Theo thống kê của Phòng Vận tải, Công ty Tuyển than Cửa Ông, đơn vị trực tiếp quản lý các tuyến đường sắt chuyên dụng địa bàn thị xã Cẩm Phả, thì từ ngày 15/4 đến 15/7/2010, trên tuyến đường Khe Sim - Cửa Ông, đoạn chạy qua các phường từ Cẩm Thạch đến Cẩm Thịnh, với chiều dài trên 10km, đã xảy ra 7 vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng do va chạm giữa tàu hỏa với người và phương tiện đi đường, làm 5 người chết, 8 người bị thương, 1 ôtô và 3 xe máy bị hư hỏng hoàn toàn.
Nếu tính trong 5 năm trở lại đây, trên 7 tuyến vận tải đường sắt của Công ty Tuyển than Cửa Ông ở khu vực Cẩm Phả, đã có tới 87 vụ TNGT xảy ra, làm 26 người thiệt mạng và 80 người bị thương. So sánh về tình hình an toàn giao thông trên các lĩnh vực cho thấy, thị xã Cẩm Phả hiện đang là một trong những địa phương đứng đầu toàn quốc về số vụ TNGT đường sắt xảy ra trên địa bàn.
Nếu như tuyến đường Khe Sim - Cửa Ông và một số tuyến đường khác, TNGT xảy ra chủ yếu do người điều khiển phương tiện và người đi bộ không quan sát khi đi ngang qua đường tàu, thì tại tuyến đường sắt từ ga Lò Cọc 4 - ga Lò 13/52, nhiều vụ tai nạn lại do các đối tượng cố ý nhảy tàu đánh tay khoá lấy cắp than, hoặc nhảy tàu vét than trên các toa khi tàu đang chạy.
Điển hình như vụ TNGT tại Km 8+023, khi đầu máy TY7E số 49, kéo theo 12 toa xe có than từ ga Lò 13/52 về ga Cửa Ông đang vận hành, cách cột tín hiệu vào ga Lò 13/52 khoảng 400m, Nguyễn Văn Hiếu đã nhảy lên tàu lấy than, bị ngã xuống đường sắt và đã bị toa xe thứ 11 của đoàn tàu kẹp chết tại chỗ.
Nhìn tổng thể nguyên nhân dẫn đến các vụ TNGT ở các tuyến đường chuyên dụng trên địa bàn thị xã Cẩm Phả qua phân tích, thống kê có thể thấy, 75% người bị nạn là do chủ quan, không chú ý quan sát khi tham gia giao thông, nhất là khi đi ôtô, xe máy.
Tuy nhiên, bên cạnh đó còn có một nguyên nhân quan trọng khác, đó là sự xuất hiện "ồ ạt" của những đường ngang, cắt qua đường sắt và sự buông lỏng quản lý của cơ quan chủ quản cũng như các cấp chính quyền địa phương.
Báo cáo của Công ty Tuyển than Cửa Ông cho biết, đến thời điểm hiện tại trên các tuyến đường chuyên dụng của công ty đang tồn tại 79 đường ngang cho xe cơ giới và nhiều hộ gia đình cùng qua lại.
Tuy nhiên, theo ông Đoàn Ngọc Quang, Trưởng phòng Vận tải công ty thì đây là những số liệu thống kê chưa đầy đủ, trên thực tế số đường ngang do người dân và các doanh nghiệp tự mở, lớn hơn hàng chục lần.
Nguyên nhân là gần đây khi nghe tin đến năm 2014, ngành than sẽ xoá bỏ toàn bộ hệ thống vận tải bằng đường sắt để thay bằng hệ thống băng tải; các hộ gia đình và doanh nghiệp đã thi nhau mở đường ngang hoặc xây nhà quay mặt ra đường tàu lấn đất hành lang "chờ" hợp thức hoá để lấy đất mặt đường.
Điều nguy hại là các đường ngang mới mở đều không có biển báo hiệu, không người gác, không có dàn chắn đường và các thông tin cảnh báo. Nhiều tuyến, đường tàu cao hơn đường bộ, đường ngang dốc lại cắt vuông góc với đường tàu, tầm nhìn bị che khuất người đi bộ và các phương tiện không quan sát được tàu nên tai nạn càng dễ xảy ra.
Bà Bùi Thị Nguyệt, Phó Chủ tịch UBND phường Cẩm Sơn cho biết, phường Cẩm Sơn có 3km đường sắt chuyên dụng chạy qua địa bàn, toàn phường có 7 đường cắt ngang chính, cắt qua đường sắt có chiều rộng từ 5-7m nhưng không có điểm nào có gác barie, người gác và đèn báo hiệu. Với những đường ngang do dân tự mở thì phường cũng không thể thống kê hết được.
Những năm gần đây trên địa bàn đã xảy hàng chục vụ tai nạn đường sắt gây chết người, người bị nạn bao gồm cả giáo viên, học sinh, công nhân là người địa phương và cả những người nơi khác tới. Tai nạn giao thông đường sắt hiện đang là bức xúc lớn của cả chính quyền và người dân địa phương.
Làm thế nào để giảm thiểu tiến tới chặn đứng các vụ TNGT trên các tuyến đường sắt chuyên dùng, thực tế cho thấy cùng với việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền về Luật Giao thông trong nhân dân, ngành chủ quản (TKV) cần phải có trách nhiệm phối hợp với địa phương xây dựng các tuyến đường gom dân sinh chạy dọc theo đường tàu, đồng thời bố trí đầy đủ hệ thống cảnh báo và người trực gác để ngăn chặn người dân đi lại mỗi khi có tàu chạy qua.
Tuy nhiên dư luận cũng cho rằng điều quan trọng hơn cả hiện nay là cần phải "làm sạch" các tuyến hành lang đường sắt, đồng thời phải có sự phối hợp hiệu quả hơn nữa giữa cơ quan chủ quản với các cấp chính quyền địa phương, tránh tư tưởng "coi nhẹ" đường sắt chuyên dụng và đổ lỗi trách nhiệm cho nhau như hiện nay
