Đó là mặt trái của hoạt động kinh doanh bán hàng đa cấp (BHĐC), ông Trần Vinh Nhung - Phó Giám đốc Sở Công thương TP Hồ Chí Minh cho biết như vậy tại Hội thảo “Công tác quản lý hoạt động bán hàng đa cấp” ngày 16/8 tại TP Hồ Chí Minh.
Theo ông Nhung sở dĩ có tình trạng này là do các quy định pháp luật về kinh doanh BHĐC chưa chặt chẽ, DN lợi dụng, lách luật tìm mọi cách để hoạt động hợp lệ. Khi có giấy phép rồi việc giám sát hoạt động của các DN này gần như không có, chỉ đến khi số lượng nạn nhân bị lừa đảo quá nhiều, các cơ quan chức năng mới vào cuộc.
Theo đại diện Sở Công Thương Đồng Nai, từ năm 2006 đến nay, Sở Công Thương Đồng Nai cấp giấy đăng ký BHĐC cho 1 công ty và trong 6 tháng đầu năm 2012 có 4 DN thông báo tổ chức bán hàng đa cấp tại địa bàn tỉnh. Nhưng cơ quan quản lý địa phương đã gặp không ít khó khăn. Như theo điều 20 Nghị định 110/2005/NĐ-CP thì DN BHĐC chỉ có trách nhiệm báo cáo định kỳ 6 tháng 1 lần với Sở Công Thương nơi DN đăng ký kinh doanh về các nội dung hoạt động của mình, mà không quy định báo cáo với Sở Công Thương nơi DN thông báo mở rộng mạng lưới hoạt động.
Một số sản phẩm thực phẩm chức năng của DN bán hàng đa cấp được trưng bày, giới thiệu tại một hội thảo.
Vì vậy, tuy các DN tổ chức bán hàng đa cấp tại địa phương nhưng Sở Công Thương cũng không có được thông tin về các hoạt động của DN để nhắc nhở, chấn chỉnh nếu có sai phạm xảy ra; hay cũng tại Thông tư số 19/2005/TT-BTM, không quy định rõ yêu cầu DN phải có địa điểm giao dịch cụ thể khi mở rộng thị trường. Do đó, chính quyền địa phương không thể kiểm soát được hoạt động cụ thể của DN.
Theo báo cáo từ Sở Công thương các tỉnh, tính đến tháng 7/2012 có 76 doanh nghiệp (DN) BHĐC đăng ký hoạt động. Trong đó, số DN hiện còn hoạt động là 51 DN, số còn lại là tạm dừng, chấm dứt hoạt động (23 DN) và bị rút giấy phép hoạt động (2 DN). Ông Phan Đức Quế - Trưởng ban điều hành và xử lý các hành vi cạnh tranh không lành mạnh - Cục Quản lý cạnh tranh cho rằng: vi phạm chủ yếu là các DN bán hàng nhưng chưa có giấy phép của cơ quan quản lý nhà nước, công bố chất lượng sản phẩm không đúng, sai nhãn mác, xuất xứ; quảng cáo sai lệch về tính năng công dụng sản phẩm…
Vì vậy, cần phải hoàn thiện quy định pháp luật về quản lý BHĐC; tăng cường quản lý, giám sát và xử lý vi phạm cũng như tăng cường việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật