Là một trong hai xã nghèo nhất huyện Diễn Châu, kinh tế chủ yếu dựa vào sản xuất muối - một nghề "lấy công làm lãi", rất nhọc nhằn mà thu nhập lại thấp nên đời sống của nhân dân nơi đây bao nhiêu năm qua vẫn khó khăn chồng chất. Kinh phí đầu tư cho các hoạt động giáo dục, y tế vô cùng eo hẹp. Vậy mà, tự hào thay, Diễn Vạn lại nổi lên thành một điểm sáng về chăm sóc sức khoẻ cho người dân như một mô hình kiểu mẫu mà các cơ sở y tế trên toàn quốc có thể học hỏi.
Thuốc nam cứu người
Nhìn 2.000m2 cây thuốc Nam tươi tốt, phủ một màu xanh mướt trong khuôn viên của Trạm y tế xã Diễn Vạn, thầy thuốc ưu tú Trần Đình Thông - Trạm trưởng Trạm y tế xã nói với chúng tôi rằng, ông cảm thấy rất ấm lòng. Điều này cũng thật dễ hiểu, bởi vườn cây thuốc Nam này không chỉ tạo cho trạm xá một khuôn viên xanh, khiến cho người dân cảm thấy dễ chịu mỗi khi bước vào trạm xá mà đó còn là "kho báu" thật sự. Bởi với 68 loại thuốc Nam được thu lượm từ đây để chế thành các loại thuốc chữa bệnh theo phương pháp Đông, Tây y kết hợp, hơn 10 năm qua trạm xá đã tiết kiệm được hàng trăm triệu tiền thuốc cho bệnh nhân nghèo, giảm thiểu tối đa chi phí khám chữa bệnh cho người dân hiện đang sinh sống tại địa phương.
Cũng theo bác sỹ Trần Đình Thông, ý tưởng trồng cây thuốc Nam để tiết kiệm chi phí khám chữa bệnh cho người dân chính thức khởi xướng từ năm 1995, bắt nguồn từ việc Diễn Vạn là một xã nghèo vào loại nhất, nhì huyện Diễn Châu - Nghệ An...
Cách đây gần 30 năm, Bác sỹ Trần Đình Thông có quyết định về làm Trạm trưởng. Hồi đó, Trạm y tế xã Diễn Vạn nằm heo hút ở phía sau làng, không có cổng, cũng chẳng có tường bao. Nói là trạm y tế chỉ là cho "oai" vậy thôi chứ ngày đó cơ sở vật chất hết sức nghèo nàn, chỉ có mỗi cái nhà cấp 4 xây sò, lợp tranh đã hư hỏng nặng và dột nát. Trang thiết bị cũng chẳng có gì, đến cái ống nghe để khám bệnh cũng không có, cả trạm chỉ có duy nhất 1 cái ống tiêm bằng nhựa, dùng xong lại phải luộc lại để dùng tiếp. Vừa chân ướt chân ráo rời giảng đường đại học, lại được "tiếp quản" một cơ sở vật chất thiếu thốn như thế, trong lòng bác sỹ Thông không khỏi lo lắng. Và cuối cùng, chính tình thương và trách nhiệm đối với người dân quê là sợi dây vô hình giúp bác sỹ Thông quyết tâm gắn bó với cái trạm xá quá đơn sơ này.
Thu nhập thấp mà vẫn khỏe
Để có thể vực nó dậy hoạt động bình thường, bác sỹ Trần Đình Thông đã bàn với các đồng chí trong UBND xã thành lập quỹ sự nghiệp y tế, huy động sự đóng góp từ dân. Và bắt đầu từ năm 1987, mỗi khẩu đóng 1.000 đồng, sau đó tăng lên 5.000 đồng, toàn bộ số tiền này được nhập về quỹ, do UBND xã quản lý và chỉ đựơc chi cho các hoạt động y tế. Bù lại, người dân khi đến trạm sẽ được hưởng các quyền lợi như không phải đóng viện phí và công khám chữa bệnh, tiêm, chuyền… Nhờ sử dụng hiệu quả, hợp lý, gây dựng được lòng tin trong nhân dân nên quỹ sự nghiệp y tế do Trạm trưởng Trần Văn Thông khởi xướng đã được duy trì như một nét đẹp, một thói quen văn hoá từ năm 1987 đến giờ.
Với sự chèo lái của cấp ủy, UBND và ủng hộ của dân, qua nhiều năm phấn đầu bền bỉ, Trạm Y tế xã Diễn Vạn từ một đơn vị yếu kém đã vươn lên thành lá cờ đầu của tuyến y tế cơ sở. Với đội ngũ y bác sỹ vững chuyên môn, giàu tinh thần trách nhiệm, đa phần bệnh nhân đến đây đều được điều trị hiệu quả, kịp thời. Chỉ một số rất ít ca bệnh quá khó, quá phức tạp mới phải chuyển lên tuyến trên. Vì thế, Diễn Vạn đã trở thành địa phương hiếm hoi trong tỉnh, thậm chí toàn quốc làm tốt công tác khám chữa bệnh cho dân nghèo với bình quân 8.000 - 9.000 lượt người/năm, trong đó điều trị bằng y học cổ truyền đạt 35%, tỷ lệ bệnh nhân chuyển tuyến trên chỉ có 0,3% (trung bình mỗi năm chỉ có 6-7 ca). Từ ngôi nhà cấp 4 hư hỏng nặng đã trở thành một trạm xá khang trang vào loại 1 của tuyến cơ sở.
Hiện trạm y tế xã đang triển khai đề án "Quản lý sức khoẻ toàn dân trên hệ thống máy tính" cũng do bác sỹ Trần Đình Thông làm chủ đề tài… Tuy nhiên, có lẽ thành tích đáng ngạc nhiên nhất vẫn là trong suốt gần 20 năm qua (1993-2009), Trạm y tế xã Diễn Vạn đã không hề bị dính bất kỳ một loại dịch bệnh nào. Nguyên nhân chính là do làm tốt công tác phòng chống dịch…
Với kết quả nổi bật đó, Trạm y tế xã Diễn Vạn đã trở thành trạm xá đầu tiên của tỉnh Nghệ An đạt chuẩn quốc gia, được Chủ tịch nước tặng Huân chương Độc lập hạng ba và đúng vào Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2 này, trạm sẽ vinh dự được đón nhận danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới do Nhà nước phong tặng
