Rừng tái sinh… thành đồi trọc
Trở lại điểm rừng Hoàng Liên bị cháy tại khu vực thôn Séo Mý Tỷ, xã Tả Van (huyện Sa Pa – Lào Cai) vào chiều 7/3, chúng tôi không khỏi giật mình trước cảnh cả một khu rừng tái sinh rộng với những cây lau lách, vối thuốc, trâm lông đua nhau mọc giờ đã không còn.
Thay vào đó, là hình ảnh đồi trọc được bao phủ bởi đống tro tàn vẫn còn hâm hấp nóng. Trên điểm cháy rừng có độ cao khoảng 1.900m này, vừa dùng chiếc can nước đổ vào đống than đang âm ỉ, ông Nguyễn Phúc Thành – Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm Tả Van cho biết, vụ cháy xảy ra vào khoảng 13h30 ngày 2/3, tại tiểu khu 286 thuộc địa bàn thôn Séo Mý Tỷ.
Sau khi phát hiện nơi xảy ra cháy, lực lượng kiểm lâm đã điện báo cho lãnh đạo Vườn quốc gia Hoàng Liên cũng như các cơ quan chức năng hữu quan tới trợ giúp, chữa cháy. Song, do trời hanh, gió mạnh, đường đi lại hiểm trở, ngọn lửa bùng phát nhanh chóng và lan rộng chỉ sau vài giờ. Tính đến thời điểm ngày 6/3, ngọn lửa đã thiêu rụi khoảng 80 héc ta diện tích rừng tái sinh của Vườn quốc gia Hoàng Liên. Đứng trên điểm cháy rừng này, phóng tầm mắt về phía xa, chúng tôi chứng kiến hình ảnh những đồi “than trọc” tương tự nằm nối đuôi nhau.
Ông Hoàng Văn Sơn, cán bộ Vườn quốc gia cho biết, sau khi lực lượng trực tiếp chữa cháy rút đi, tại Trạm Kiểm lâm Tả Van vẫn luôn túc trực nhiều tổ công tác của Vườn quốc gia Hoàng Liên và các đơn vị chức năng khác nhằm phát hiện, xử lý kịp thời những đống tro, ngọn lửa âm ỉ có nguy cơ phát lửa. Đây cũng là lý do vì sao mà thời điểm PV Báo CAND trở lại hiện trường, các cán bộ Kiểm lâm cùng lực lượng Công an địa phương vẫn đang miệt mài đi tuần quanh những vạt rừng tái sinh bị “bà hỏa” ghé thăm.
Đánh giá ban đầu của Ban Chỉ huy các vấn đề cấp bách trong bảo vệ rừng và PCCC rừng tỉnh Lào Cai cho thấy, do địa hình hiểm trở, núi cao, có điểm phải mất 3-4 giờ đi bộ, nên công tác phòng cháy chữa cháy đều dựa vào phương châm “4 tại chỗ”. Dụng cụ mỗi người mang theo bên mình là một chiếc can nhựa (dùng để dập những gốc cây còn cháy âm ỉ), dao phát quang, đèn pin kèm theo là túi cơm nắm.
Ý thức kém, hiểm họa thường trực
Vụ cháy rừng xảy ra tại thôn Séo Mý Tỷ vừa qua thêm một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về công tác phòng chống cháy rừng ở tỉnh Lào Cai, bởi cũng chính tại khu vực rừng Hoàng Liên này, cách đây 2 năm, vào năm 2010 cũng đã xảy ra một vụ cháy rừng tương tự.
Tiếp xúc với chúng tôi, ông Nguyễn Phúc Thành – Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm Tả Van cho hay, bên cạnh địa hình hiểm trở, tốc độ cháy cao, việc thiếu trang thiết bị, sóng điện thoại di động như hiện nay cũng là một trong những yếu tố làm giảm hiệu quả phát hiện, xử lý kịp thời khi có sự cố cháy rừng xảy ra. Nói vậy vì trong mấy ngày đầu cháy rừng Hoàng Liên vừa qua, do không có sóng điện thoại, bộ đàm của lực lượng Kiểm lâm phát tín hiệu kém, nên công tác phối hợp chữa cháy chưa đạt được hiệu quả cao.
Ông Phạm Văn Đăng – Giám đốc Vườn quốc gia Hoàng Liên cho hay, điểm giống nhau giữa đám cháy năm 2010 với vụ cháy ngày 2-3 vừa qua ở rừng Hoàng Liên đó chính là nơi xảy cháy nằm ở núi cao, địa hình hiểm trở, xung quanh người dân sống đan xen với rừng.
Nguyên nhân ban đầu đều được xác định là do người dân bất cẩn trong khi sử dụng lửa gây cháy lan. Bởi chỉ cần một đốm lửa, tàn thuốc lá không được dập tắt, những tán cây bụi, cỏ khô, lau lách sẽ rất dễ bắt lửa gây cháy lan trên diện tích rộng. Mặt khác, theo ông Đăng, chế tài xử lý các trường hợp mang theo bật lửa, bao diêm khi tới khu vực rừng cũng cần được quy định thật cụ thể.
Nhất là khi hiện nay, tập tục mang theo lửa đốt nương làm rẫy, sự thiếu ý thức chấp hành quy định phòng chống cháy rừng của một bộ phận bà con còn thấp. Chưa hết, hệ thống cảnh báo cháy rừng cần kiện toàn thêm, vì hiện ngoài 4 chòi quan sát khu vực rừng của vườn ra, việc phát hiện, xử lý sự cố có liên quan đến cháy rừng chủ yếu dựa vào hoạt động tuần tra bằng đường bộ của lực lượng bảo vệ rừng.
| Sáng 8/3, trao đổi với PV Báo CAND, Thượng tá Phạm Gia Chiến – Trưởng Công an huyện Sa Pa cho biết, qua công tác khám nghiệm hiện trường, nguyên nhân cháy rừng sơ bộ được nhận định là do người dân bất cẩn khi sử dụng lửa tại khu vực bờ suối Nà Hang, thôn Séo Mý Tỉ đã gây cháy. |
