Để tỏ lòng tri ân các liệt sĩ và khát vọng làm tròn trọng trách của mình, hàng năm, những cán bộ, chiến sĩ các Đội Quy tập mộ liệt sĩ, thuộc Bộ Chỉ huy quân sự các tỉnh Tây Nguyên luôn lặn lội khắp các nẻo đường ở Tây Nguyên và các nước bạn Campuchia, Lào để tìm kiếm, quy tập mộ liệt sĩ đồng đội còn sót lại ở núi rừng xa xôi…
Đội Quy tập mộ liệt sĩ (K53), thuộc Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Kon Tum, suốt 17 năm qua luôn canh cánh bên lòng mỗi cán bộ chiến sĩ với một nhiệm vụ thiêng liêng là tìm kiếm, cất bốc quy tập hài cốt liệt sĩ Quân Tình nguyện Việt Nam, hy sinh tại nước bạn Lào và Campuchia trong các thời kỳ chiến tranh.
Với các anh, dù phải đối mặt với mưa rừng hay nắng lửa vẫn không làm chùn bước trước những khó khăn, thử thách trong mỗi cuộc hành trình đi kiếm tìm đồng đội. Những cán bộ, chiến sĩ Đội K53 tâm sự rằng, hành trình 17 năm tìm kiếm, khai quật trên khắp 11.550 vị trí núi rừng hiểm trở ở đất bạn đã tìm kiếm, khai quật, cất bốc được 1.157 bộ hài cốt liệt sĩ đưa về an táng trên đất mẹ Việt Nam.
Mỗi thi hài liệt sĩ được tìm thấy là một kỷ niệm khó quên với những người lính làm nhiệm vụ thiêng liêng này. Nhiều kỷ vật thiêng liêng của đồng đội còn lưu lại bên nấm xương tàn dưới mộ như chiếc lược ngà, chiếc ly nhựa khắc tên người hay những lá thư viết vội chưa kịp gửi còn cất giữ trong túi ni lông…đã làm rơi nước mắt những người còn sống hôm nay.
Còn với những người lính ở Đội Tìm kiếm, quy tập mộ liệt sĩ (K52), Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Gia Lai, kể rằng, hơn 10 năm vượt đèo, lội suối, ăn rừng, ngủ bụi để thực hiện nghĩa vụ cao cả là tìm kiếm, cất bốc hài cốt liệt sĩ Quân Tình nguyện Việt Nam hy sinh ở chiến trường Campuchia nhưng vẫn chưa thể tìm thấy hết xác đồng đội.
Các anh cho biết, thường những nơi có thông tin báo mộ cách xa khu vực dân cư hàng trăm cây số và thường ở rừng sâu nên việc đi lại hết sức khó khăn. Chiến sĩ Nguyễn Văn Chung, tổ công tác Đội K52 làm nhiệm vụ tìm kiếm, cất bốc mộ liệt sĩ tại tỉnh Preah Vihear, Campuchia cho biết, đã 8 năm làm nhiệm vụ ở đây cùng anh em trong tổ thực hiện nhiệm vụ thiêng liêng vì nghĩa tình đồng đội mà không chút than phiền vất vả.
Đến nay, sau 10 năm thực hiện công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ Quân Tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh qua các thời kỳ chiến tranh tại Campuchia, Đội K52, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Gia Lai đã quy tập và hồi hương được 1.061 hài cốt liệt sĩ tại 3 tỉnh Đông Bắc Campuchia về an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ huyện Đức Cơ, tỉnh Gia Lai. Trong đó, phần lớn hài cốt liệt sĩ chưa thể xác định được tên tuổi, địa chỉ…
Theo cán bộ chiến sĩ các đội tìm kiếm, quy tập mộ liệt sĩ Quân Tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh qua các thời kỳ chiến tranh tại nước bạn Lào và Campuchia hiện còn nhiều thông tin về mộ liệt sĩ nằm rải rác ở vùng sâu, vùng xa, vùng núi hiểm trở ở nước bạn… mà chưa xác định được vị trí chôn cất chính xác để quy tập đồng đội về đất mẹ Việt Nam. Và ở đó còn nặng trĩu nỗi lo, trách nhiệm và tình cảm của những người đồng chí, đồng đội hôm nay đang thôi thúc mỗi cán bộ, chiến sĩ tiếp bước lên đường tìm kiếm trong những mùa khô đến