Qua điều tra đánh giá tình hình của Sở Cảnh sát PCCC TP Hồ Chí Minh cho thấy các vụ cháy nổ dẫn đến chết người trên có nhiều nguyên nhân nhưng nguyên nhân chính xuất phát từ sự bất cẩn của người dân để dẫn đến những tai nạn đáng tiếc.
Những vụ cháy nổ vừa qua như một lời cảnh báo và coi như một bài học “đắt giá” cần phải rút ra đối với các hộ cá thể, các hộ kinh doanh trước vấn nạn cháy nổ như hiện nay.
Vụ nổ bình khí hydro (loại khí dùng để bơm bong bóng) xảy ra tại số nhà 150 Nguyễn Văn Công, phường 3, quận Gò Vấp tối 21/6 làm anh Nguyễn Văn Tâm (quê quán Vĩnh Phúc) chết không toàn thây và chị Nguyễn Thị Thao (26 tuổi) cùng anh Lê Công Thể (24 tuổi, cùng quê quán Hà Nam) bị thương nặng xuất phát từ việc sử dụng bình khí hydro không an toàn làm xì khí gây nổ.
Tại hiện trường căn nhà bị sập đổ, những mảnh vụn từ chiếc bình khí bị xé toạc văng tứ tung cho thấy bình hơi chứa khí cũ kỹ không đảm bảo các thông số kỹ thuật. Trong căn nhà bị sập sau vụ nổ vẫn còn hai bình hơi chứa đầy khí hydro có kích thước 100cm x 22cm dựng bên trong. Hơn 10 người là dân quê vào thành phố sinh sống bằng nghề bán bong bóng thì việc sống cùng với các bình hơi cũ kỹ như thế này nên nguy cơ nổ sẽ không tránh khỏi.
Trước khi có vụ nổ bình khí này thì tại đường dẫn vào đường cao tốc TP Hồ Chí Minh - Trung Lương (thị trấn Tân Túc, Bình Chánh) một vụ nổ bình chứa hơi của một tiệm vá xe làm cháu Hoàng Phúc 13 tuổi chết.
Qua điều tra bình chứa hơi này cũ kỹ và được hàn xì một cách sơ sài mà không có một giấy tờ nào chứng minh thông số kỹ thuật cũng như giấy chứng nhận bảo đảm an toàn.
Từ vụ nổ này cơ quan chức năng phát hiện hàng chục tiệm vá xe lưu động có bình chứa hơi tại tuyến đường này không đảm bảo an toàn.
Theo tiết lộ của các chủ tiệm vá xe, bình hơi cũ này được gia công thủ công tại các tiệm hàn xì, giá rẻ hơn hàng chính hãng nên khi sử dụng không biết bơm bao nhiêu hơi thì đủ, chỉ áng chừng rồi ngắt công tắc.
Chỉ hai vụ nổ thôi nhưng thiệt hại về tài sản và nhân mạng quả thật quá lớn. Những lần tiếp cận hiện trường những vụ nổ này chúng tôi đều nhận thấy những nạn nhân trực tiếp của các vụ nổ là thiệt thòi nhất. Tài sản mất không biết bao giờ mới gầy dựng lại được như cũ, người thân gặp nạn, tiền ma chay, tiền chữa trị cho những người bị thương phải chạy vạy từng đồng, tuy nhiên sẽ không có những trường hợp tang thương này xảy ra nếu như người dân cẩn trọng hơn trong việc sử dụng các vật liệu hành nghề dễ nổ.
Hình ảnh một số vụ cháy nổ gây chết người trong thời gian qua mà nguyên nhân xuất phát từ sự bất cẩn.
Ví như vụ nổ bình hơi chứa khí hydro tại nhà 150 Nguyễn Văn Công, nhiều lần bị người dân cảnh báo vì bị xì khí, đến nỗi chủ nhà cũ không cho thuê vì chứa bình khí quá nguy hiểm trong nhà nhưng những người sống trong căn hộ này vẫn không thèm chú ý đến lời cảnh báo và vụ nổ đã xảy ra.
Hay như vụ nổ bình hơi làm cháu Phúc tử vong, việc sử dụng các bình hơi cũ đã được các cơ quan chức năng khuyến cáo nhưng vì ham rẻ, dễ thu hồi vốn nên các tiệm sửa xe vẫn nhắm mắt làm liều.
Khi đang thực hiện đề tài này, phóng viên Báo CAND lại nhận thêm hung tin chị Phạm Thị Hồng Thắm (27 tuổi) nạn nhân của vụ cháy căn nhà số 83/8 đường HT45, phường Hiệp Thành, quận 12, trưa 5/6 dù được các bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy cứu chữa nhưng đã tử vong bởi vết bỏng 70% cơ thể bị nhiễm trùng.
Trước đó, cháu Mào Minh Chung (10 tháng tuổi, con chị Thắm) cũng đã tử vong bởi vết phỏng chiếm 32% cơ thể nhưng do cháu còn nhỏ, sức đề kháng yếu nên không qua khỏi.
Hai người tử vong mà khi nhắc đến nguyên nhân của nó chắc ông Phạm Tùng (57 tuổi, ba chị Thắm là người đau khổ và hối hận nhất. Ông Tùng bàng hoàng bởi cái chết của con gái và cháu ngoại nên khi kể lại câu chuyện ông luôn cúi đầu và dùng đôi bàn tay khô cằn lau nước mắt.
Thấy nhà bị dột, tường nứt lại sẵn có nhựa đường ở trước sân nên ông Tùng lấy hai cái bếp dầu và đặt hai nồi nhựa đường lên nấu. Nhựa đường sôi, ông Tùng lấy dầu hỏa chế vào để pha loãng cho dễ quét thì bất ngờ nồi nhựa đường bùng cháy bén vào chiếc xe 7 chỗ gây cháy dữ dội.
Chị Thắm ở trong nhà thấy lửa bốc cao nên bế cháu Chung lao qua đám cháy chạy ra ngoài. Tuy nhiên nhựa đường chảy tràn dưới sân làm chị trượt ngã. Toàn thân hai mẹ con bị nhựa đường bám vào cháy hừng hực.
Theo Sở Cảnh sát PCCC, nguyên nhân những vụ cháy nổ diễn ra trong thời gian qua là do các hộ dân, cơ sở kinh doanh, sản xuất vi phạm các quy định về an toàn PCCC. Những hộ dân tận dụng nơi ở sinh hoạt để làm nơi kinh doanh và chứa các vật dụng dễ gây cháy nổ, hay những vật liệu dễ gây nổ (bình gas, bình chứa hơi) không đạt chuẩn, không được kiểm định, hư, cũ chứa trong nhà, trong khu dân cư… nhưng người sử dụng lại bất cẩn để dẫn đến cháy nổ.
Thời gian tới, Sở Cảnh sát PCCC TP Hồ Chí Minh sẽ nghiên cứu bổ sung thêm những quy định an toàn về phòng chống cháy nổ và tiến hành rà soát, kiểm tra những hộ dân cá thể, những cơ sở doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực kinh doanh gas, hàn xì, bơm hơi để đảm bảo an toàn.
Sở Cảnh sát PCCC TP Hồ Chí Minh cũng khuyến cáo người dân nên giám sát những người hành nghề kinh doanh liên quan đến cháy nổ không đăng ký kinh doanh, không chấp hành nghiêm các quy định của luật PCCC phản ánh cho chính quyền địa phương để kịp thời xử lý và ngăn chặn trước khi sự cố đáng tiếc xảy ra