Kỷ niệm 30 năm ngày mất của tác giả Lưu Quang Vũ:

Nhớ người “thắp lửa” cho sân khấu

30 năm sau kể từ ngày tai nạn giao thông cướp đi tính mạng của nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ và vợ -Xuân Quỳnh cùng con trai Lưu Quỳnh Thơ, ngày 20-8, đông đảo văn nghệ sĩ đã hội ngộ tại trụ sở Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cùng tưởng niệm và tiếp tục vinh danh, khẳng định những đóng góp của nhà viết kịch Lưu Quang Vũ với sân khấu đương đại.

Nhà thơ Hữu Thỉnh, Bí thư Đảng Đoàn, Chủ tịch Liên hiệp các hội văn học nghệ thuật Việt Nam, PGS.TS Phan Trọng Thưởng, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng Lý luận Phê bình Văn học Nghệ thuật Trung ương; và đại diện gia đình nhà viết kịch Lưu Quang Vũ là ông Lưu Quang Định, PGS.TS Lưu Khánh Thơ đã đến dự, lắng nghe ý kiến, chia sẻ của các văn nghệ sĩ gắn bó với sân khấu.

Với chủ đề “Nhà viết kịch Lưu Quang Vũ với sân khấu đương đại”, hội thảo là hoạt động trọng tâm của Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam trong dịp kỷ niệm 30 năm ngày mất của tác giả Lưu Quang Vũ.

Cùng với các tham luận phân tích về những đóng góp to lớn của cố tác giả Lưu Quang Vũ với sân khấu đương đại Việt Nam, NSND Doãn Châu – người ngồi cùng chuyến xe định mệnh năm 1988 và nhà văn Ngô Thảo; đạo diễn, NSƯT Lê Chức, Phó Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam - những người đã trực tiếp tham gia lo hậu sự cho vợ chồng Lưu Quang Vũ, Xuân Quỳnh và con trai của họ khiến hội trường nhỏ như lặng đi bởi những ký ức rưng rưng về một ngày cuối tháng 8 của 30 năm trước.

Nói theo cách của NSƯT Lê Chức thì cũng tại hội trường của Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, những người đồng nghiệp của tác giả Lưu Quang Vũ đã tập hợp, đau đớn bàn việc tiến hành tổ chức tang lễ cho chu đáo nhất.

Vở kịch “Nguồn sáng trong đời”.
Vở kịch “Nguồn sáng trong đời”.

30 năm sau, ông tin, nhà viết kịch tài hoa bạc mệnh ấy vẫn “sống” trong lòng các đồng nghiệp và người yêu sân khấu. Bởi, suốt những năm qua, không có năm nào không có một vài vở của Lưu Quang Vũ được các đoàn, đơn vị dàn dựng.

Khối kịch bản đồ sộ được sáng tác trong một thời gian không dài đã cung cấp cho nhiều đoàn, nhà hát cả nước một dạng “chất bột” tinh túy để gột “nên hồ”. “Mất Lưu Quang Vũ, sân khấu có một khoảng trống vắng lớn trong nhiều năm. Nhiều kịch bản của Vũ vẫn có giá trị về đề tài, những vấn đề mâu thuẫn xã hội và tâm lý… cho tới hôm nay. Nhưng, phẩm chất của vấn đề thì cao hơn tính thời sự thông thường và đòi hỏi lòng dũng cảm nghề nghiệp, dám viết của người cầm bút” – đạo diễn, NSƯT Lê Chức nhấn mạnh.

Tự nhận mình góp thêm một tiếng nói khẳng định đóng góp lớn lao của tác giả Lưu Quang Vũ vào văn học nước nhà, nhà văn Ngô Thảo lý giải: sự minh triết Việt đã làm nên sức sống bền lâu của kịch Lưu Quang Vũ.

“Giải mã” hiện tượng Lưu Quang Vũ, nhà viết kịch, nhà báo Lê Quý Hiền cho rằng, từ cuối những năm 70 thế kỷ XX, Lưu Quang Vũ đã trở thành hiện tượng trong tiến trình phát triển của sân khấu nước nhà. Bất ngờ trước hết là tiếng nói mới lạ trước không khí xã hội lúc bấy giờ. Kịch của ông là luồng gió mới xuất hiện trong giai đoạn chuyển mình khi xã hội mới bắt đầu đổi mới, đặc biệt là đổi mới tư duy trong nhận thức nói chung, trong sân khấu nói riêng. Ông là kết quả của đường lối đổi mới do Đảng phát động và từ trong sự đổi mới ấy, tài năng xuất chúng của ông được phát lộ, bồi đắp khi hiếm có tác giả nào nắm bắt được hơi thở thời đại nhanh nhạy như ông…

Thành công của ông là thành công của ngòi bút viết về những điều nhân dân nghĩ, nhân dân muốn, qua những hiện thực đời sống ăm ắp trong kịch bản. Rất dễ nhận ra những sáng tạo đầy tài hoa của ông khi mà những chi tiết có thật trong cuộc sống, ai cũng biết, ai cũng thấy đã trở thành những chi tiết nghệ thuật mang tính khái quát, có ý nghĩa mà không đao to búa lớn.

Ngược lại, chúng như những lời tâm sự thủ thỉ với tất cả sự đồng cảm cả trong tiếng cười hài hước lẫn sự phẫn nộ hay yêu thương. Chưa kể, mỗi nhà hát thường có khán giả của riêng mình với những nhu cầu, sở thích, quan niệm khác nhau. Lưu Quang Vũ có thể tiếp cận mọi đề tài, mọi thể loại, có thể dựng trên nhiều loại sân khấu khác nhau.

Nhưng, dù có phản ánh thực tế nghiệt ngã đến như thế nào, tác phẩm của ông vẫn khiến khán giả tin tưởng vào những điều tốt đẹp. Đó là niềm tin vào sự chính trực, ngay thẳng, là niềm tin vào đồng đội, tình bạn, tình đồng chí cao quý, niềm tin vào tình yêu thủy chung với khát vọng là “Những điều không thể mất”.

Phát biểu tổng kết tại hội thảo, NSND Lê Tiến Thọ, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam nhận định: Gần 30 tham luận từ các nhà nghiên cứu phê bình, nghệ sĩ, nhà viết kịch nổi tiếng tại hội thảo đã tập trung đánh giá về những bài học trong sáng tác, xây dựng hình tượng nhân vật…

Tất cả đều khẳng định, 30 năm qua, Lưu Quang Vũ luôn ở bên chúng ta để cùng suy nghĩ, cùng trăn trở với sân khấu, với cuộc đời. Lưu Quang Vũ ra đi ở tuổi 40 nhưng những năm tháng ngắn ngủi của đời mình, ông đã sống, lao động, miệt mài thắp sáng lên ngọn lửa sáng tạo. Cho đến hôm nay, chúng ta vẫn thấy ngọn lửa ấy ngày càng sáng hơn và luôn được thắp sáng trong nền sân khấu cách mạng Việt Nam.

Nhân dịp này, vở “Nguồn sáng trong đời” do Nhà hát Kịch Việt Nam dàn dựng cũng chính thức ra mắt khán giả Thủ đô Hà Nội. Vở diễn do NSND Anh Tú chỉ đạo nghệ thuật, NSND Hoàng Dũng đạo diễn.

Ngọc Nguyễn

Các tin khác

Hơn 7.000 người đi bộ hưởng ứng Ngày pháp luật Việt Nam

Hơn 7.000 người đi bộ hưởng ứng Ngày pháp luật Việt Nam

Sáng 8/11, hơn 7.000 người, gồm: cán bộ, công chức, viên chức, các lực lượng vũ trang, đoàn viên thanh niên, cán bộ MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội đã tham gia chương trình đi bộ đồng hành hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam, với chủ đề “Thượng tôn pháp luật - Vì cộng đồng khỏe mạnh, văn minh và nghĩa tình”.

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, quốc thái dân an

Chào mừng Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ 10 và kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tối 6/11, Ban Văn hóa Trung ương và Ban Nghi lễ Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tổ chức Lễ hội hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới, đất nước thanh bình, giáo hội hưng thịnh và nhân dân an lạc.

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Thông điệp niềm tin từ bìa báo số đặc biệt

Gần đây, cụm từ thường được nhắc đến là “nền kinh tế chú ý”. Nghĩa là sự sống còn đều nằm trong chữ “chú ý”. Trong kỹ thuật truyền thông, yếu tố tạo sự thu hút được công chúng trong ít nhất 3 giây được gọi là hook, nghĩa là cái móc tâm trí. Bìa báo được ví như mặt tiền của một gian hàng. Vậy đưa hình ảnh gì ra mặt tiền gây chú ý là một quyết định có tính thành - bại.

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Văn học Công an nhân dân: Khẳng định mình giữa tiến trình thời đại

Trong tiến trình phát triển của văn học Việt Nam hiện đại, văn học Công an nhân dân là một dòng chảy quan trọng, có tính thống nhất và xuyên suốt, gắn liền mật thiết với sự ra đời, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng Công an trong công cuộc bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Sự đặc thù về “độ khó” của đề tài này vừa là thách thức, đồng thời cũng là cơ hội rộng mở cho các nhà văn cả trong và ngoài ngành dấn thân sáng tạo.

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Vận động hiến tặng tài liệu, hiện vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh Khánh Hòa

Để bổ sung đầy đủ hơn các giai đoạn lịch sử, sự kiện, chiến công của tập thể, cá nhân tiêu biểu, Giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa gửi thư ngỏ, mong muốn các đồng chí nguyên lãnh đạo Công an tỉnh, Công an các đơn vị, địa phương, các thế hệ cán bộ - chiến sĩ Công an cùng nhân dân hiến tặng, tài liệu, hiện vật, kỷ vật lịch sử cho Bảo tàng Công an tỉnh.

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Mạch nguồn tri ân và nét cọ tạc nên dáng hình đồng đội

Trong không gian linh thiêng của Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP Hồ Chí Minh) - nơi từng chứng kiến bao dấu tích lịch sử - chương trình giao lưu nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Khúc tri ân” do Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh tổ chức đã diễn ra đầy xúc động.

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Bài 2: Cần màng lọc hiệu quả để chặn phim rác AI

Sự phát triển nhanh chóng của phim ngắn AI đang tạo ra một nguồn cung nội dung khổng lồ với chi phí sản xuất thấp, có sức hút lớn đối với người xem. Nhưng khi tốc độ, số lượng phim sản xuất không tỷ lệ thuận với chất lượng và quá nhiều sản phẩm đơn giản, lặp lại, thiếu giá trị tác động tiêu cực đến nhận thức và hành vi người xem thì một “màng lọc” đủ hiệu quả là bài toán cấp thiết.

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Phim ngắn được sản xuất bằng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có vô số sản phẩm có nội dung gần giống nhau, có nhiều tình tiết vô lý, thậm chí không ít sản phẩm dung tục tràn ngập trên không gian mạng. Đáng lo ngại là những sản phẩm này vẫn thường xuyên len lỏi vào văn phòng làm việc của nhiều cơ quan, đến tận góc bếp của các bà nội trợ và từng căn phòng ngủ của các gia đình...

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Điện Kính Thiên được phục dựng sẽ như thế nào?

Ngày 29/9, Dự án đầu tư Bảo quản, tu bổ, phục hồi điện Kính Thiên đã chính thức khởi công. Việc phục dựng công trình mang tính biểu tượng quyền lực quốc gia Đại Việt từ thế kỷ 15 – 18 được khẳng định là tôn trọng tối đa yếu tố gốc, bảo đảm tính xác thực của điện Kính Thiên. Tuy nhiên, vẫn ít người biết, cụ thể công trình này như thế nào.

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Lần đầu đến Việt Nam nhưng tôi thấy mình như đã ở đây từ lâu

Sau nhiều lần đến Việt Nam và nhất quyết lên tiếng về chiến tranh tại Việt Nam, nhà văn Sara Lidman từng giúp nhiều người Thuỵ Điển hiểu hơn về những gì diễn ra ở dải đất hình chữ S này. Hơn 60 năm sau, câu chuyện ấy được đạo diễn Gunilla Bresky đưa trở lại Việt Nam trong Liên hoan phim Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16, với bộ phim “Sara và những kiếp người”, cùng nhiều câu chuyện đặc biệt quanh tác phẩm và nữ nhà văn này.

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” và những câu chuyện phía sau tiếng còi

“Người giữ nhịp bình yên” (Trịnh Trung Hiếu, Nhà xuất bản Công an nhân dân) kể những câu chuyện phía sau sắc phục Cảnh sát giao thông - nơi có những ca trực lặng thầm, những tình huống bất ngờ và những con người ngày ngày góp phần giữ bình yên trên mỗi cung đường.

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Rà soát các trường hợp phổ biến phim trên mạng có dấu hiệu vi phạm

Cục Điện ảnh đang phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng tiến hành kiểm tra, rà soát, xác minh các trường hợp tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động phổ biến phim trên các nền tảng, ứng dụng và không gian mạng có dấu hiệu vi phạm các quy định của pháp luật về điện ảnh.

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Chủ động kỹ năng tuyên truyền Năm APEC Việt Nam 2027

Ngoài việc tập huấn kỹ năng cho đội ngũ làm công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm về sự kiện đối ngoại quan trọng của đất nước; các cơ quan báo chí còn định vị năng lực công nghệ, bảo đảm an toàn hệ thống thông tin và chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực số trước khi bước vào Năm APEC 2027.