Mặc dù là một chính sách nhân đạo để tạo điều kiện cho mọi người dân được chăm sóc sức khỏe, nhưng từ lâu, bảo hiểm y tế (BHYT) đã bị nhiều cơ sở khám chữa bệnh lợi dụng để trục lợi, trong khi những người có bảo hiểm thì được chi trả hết sức khó khăn. Theo số liệu báo cáo chưa đầy đủ của các địa phương, tính đến nay, toàn quốc đã cấp được gần 53 triệu thẻ BHYT, đạt gần 62% dân số. Trong số này, nhóm đối tượng khó khăn, yếu thế như người nghèo, người dân tộc thiểu số, hộ cận nghèo, trẻ em dưới 6 tuổi, HSSV… đã được Nhà nước hỗ trợ để hưởng thụ quyền lợi BHYT. Trong quý I/2010, tổng chi khám chữa bệnh BHYT trên 3.900 tỷ đồng, tăng 36% so với cùng kỳ.
Bị đau bụng, lại đi chụp cắt lớp não
Theo ông Phạm Lương Sơn, Trưởng Ban Chính sách Bảo hiểm Y tế (thuộc Bảo hiểm xã hội), thì có 2 cách trục lợi BHYT chính là ở nghiệp vụ cung cấp các dịch vụ kỹ thuật cao và giá thuốc. Một đặc thù của ngành Y đó là dịch vụ được cung cấp không phải theo nhu cầu của người bệnh mà theo ý chí của bác sỹ điều trị và quan điểm điều trị. Chính vì thế nên ranh giới giữa dịch vụ y tế cần thiết và không cần thiết là tương đối mịt mù.
Đã nhập viện, bác sỹ bảo chụp chiếu cái gì thì phải làm theo cái đó, vì hầu hết bệnh nhân đều không thể hiểu được chuyên môn. Thế nên có những chuyện hài hước như bệnh nhân đau bụng, ngoài những xét nghiệm cần thiết còn được "khuyến mãi" chụp… cắt lớp não bộ với lý do nhiều khi rất "nhân đạo" kiểu như "xem xét tổng thể để phát hiện bệnh sớm (nếu có)".
Hay có đơn thuốc chữa mắt được kê thêm một loại thuốc chữa… tiết niệu. Dĩ nhiên phần lớn những dịch vụ chụp chiếu này đều được BHYT thanh toán. Trong một số trường hợp, không đủ tiêu chuẩn thanh toán thì người bệnh phải bỏ tiền. Tất nhiên dịch vụ nào được trả theo BHYT, dịch vụ nào phải trả bằng tiền túi thì chỉ có bác sỹ biết mà thôi.
Bệnh nhân đang làm thủ tục BHYT ở Bệnh viện K.
Thời gian gần đây, dư luận xôn xao vì những vụ trục lợi BHYT diễn ra rất trắng trợn. Vụ việc bệnh nhân Q, Phó Giám đốc một bệnh viện được xác định mắc chứng bệnh viêm khớp phản ứng, quá trình điều trị được BHYT thanh toán số tiền 1.601.561đ. Tuy nhiên, thời gian thể hiện trong hồ sơ nằm viện, ông không hề ốm đau đến mức phải vào nằm viện như hồ sơ bệnh án, bởi ông vẫn đến làm việc bình thường.
Hay một vụ án lớn ở Bệnh viện Chợ Rẫy với 12 bị can đã được CQĐT khởi tố và đang tiếp tục điều tra mở rộng. Theo tài liệu điều tra của Cục C37, từ tháng 1 đến tháng 4/2009, bác sĩ Lưu Tố Lan ở Bệnh viện Chợ Rẫy đã kê hơn 1.040 đơn thuốc cho bệnh nhân có BHYT, tổng số tiền kê đơn thuốc có giá tương ứng hơn 3,536 tỷ đồng, trong đó, phần thanh toán của Nhà nước hơn 3,358 tỷ, còn lại hơn 142 triệu thì các bệnh nhân đóng góp. Trong số 1.040 đơn thuốc trên có 916 đơn thuốc là không đúng quy trình với tổng số tiền hơn 3,277 tỷ đồng.
Vẫn chưa có chế tài xử lý
Phía ngành Y tế cho rằng việc chụp khám là để bảo vệ sức khoẻ cho người dân thì không thể coi là trục lợi, vì khi chụp có thể phát hiện ra bệnh gì đó. Như vậy, đang có một sự nhập nhèm giữa việc lợi dụng hay không lợi dụng dịch vụ cao để trục lợi. Tuy nhiên, phía ngành BH thì cho rằng đó chỉ là cách bao biện chứ nếu cứ hai năm rõ mười ra thì sẽ biết ngay dịch vụ nào cần thiết, dịch vụ nào không.
Hiện nay, việc vi phạm pháp luật về lĩnh vực BHYT chưa có chế tài xử lý nên rất khó cho ngành bảo hiểm. Hình thức lạm dụng BHYT theo giá thuốc đang là một tệ nạn nghiêm trọng cần giải mã góp phần giải quyết tận gốc vấn đề. Cần xác định trục lợi bảo hiểm là hành vi tham nhũng trước mắt phải xử lý nghiêm các hành vi đã bị phát hiện để giáo dục, răn đe, còn về lâu dài cần xây dựng chế tài hoàn chỉnh để lập lại trật tự trên lĩnh vực chi phí bảo hiểm y tế.
| Góp cổ phần thì "bắt" bệnh nhân chụp chiếu để trục lợi bảo hiểm Theo ông Phạm Lương Sơn, các hình thức trục lợi BHYT ngấm ngầm ở tuyến huyện, tuyến tỉnh và cả tuyến Trung ương, có lúc cao trào và lan rộng, đến mức khó kiểm soát được. Đây là mặt trái của việc xã hội hoá y tế. Theo Nghị định 43, xã hội hóa các cơ sở y tế công lập, các bệnh viện được phép huy động các nguồn vốn để mua các trang thiết bị phục vụ công tác khám chữa bệnh. Thường thì rất nhiều nơi huy động chính nguồn vốn của bác sỹ, cán bộ trong bệnh viện đóng góp, mua máy rất hiện đại. Bởi vậy, để thu lại khoản tiền bỏ ra này, bệnh nhân nào vào viện cũng được chụp chiếu, làm đủ các xét nghiệm dù có thể bệnh chẳng liên quan gì. Khó khăn ở đây là chính những người bệnh cũng đồng lõa trong việc trục lợi BHYT khi dùng kỹ thuật cao. |
