Biến tướng rác đô thị
Tăng trưởng cùng với nhịp sống đô thị, lượng rác thải sinh hoạt tại 5 quận nội thành không ngừng gia tăng. Đến nay, trung bình mỗi ngày Công ty Môi trường đô thị Hải Phòng (MTĐT) phải tiếp nhận xử lý 900 tấn, tương đương với gần 2.000 khối rác. Đây là khối lượng khổng lồ nếu biết rằng tất cả các bãi chôn lấp, nhà máy xử lý ở Tràng Cát, Đình Vũ lúc nào cũng đối mặt với nguy cơ quá tải.
Thứ nhất, rác chôn lấp từ nhiều năm trước không tiêu hủy kịp do phần lớn trong số đó là rác thải da giày, rác công nghiệp. Thứ hai, do chưa thể áp dụng quy trình phân loại ngay từ đầu nguồn thải nên không phải bất cứ thứ gì trong số hàng ngàn khối rác sinh hoạt mỗi ngày cũng có thể chế biến thành phân vi sinh.
Tuy nhiên, theo ông Lê Ngọc Trữ, Giám đốc Công ty MTĐT Hải Phòng, nỗi lo lớn nhất hiện nay là rác sinh hoạt đã biến tướng. Chúng không đơn thuần là những thứ thải ra trong sinh hoạt hàng ngày của người dân. Trong đó nhiều loại lẽ ra phải được tập kết, vận chuyển và xử lý theo một quy trình tương đối nghiêm ngặt như rác công nghiệp, chất thải rắn. Cụ thể, đó là những loại rác cồng kềnh, khối lượng lớn, vật liệu bền vững như bàn ghế, giường tủ, đệm mút, các loại đồ điện tử gia dụng cũ nát, lỗi thời... đời sống người dân ngày càng nâng cao, những vật dụng nói trên lập tức trở thành rác.
Rác cồng kềnh ngày càng xuất hiện nhiều trên đường phố Hải Phòng.
Và như vậy, vỉa hè, vườn hoa, thùng rác công cộng hoặc bất cứ chỗ nào trống, thậm chí là giữa lòng đường phố cũng có thể biến thành nơi tập trung rác cồng kềnh. Và như thế trách nhiệm thu dọn lại phải do công nhân vệ sinh môi trường. Đáng kể là loại rác này tăng nhanh khủng khiếp về số lượng. Kể từ dịp trước Tết Nguyên đán Canh Dần đến nay, trung bình mỗi ngày phải dành ra 4 chuyến xe ôtô cỡ lớn để thu gom từ 20-30 tấn rác cồng kềnh.
Ông Trữ nói thêm: Trong khi đó, cơ số phương tiện, nhân công không đủ, không trù liệu cho việc thu gom, vận chuyển và cũng không có kinh phí, công nghệ bổ sung đủ khả năng xử lý rác cồng kềnh. Song, vẫn phải gồng mình thu dọn vì nếu không, cảnh quan đô thị nhếch nhác, lôi thôi rất khó chấp nhận. Đáng sợ hơn, nỗi lo quá tải bãi chôn lấp, nhà máy xử lý đã có từ khi số lượng rác sinh hoạt gia tăng, nay có thêm rác cồng kềnh thì nguy cơ quá tải đã ở ngay trước mặt.
Ổ dịch ngay trên đường phố
Cả đơn vị đang tất bật tổng huy động cơ số phương tiện, nhân lực để dọn dẹp đường phố sạch sẽ để người dân chào đón kỳ nghỉ lễ 30-4 và 1-5 thì cơ sở báo về một tin làm cả công ty hoang mang lo lắng: Lẫn trong các thùng chứa rác công cộng có rất nhiều gia cầm chết thối nghi là nhiễm dịch cúm H5N1. Xoay xở mãi mà chẳng biết cách nào thu gom cho an toàn cho công nhân, cho cả cộng đồng. Giám đốc công ty phải trực tiếp xuống hiện trường chỉ đạo tiệt trùng bằng loại hóa chất dùng xử lý rác chứ không phải y tế. Chưa hết hoang mang thì lại nhận được nguồn tin khác, đáng sợ hơn.
Tại khu vực tập kết rác An Lạc, phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng, công nhân vệ sinh phát hiện ai đó vứt xác một con lợn chết trọng lượng khoảng 50kg. Chỉ nhìn qua là biết lợn này nhiễm dịch tai xanh, toàn thân lở lói, tai đã bị ăn mòn. Do Hải Phòng đang là vùng có dịch lợn tai xanh nên tổ công nhân vệ sinh khu vực này rất lo sợ, có người tuyên bố thà bỏ việc, chứ không dám dọn xác lợn chết vì dịch này.
Trước tình hình đó, lãnh đạo công ty đã phải liên hệ với các ngành chức năng thành phố như Chi cục Thú y, Trung tâm Y tế quận, UBND phường Sở Dầu, Thanh tra môi trường... đề nghị phối hợp xử lý xác lợn nhiễm dịch. Do không thể hình dung tình huống "lạ" này nên phải rất vất vả, tranh cãi nhiều và phải có một "hội đồng dã chiến" thành lập thì mới ổn thỏa việc xác định xác lợn chết do nhiễm dịch để có thể tiêu hủy lợn dịch theo đúng quy định.
Hành vi nói trên không chỉ thể hiện sự thiếu ý thức của người dân, không chỉ đe dọa sự an toàn cho công nhân vệ sinh mà còn là nỗi ám ảnh cho cả cộng đồng đang trong vùng có dịch hoành hành.
Rác cồng kềnh, xác động vật, gia súc chết vì dịch lẫn trong rác thải sinh hoạt đô thị qua những vụ việc nêu trên cho thấy, đây là xu hướng tệ hại mới phát sinh, không còn là trách nhiệm riêng của Công ty MTĐT Hải Phòng. Đề nghị các cơ quan chức năng cần phải có kế hoạch, phương án đối phó, xử lý kịp thời, bền vững trước khi để xảy ra tình huống xấu
