Ngôi trường "cổ" có một không hai
Được xây dựng từ năm 1964, tiền thân của Trường Tiểu học (TH) Âu Cơ là hai ngôi trường tư thục Hoa Văn với tổng diện tích gần 2.000m2, sau giải phóng, hai trường này được ghép lại (do ở cùng trên một diện tích) thành trường cấp 1, 2 và sau này là Trường TH Âu Cơ. Chính vì tiền thân là như vậy nên điều kiện về mặt bằng phải nói là thật đặc biệt. Do được cải tạo lại, căn phòng nào tại đây cũng nhỏ xíu. Cầu thang dẫn lên các phòng học được thiết kế như "ma trận" tối, ẩm mốc và đặc biệt ở chỗ, đi một cầu thang có thể vào được ba dãy phòng học rồi đâm thẳng ra khu vệ sinh của HS sau đó đi ngược lên khu bán trú.
Thầy Trương Thành Diễn, Hiệu trưởng nhà trường hướng dẫn chúng tôi đi tham quan những phòng học được ví chẳng khác nào "địa đạo" trong trường. Để lên lầu 1, chúng tôi mò mẫm đi vào hệ thống cầu thang có bề ngang chưa tới 1m, tối om do thiếu ánh sáng mặt trời. Khi lên tới nơi, trước mắt chúng tôi là dãy phòng học của khối 1 đan xen với ngách thông ra khu vệ sinh rộng cũng gần 1m, những cánh cửa các phòng học cái còn, cái gẫy rời ra khỏi ô cửa.
Bước vào bên trong phòng học một mùi ẩm mốc xộc thẳng vào mũi, ba dãy bàn ghế xiêu vẹo, trên tường mạng nhện giăng mắc khắp nơi. Rời lầu 1, chúng tôi tiếp tục đi qua cầu thang để tới khối 2 và 3. Tình trạng cũng chẳng khá hơn. Những phòng học nhỏ xíu, rộng khoảng 15m2, phòng này thông qua phòng kia bằng lối cửa ngách. Thầy Diễn còn thử đi qua ngay trước mặt chúng tôi sang phòng học bên cạnh bằng cửa ngách bên bàn giáo viên, 3 phút sau, từ phía sau lưng, thầy khều lưng tôi và đứng ngay bên cạnh. Chúng tôi và thầy đang trong cảnh thật chẳng khác trò chơi trốn tìm của HS.
Trên lầu 3 là nơi học lớp bán trú của HS khối 4, 5. Các phòng học ở đây cũng có diện tích rộng bằng khối 2, 3 và phía ngoài sân thượng rộng gần 50m2 được tận dụng làm sân chơi cho HS. Sau đó, từ sân chơi này, chúng tôi tiếp tục hành trình đi xuống tầng trệt bằng lối cửa ngách của phòng bán trú HS, nơi đó chẳng khác nào những phòng trọ ọp ẹp của những khu trọ của công nhân mà ta thường thấy.
Theo chuẩn quy định của Bộ GD&ĐT, một phòng học phải có diện tích 6x8m thì phòng học ở Trường TH Âu Cơ chỉ đạt 3x5m. Mỗi phòng học chỉ có một cửa ra vào. Chính vì vậy mà khu A của trường đã xuống cấp trầm trọng, có thể đổ sập bất cứ lúc nào, một số khối học phải "lấn" sang khu B. Phòng Ban Giám hiệu nằm ở khu B, nó được tận dụng xây ở khoảng trống của cầu thang dẫn xuống "hầm" chơi của khu A. Ngách cầu thang được tận dụng làm phòng thư viện và chính tại phòng này do nước mưa, nước sinh hoạt của khu dân cư bên cạnh theo năm tháng ngấm dần vào các mạch vữa, trần phòng học và tạo ra chỗ trũng ngay giữa phòng thư viện.
Ngày qua ngày, nước nhỏ giọt xuống phòng đọc tạo ra hình dáng những cột… "thạch nhũ" như trong hang động vậy. Nhà trường phải phân công giáo viên luân phiên canh chừng để đi đổ thau nước hứng phía dưới khi đầy. Phòng thư viện trong cảnh như vậy nên HS cũng ngại tới đọc sách, truyện. Vì sách, trang thiết bị ẩm mốc, nhưng sợ hơn cả là nhỡ không may "thạch nhũ" rớt trúng đầu.
Trường nằm trên khu "đất vàng", cơ sở vật chất vẫn tạm bợ
Trường THPT Telơman (số 8 phường Phạm Ngũ Lão, quận 1) được coi là nằm trong khu "đất vàng". Nhưng "vàng" đâu không thấy, chỉ biết phòng học tạm bợ, cơ sở vật chất (CSVC) xuống cấp trầm trọng.
Ngày 5/3, khi tới trường học này thăm hỏi, chúng tôi được một phụ huynh cho biết: Mùa mưa còn đỡ, vào mùa nóng người ngoài nhìn vào cứ tưởng thầy trò họ đi tắm hơi về. Còn vào mùa mưa, chỉ cần một cơn mưa nhỏ cũng làm ngập toàn bộ khuôn viên nhà trường. Không chỉ vậy, mưa còn xối từng đợt nước xuống bất cứ phòng học nào. Nước ngấm từ trên lầu 2 của phòng học khu A, ngấm sang khu B, len lỏi vào từng ngóc ngách của các phòng chức năng.
Được biết, toàn bộ khuôn viên trường trên tổng diện tích hơn 6.000m2 với hai dãy nhà kiên cố 1 trệt 2 lầu (khu A, B) có số tuổi từ thời Pháp thuộc và 3 dãy phòng học cấp 4 (C, D, E) được sử dụng tạm bợ làm phòng học và các phòng chức năng khác. 3 dãy nhà cấp 4 được sử dụng làm phòng học và một số phòng chức năng đã quá cũ hàng chục năm nay nhưng đến giờ vẫn phải tiếp tục sử dụng. Tình trạng xuống cấp của phòng học khiến mùa mưa thì dột, mùa nắng thì cả thầy cô đứng trên bục giảng cũng khó chịu vì trong phòng quá nóng.
Tại các phòng học của khu C, D không có cửa sổ. Mưa thì nước từ mái tôn dột xuống, nước từ ngoài tạt qua cửa sổ vào lớp học. Dãy phòng học của khu E được sử dụng hơn mười năm qua, đơn vị thiết kế sử dụng loại cây sắt vuông phi 12 và gắn kính cho cửa sổ, cửa ra vào. Sợ HS trong khi học, vui chơi không may va chạm mà vỡ kính gây tai nạn, nhà trường phải cho tháo hết kính chắn gió...
Không an tâm dạy và học, đó là cảnh kéo dài chưa có hồi kết mà thầy trò của cả 2 trường học trên đang phải gồng mình chịu đựng. Lo lắng hơn cả vẫn là phụ huynh học sinh. Khoảng 5 năm về trước, Trường TH Âu Cơ có 1.200 em thì năm nay chỉ còn chưa đầy 500 HS do cha mẹ quá lo lắng xin cho con chuyển trường.
Được biết, dự án xây mới Trường TH Âu Cơ đã có nhưng nan giải chưa có cách tháo gỡ do vướng mắc dự án giải phóng mặt bằng. Còn "điều nghiên" lý do về ngôi trường THPT Telơman đã có rất nhiều thành tích trong việc dạy và học mà CSVC tồi tàn quá mức thì được biết do nằm ở vị trí "đắc địa" của trung tâm TP, trong khu quy hoạch Công viên 23-9, theo đó "không được xây mới hay sửa chữa gì, phải giữ nguyên hiện trạng".
Nhà trường này cũng đã được Sở Xây dựng, Quy hoạch - Kiến trúc, Kế hoạch - Đầu tư mời tham dự và tham quan khu đất dự kiến xây trường mới (tại 279 Bến Chương Dương) nhưng khi đến nơi, ai cũng ngỡ ngàng. Địa điểm hiện tại của trường có ba mặt tiền với hai cổng chính, phụ, rất thuận tiện trong việc đưa rước HS. Còn địa điểm mới bị quy hoạch nằm lọt trong khu dân cư, diện tích nhỏ xíu lại độc nhất một đường dẫn vào trường rộng 4 mét làm sao đủ cho HS và phụ huynh học sinh đi lại nhất là những lúc cao điểm giờ đưa đón…
Thầy Nguyễn Ngọc Sơn - Hiệu trưởng trường Telơman bức xúc: Thầy và trò của trường chỉ có một mong muốn, CSVC, trường, lớp đã xuống cấp trầm trọng nếu TP vẫn tiếp tục dự án Công viên 23-9, thành phố phải cho biết lộ trình bao giờ mới cho trường di dời sang nơi mới. Còn dự án đang khởi động thì cho trường cơ chế được sửa chữa lớn. Có như vậy, GV, HS mới an tâm dạy và học
