B, UBND phường Lâm Viên – Đà Lạt (Lâm Đồng), đã long trọng tổ chức lễ phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ”.

 Đắk Lắk: Lại xảy ra vụ chó nghi dại tấn công nhiều người

Đắk Lắk: Lại xảy ra vụ chó nghi dại tấn công nhiều người

Cùng với việc tư vấn hướng dẫn 4 người dân bị con chó nghi dại tấn công ở khu phố Phước Bình Bắc, phường Phú Yên, tỉnh Đắk Lắk, lực lượng chức năng ở phường này đang tìm kiếm những người đã tiếp xúc và những con vật khác có liên quan đến một con chó đã bị đập chết ở khu phố Lộc Đông, có kết quả xét nghiệm dương tính với virus dại.

Đồng bào các dân tộc vùng cao ở Huế tự hào mang họ Bác Hồ

Đồng bào các dân tộc vùng cao ở Huế tự hào mang họ Bác Hồ

Suốt hàng chục năm qua, đã có hàng nghìn người dân thuộc đồng bào các dân tộc thiểu số ở miền núi A Lưới và Nam Đông (TP Huế) tình nguyện mang họ Bác Hồ kể từ ngày Bác Hồ qua đời vào năm 1969. Trong thời kỳ kháng chiến, học tập và làm theo lời Bác dạy, đồng bào các dân tộc mang họ Bác Hồ đã gan dạ, dũng cảm giết giặc, góp sức giải phóng quê hương, nhiều người trong số đó trở thành Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND). Ngày nay, đồng bào các dân tộc trên dãy Trường Sơn ở phía Tây của TP Huế tiếp tục nỗ lực thi đua lao động sản xuất để xây dựng cuộc sống mới.

Cảnh báo ô nhiễm môi trường từ chất thải nguy hại tại các garage ô tô

Cảnh báo ô nhiễm môi trường từ chất thải nguy hại tại các garage ô tô

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, đời sống của người dân trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk ngày càng được nâng cao, kéo theo nhu cầu sở hữu và sử dụng ô tô tăng mạnh. Cùng với đó là các xưởng sửa chữa, bảo dưỡng ô tô xuất hiện ngày càng nhiều đã thải ra một lượng lớn chất thải nguy hại, gây nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường.

Phát động cuộc thi cơ sở y tế không khói thuốc lá lần thứ II

Phát động cuộc thi cơ sở y tế không khói thuốc lá lần thứ II

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, Quốc hội đã thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2025. Vì vậy, cơ sở y tế càng phải đi đầu trong nhận diện, truyền thông, giám sát và ngăn chặn các sản phẩm này.

Phát hiện nhiều sai phạm tại Thẩm Mỹ Bee Hin

Phát hiện nhiều sai phạm tại Thẩm Mỹ Bee Hin

Ngày 19/5, Công an xã Phú Giáo (TP Hồ Chí Minh) kêu gọi những người từng thực hiện dịch vụ xâm lấn tại Thẩm Mỹ Bee Hin hãy trình báo để phục vụ công tác xác minh, xử lý vụ việc.

Phát hiện con voi nhà 44 tuổi chết trong rừng

Phát hiện con voi nhà 44 tuổi chết trong rừng

Ngày 19/5, Trung tâm Bảo tồn voi, cứu hộ động vật và Quản lý bảo vệ rừng Đắk Lắk (Trung tâm Bảo tồn voi) cho biết, một con voi nhà nặng khoảng 4,6 tấn, ở xã Buôn Đôn vừa được phát hiện chết trong rừng chưa rõ nguyên nhân.