Tại xã Trà Trung, huyện Tây Trà có khu rừng Nà Trút bạt ngàn gỗ quý. Cây rừng nơi đây chỉ có thể nhiều thêm ra, lớn thêm lên chứ không bị mất đi, không bị triệt hạ. Đó là thành quả, công sức giữ rừng của già làng Hồ Văn Ba (81 tuổi), người đồng bào Cor, ở tổ 4, thôn Xanh, xã Trà Trung. Theo già Ba vào khu rừng Nà Trút thỏa mắt chứng kiến những rừng cây cao sừng sững, tán lá xanh um che phủ, dày đặc. Bóng mát của những đại thụ đã che chở, vun đắp cho nhiều thế hệ con cháu trong làng cắp sách đến trường học lấy cái chữ và trưởng thành, giúp ích cho bản làng thoát cảnh đói nghèo.
Trải qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp rồi chống Mỹ, già Ba thấu hiểu hơn ai hết về những giá trị mà rừng xanh mang lại. Nhờ rừng, già Ba và các đồng chí, đồng đội của mình tránh được bom, đạn của kẻ thù. Vì thế, già Ba ra sức kêu gọi bà con trong xóm cùng với mình đẩy đuổi, ngăn chặn “lâm tặc” phá rừng. Già Ba tâm sự: “Nhiều năm qua, rất nhiều đối tượng ở miền xuôi tìm tui thương lượng sẽ đưa nhiều tiền để cho chúng đốn hạ cây. Thấy tui nhất quyết không chấp nhận, đồng thời kêu gọi thanh niên trong làng để con mắt canh rừng, các đối tượng đành bỏ ý định lấy gỗ ở rừng Nà Trút”.
Bà Đỗ Thị Gái – Phó Chủ tịch UBND xã Trà Trung, cho biết: Việc giữ rừng đã có qui ước trong tổ 4, thôn Xanh. Đó là nghiêm cấm dân trong làng vào rừng chặt hạ các loại cây gỗ quý hiếm để làm nhà. Ai vi phạm, tùy theo mức độ sẽ bị làng phạt heo hoặc trâu. Từ già đến trẻ, từ đời này sang đời khác ở nơi đây đã chấp hành nghiêm quy ước. Đó cũng là nhờ công lao của già làng Hồ Văn Ba...
Tương tự, ở xã Ba Trang, huyện Ba Tơ, đến nay vẫn còn nhiều vạt rừng già gần khu vực dân cư. Cũng như nhiều già làng khác, già làng Phạm Văn Trách (72 tuổi), ở thôn Con Giáp, xã Ba Trang, hằng ngày chăm sóc cánh rừng Gò Già như con ruột con mình. Ngoài việc tuyên truyền đến từng người dân, già Trách cùng những người có uy tín trong thôn bàn bạc đưa ra những quy định việc xử phạt nghiêm khắc nếu ai chặt phá rừng. Từ đó, mọi người trong thôn, xã đều hiểu rằng, giữ rừng là giữ “nguồn sống” cho chính mình. Vì thế những năm gần đây, số vụ “lâm tặc” lén lút vào rừng để khai thác gỗ đều bị người dân trong làng phát hiện, ngăn chặn kịp thời.
Già Trách bộc bạch: “Ngày nào mà tui không trèo lên đồi núi ở Gò Già là chịu không được. Hằng ngày phải thường xuyên có mặt tại khu vực rừng này, kiểm tra có kẻ lạ xuất hiện chặt phá rừng để mà kịp thời ngăn chặn”.
Bằng những việc cụ thể trong việc quản lý, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, các già làng, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số là những tấm gương cho con cháu trong bản làng nghe theo, làm theo, góp phần giữ mãi màu xanh của rừng
