Nhiều năm qua, sông Hồng đã gây sạt lở nhiều đoạn trên địa phận qua quận Long Biên, làm sụp đổ nhiều ngôi nhà và hàng chục hộ dân đã phải di dời. Đến thời điểm này, dù lượng mưa chưa nhiều và mới chỉ qua 1 con nước lũ tiểu mãn nhưng nhiều điểm dọc tuyến đê sông Hồng đã bắt đầu xuất hiện sạt lở nghiêm trọng. Sau khi "ngoạm" nhiều nhà dân trên địa phận phường Ngọc Thụy, gần nửa tháng nay bờ sông Hồng tiếp tục sạt lở, sụt lún nghiêm trọng, đe dọa tính mạng, tài sản của hàng chục hộ dân phường Ngọc Lâm.
Sáng 10/6, chúng tôi có mặt tại điểm sạt lở trên địa bàn tổ 27, phường Ngọc Lâm, quận Long Biên. Ngay đường vào khu dân cư, một tấm biển cảnh báo nguy hiểm đã được dựng lên cùng với tấm chắn rào sắt. Hàng chục ngôi nhà đang có nguy cơ rơi xuống lòng sông. Những "hàm ếch" sâu hoắm ăn vào móng nhà. Một số ngôi nhà không chống chọi được với tốc độ sạt lở quá nhanh đã bị tụt hẳn xuống. Những ngôi nhà khác chênh vênh, nghiêng ngả báo hiệu chỉ vài ngày tới cũng sẽ đổ sụp.
Bác Nguyễn Thị Mắn, chủ nhân của ngôi nhà đã bị sông Hồng "nuốt chửng" buồn rầu cho biết, từ cuối tháng 5, hiện tượng sụt lún bắt đầu nghiêm trọng. Bác Mắn cho biết, bác về sinh sống ở đây từ năm 1983, nhưng đây là lần đầu tiên khu vực này xảy ra hiện tượng sạt lở. Đầu tiên, dãy nhà dài gần 200m đã tụt xuống sông, kéo theo sự lún, nứt của hàng loạt nhà dãy sau. Cách đây vài tháng, khi tình trạng sụt lún bắt đầu xuất hiện, UBND phường Ngọc Lâm đã kêu gọi người dân di dời người và tài sản ra khỏi nhà. Lo sợ nhà đổ đe dọa tính mạng, bà Mắn đã di chuyển đến nhà người thân ở gần đó để tá túc. "May cho cả gia đình tôi, chỉ sau khi di chuyển được vài ngày, nhà đã sụp hẳn xuống sông".
Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Tuấn, Chủ tịch UBND phường Ngọc Lâm cho biết, khoảng giữa tháng 5/2010, tại khu vực này đã bắt đầu có hiện tượng sụt lún nhưng với mức độ nhẹ, vào khoảng ngày 31/5 thì diễn biến nghiêm trọng, nhà cửa, công trình phụ của 15 hộ dân sống ngay sát bờ sông bị kéo đổ, nhiều ngôi nhà nứt toác, nghiêng, không đảm bảo an toàn.
Theo ông Tuấn, việc sụt lún hiện đang diễn ra trên địa bàn tổ 27 và đã làm 15 hộ bị mất nhà cửa, công trình phụ. Bởi vậy, UBND phường đã tạm thời kêu gọi 15 hộ dân trong vùng bị sụt lún di dời người và tài sản ra khỏi nhà. Hiện tại, 9 hộ đã di chuyển toàn bộ người và tài sản đi nơi khác, còn lại 6 hộ vẫn còn tài sản, chưa di dời. Bên cạnh đó, UBND phường cũng đã lập chốt canh 24/24h để hạn chế người qua lại khu vực sụt lún, đồng thời đảm bảo người dân không quay về sinh sống ở khu vực sụt lún, gây nguy hiểm đến tính mạng.
Ông Đỗ Đức Thịnh, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý đê điều và Phòng chống lụt bão Hà Nội cho biết, nguyên nhân của sự sụt lún này là do khu vực này thuộc hành lang thoát lũ. Trước đây, dân ở nhà cấp 4 nên không bị ảnh hưởng nhiều nhưng sau này, người dân tự ý xây nhà kiên cố làm gia tăng sức nặng lên bờ bãi. Thứ hai là do biến đổi dòng chảy gây xói mòn. Hiện nay, phía Chi cục cũng mới chỉ đang nghiên cứu, đánh giá mức độ, sau đó mới quyết định kè hay không.
Với tốc độ sụt lún nhanh như hiện nay, ông Tuấn cho biết, phường Ngọc Lâm đã kiến nghị gửi UBND quận Long Biên xem xét phương án tái định cư, để các hộ ổn định cuộc sống. Đồng thời, đề xuất việc hộ đê ở khu vực này để có thể hạn chế tình trạng sạt lở tiếp tục diễn ra. Để hỗ trợ người dân trong việc di dời, UBND quận Long Biên trích ngân sách hỗ trợ mỗi hộ đã di dời 6 triệu đồng, UBND phường Ngọc Lâm hỗ trợ mỗi hộ 1 triệu đồng.
Hiện nay, ngoài 15 hộ đang nằm trong vùng sạt lở, thì hiện vẫn còn 24 hộ khác cũng thuộc vùng có nguy cơ sạt lở cao, bởi vậy, theo ông Tuấn, về lâu dài, cần tính đến phương án di dời cả 24 hộ dân này đi nơi khác. Tuy nhiên, điều đáng nói là hầu hết 39 hộ dân đều là công nhân xí nghiệp cầu 16 (nay là công ty cầu 5 Thăng Long). Các hộ này chuyển về đây ở từ những năm 1983, xây nhà đều không phép vì đất đai nằm trong hành lang thoát lũ, luật pháp không cho phép xây dựng. Và nếu chưa bố trí được khu vực tái định cư cho các hộ dân này, rất khó cưỡng chế người dân di chuyển ra khỏi khu vực sạt lở.
Hiện tại, phương án của UBND phường Ngọc Lâm đưa ra là tạm di dời 3 hộ về trụ sở tổ dân phố 27, các hộ còn lại được di dời về nhà văn hóa phường song chẳng hộ nào thực hiện theo phương án này. Bởi, lý lẽ của các hộ thì đây vẫn là cuộc sống tại tạm bợ, điều kiện cũng như cơ sở hạ tầng không đáp ứng cho cuộc sống, do đó, hầu hết các hộ đều di chuyển đến nhà người thân ở tạm.
Ông Tuấn cho biết, chính quyền địa phương lo ngại việc các hộ dân sau khi thấy tình trạng sụt lở tạm lắng, lại dọn về nhà sinh sống, gây nguy hiểm đến tính mạng, vì thời điểm này mới chỉ bắt đầu bước vào mùa lũ
