Theo nội dung Nghị định 95/2011/NĐ-CP của Chính phủ, việc niêm yết giá hàng hóa, dịch vụ… bằng ngoại tệ có thể bị phạt số tiền lên đến 500 triệu đồng. Nhìn chung, khi Nghị định 95 bắt đầu có hiệu lực (từ ngày 20/10), trước sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng, tình trạng vi phạm niêm yết giá dịch vụ, sản phẩm bằng ngoại tệ của doanh nghiệp đi vào nền nếp. Tuy nhiên, vi phạm niêm yết giá bằng ngoại tệ biến tướng dưới nhiều hình thức vẫn là thách thức lớn…
Đảo qua những cung đường chính ở khu phố Tây, trước những tấm bảng niêm yết giá bằng VND, anh Nguyễn Bảy, hướng dẫn viên của một đơn vị lữ hành có trụ sở tại phố Tây vốn rất quan tâm đến chuyện "bảo vệ tiền Việt", bật mí: "Nhìn bề ngoài vậy thôi chứ hiện tại, vẫn có doanh nghiệp lách luật bằng những thủ thuật tinh vi. Ngoài bảng hiệu họ niêm yết giá bằng VND nhưng lại in trong các tờ rơi giới thiệu những tour du lịch tính bằng tiền đô không đấy".
Theo chỉ dẫn của anh Bảy, chúng tôi ghé Công ty Lữ hành S.G. nằm đối diện Công viên 23/9 trên đường Phạm Ngũ Lão, thuộc địa phận phường Phạm Ngũ Lão, quận 1. Tại nơi này, sau vài câu thăm hỏi của khách, anh nhân viên giới thiệu doanh nghiệp của anh ta có hơn 30 tour du lịch tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long và Campuchia. Chúng tôi hỏi giá tour, anh ta chỉ vào chiếc giỏ mây bên trong chất đầy những tờ rơi giới thiệu tour và giá cả. Và thật bất ngờ, ngược với tấm bảng lớn niêm yết giá bằng tiền Việt, bên trong các tờ rơi đều ghi giá USD cho từng chuyến du lịch…
Trò chuyện, anh nọ thổ lộ rằng quy định thì phải chấp hành nhưng do phần đông khách quốc tế không quen với đồng Việt Nam, mà giải thích cho họ hiểu thì rất phức tạp, lôi thôi nên… áp dụng biện pháp "né một chút" bằng việc niêm yết giá bằng tiền USD vào tờ rơi…
Đảo qua một công ty lữ hành khác, chúng tôi nhận thấy nơi đây có chiêu "né" luật hơi bị lạ, chia tấm bảng niêm yết giá thành 3 cột, cột ghi nội dung điểm đến, cột ghi thời gian của chuyến đi, cột ghi số tiền với mở ngoặc (money-tiền). Chiêu biến hóa ở đây là ở cột ghi số tiền, người ta không ghi cụ thể bằng tiền VND mà ghi con số 10, 20 hoặc 30.
Không chỉ ở khu phố Tây, vi phạm niêm yết giá bằng ngoại tệ còn phổ biến trên một số trang quảng cáo của các tờ báo. Ngày 27/11, trên báo M. ghi rõ dòng chữ "Cơ hội sở hữu môtô hàng hiệu nhập khẩu từ châu Âu (hải quan cầm tay, cần tiền bán với giá ưu đãi 20.700 USD". Trên báo P. ở mục Thông tin hướng dẫn tiêu dùng-quảng cáo có nội dung "Cần bán căn hộ cao cấp Hoàng An River View số 37 Nguyễn Văn Hưởng, Thảo Điền, quận 2, diện tích sử dụng 138,6m2, giá bán 23.600.000 đ/m2, giá thuê 900 USD/tháng"….
Rao bán nhà, xe bằng USD trên một số trang quảng cáo.
Khi chúng tôi liên lạc một người vừa rao bán xe bằng USD rằng có biết việc rao bán bằng ngoại tệ là vi phạm luật, người này thản nhiên trả lời rằng mình không phải là doanh nghiệp, chỉ là cá nhân nên không bị nằm trong phạm vi lệnh cấm. Rồi chừng như biết mình nói hớ, người này chống chế: "Tôi rao là một chuyện, còn chừng nào tôi giao dịch bằng đôla thì mới là chuyện khác".
Để bảo vệ đồng tiền Việt Nam cũng như tránh tình trạng doanh nghiệp lập lờ nhằm mục đích móc túi người tiêu dùng, Chính phủ đã nâng mức phạt từ 30 triệu đồng (năm 2009) lên đến 500 triệu đồng (năm 2011) cho hành vi niêm yết giá sản phẩm, dịch vụ bằng ngoại tệ.
Nhưng rõ ràng, vẫn có nhiều cá nhân, doanh nghiệp hoặc cố ý, hoặc vô tình vi phạm. Thực trạng này đang rất cần sự vào cuộc quyết liệt tiếp tục của các cơ quan chức năng