Thiết kế “vênh” với thực tế
Dự án Kè chống sạt lở, giảm ngập lụt suối Đa Tam, xã Hiệp An, huyện Đức Trọng do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng và công trình công cộng huyện Đức Trọng làm chủ đầu tư với tổng nguồn vốn 48,5 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn cấp bách, phòng chống thiên tai từ ngân sách Trung ương là 43,5 tỷ đồng, số tiền còn lại là ngân sách của huyện Đức Trọng. Chi phí xây dựng dự án hơn 37,3 tỷ đồng, chi phí tư vấn đầu tư xây dựng 3,08 tỷ đồng, còn lại các chi phí khác như giải phóng mặt bằng, quản lý dự án, dự phòng…
Suối Đa Tam có chiều dài 7km, điểm đầu giáp với đập dâng Định An, điểm cuối nối với hồ thủy điện Đa RCao. Đây là khu vực thường xuyên xảy ra tình trạng ngập úng, sạt lở đất vào mùa mưa, gây ảnh hưởng tới tài sản, tính mạng của nhân dân. Có thời điểm, nước từ suối Đa Tam dâng cao, gây ngập cục bộ một số vị trí của Quốc lộ 20, giao thông bị ách tắc hoàn toàn khiến cho tất cả các phương tiện phải đi vòng lên đường cao tốc Liên Khương – Prenn. Nhiều diện tích hoa màu, nhà cửa của nhân dân trong khu vực bị ảnh hưởng, thiệt hại do ngập lụt. Tuy nhiên, do nguồn vốn còn gặp nhiều khó khăn, UBND huyện Đức Trọng chỉ đề xuất đầu tư phân kỳ giai đoạn 1 xây dựng bờ kè Suối Đa Tam đoạn qua thôn Định An với chiều dài khoảng 2km.
Theo thiết kế, tổng chiều dài suốt tuyến cần gia cố kè là 2km. Kết cầu kè gia cố mái taluy đá hộc xây vữa kết hợp tấm lát bê tông cốt thép và rọ đá, chiều cao kè gia cố từ 3,5-5m, giữa phần mái thiết kế một đường cơ rộng khoảng 1,2m. Dự kiến tiến độ triển khai thực hiện dự án tới tháng 12/2024 chủ đầu tư sẽ nghiệm thu thanh quyết toán công trình. Trúng thầu xây dựng dự án trên là liên danh Công ty Cổ phần đầu tư và xây dựng công trình 468 - Công ty TNHH xây dựng Hồng Lam và Công ty TNHH xây lắp Trường An.
Dù vậy, thi công chưa được bao lâu thì dự án đã phải tạm dừng xây dựng. Điều này đã dẫn tới chậm tiến độ, làm mất “thời gian vàng” để triển khai dự án là mùa khô. Việc tạm dừng thi công cũng đang phát sinh nhiều vấn đề phức tạp giữa chủ đầu tư và nhà thầu. Đại diện nhà thầu cho biết, nguyên nhân dẫn tới tình trạng dự án phải dừng thi công từ nhiều tháng qua là do không có mặt bằng để thi công. Đặc biệt, hồ sơ thiết kế dự án mà chủ đầu tư đưa ra khi mời thầu không đúng với thực tế ngoài hiện trường. Trong khi hồ sơ thiết kế “rất đẹp” thì thực tế hiện trường địa hình, địa chất rất phức tạp, không thể đáp ứng yêu cầu để thi công.
“Chúng tôi không thể liều lĩnh thi công vì có nguy cơ đe dọa trực tiếp tới tài sản và tính mạng của công nhân trong khi chi phí tư vấn đầu tư xây dựng của dự án mà nhà nước đã bỏ ra là hơn 3 tỷ đồng nhưng lại không đúng với thực tế!..”, đại diện nhà thầu nói. Liên quan tới dự án này, UBND huyện Đức Trọng đã nhiều lần làm việc với các đơn vị liên quan để tìm cách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc nhưng tới nay vẫn chưa thực hiện được. Dự án vẫn giậm chân tại chỗ.
Thiết kế lấy bùn loãng đắp đường
Tương tự như dự án trên, gói thầu số 5, dự án thi công xây dựng cống thoát nước hạ lưu khu vực trung tâm huyện Đức Trọng cũng đã tạm dừng thi công. Giá gói thầu là hơn 65,3 tỷ đồng, thi công trong vòng 24 tháng. Đơn vị trúng thầu hơn 57 tỷ đồng là liên danh Công ty TNHH Hưng Nguyên – Công ty TNHH TVĐT và xây dựng HAG – Công ty TNHH xây dựng Phan Đình.
Sau khi ký kết hợp đồng với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng và công trình công cộng huyện Đức Trọng, ngày 27/12/2024 liên danh nhà thầu đã khởi công xây dựng dự án. Khi tập kết vật liệu, máy móc để thi công, nhà thầu phát hiện hồ sơ thiết kế của dự án không đúng với thực tế ở hiện trường.
Ông Lê Hữu Chiến, đại diện liên danh nhà thầu cho biết, mặt bằng thi công chưa có quyết định thu hồi đất, chưa giải tỏa, dân yêu cầu không được tác động vào diện tích đất của dân. Đặc biệt, hồ sơ khảo sát thiết kế đất cấp 1, 2, 3 và 4 ngoài thực địa chủ yếu là đất bùn đen, dưới là lớp đá bàn trải dài, không thể sử dụng làm đất đắp theo yêu cầu của hồ sơ thiết kế. Điều này khiến cho việc thi công không thể thực hiện được, có nguy cơ phát sinh tranh chấp, gây thất thoát, lãng phí ngân sách nhà nước.
Tuy nhiên, liên danh Công ty Cổ phần đầu tư và xây dựng C.T.H Đà Lạt và Viện Đào tạo và Khoa học ứng dụng miền Trung cho rằng, hồ sơ thiết kế đã được cơ quan chuyên môn thẩm định, phê duyệt nên đơn vị thi công nói hồ sơ thiết kế sai là không có cơ sở. Liên danh này lý giải, trước đó nhà thầu không có ý kiến về hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công coi như đã thống nhất với bản vẽ thiết kế được duyệt.
Tại buổi làm việc với các bên liên quan ngày 7/2 vừa qua, Ban Quản lý dự án xây dựng và công trình công cộng huyện Đức Trọng đã mời đơn vị tư vấn độc lập kiểm tra, rà soát hồ sơ thiết kế để báo cáo cụ thể về các kiến nghị của nhà thầu. “Khi có kết quả của đơn vị tư vấn độc lập, nếu đúng với hồ sơ thiết kế của dự án đã được duyệt, nhà thầu phải tập trung vật liệu, máy móc để thi công nhằm đảm bảo tiến độ dự án đề ra!..”, chủ đầu tư cho biết.
Ngày 10/2 vừa qua, PV Báo CAND đã liên hệ với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng và công trình công cộng huyện Đức Trọng đề nghị lý giải vì sao hồ sơ thiết kế mời thầu lại không đúng với thực tế theo phản ánh của đơn vị thi công, làm ảnh hưởng tới tiến độ dự án và ngân sách nhà nước, đồng thời trách nhiệm tổ chức, cá nhân phải chịu khi để xảy ra những sai sót này và phương án xử lý, khắc phục để dự án sớm được thi công trở lại?. Tuy nhiên, tới nay PV Báo CAND vẫn chưa nhận được phản hồi từ phía chủ đầu tư.
Ước giải ngân vốn đầu tư công năm 2024 đạt trên 93% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao 
Xây dựng cơ chế đặc thù cho đầu tư công - tư trong phát triển văn hóa 
