Kỷ niệm 30 năm ngày mất của tác giả Lưu Quang Vũ:

Nhớ người “thắp lửa” cho sân khấu

30 năm sau kể từ ngày tai nạn giao thông cướp đi tính mạng của nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ và vợ -Xuân Quỳnh cùng con trai Lưu Quỳnh Thơ, ngày 20-8, đông đảo văn nghệ sĩ đã hội ngộ tại trụ sở Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cùng tưởng niệm và tiếp tục vinh danh, khẳng định những đóng góp của nhà viết kịch Lưu Quang Vũ với sân khấu đương đại.

Nhà thơ Hữu Thỉnh, Bí thư Đảng Đoàn, Chủ tịch Liên hiệp các hội văn học nghệ thuật Việt Nam, PGS.TS Phan Trọng Thưởng, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng Lý luận Phê bình Văn học Nghệ thuật Trung ương; và đại diện gia đình nhà viết kịch Lưu Quang Vũ là ông Lưu Quang Định, PGS.TS Lưu Khánh Thơ đã đến dự, lắng nghe ý kiến, chia sẻ của các văn nghệ sĩ gắn bó với sân khấu.

Với chủ đề “Nhà viết kịch Lưu Quang Vũ với sân khấu đương đại”, hội thảo là hoạt động trọng tâm của Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam trong dịp kỷ niệm 30 năm ngày mất của tác giả Lưu Quang Vũ.

Cùng với các tham luận phân tích về những đóng góp to lớn của cố tác giả Lưu Quang Vũ với sân khấu đương đại Việt Nam, NSND Doãn Châu – người ngồi cùng chuyến xe định mệnh năm 1988 và nhà văn Ngô Thảo; đạo diễn, NSƯT Lê Chức, Phó Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam - những người đã trực tiếp tham gia lo hậu sự cho vợ chồng Lưu Quang Vũ, Xuân Quỳnh và con trai của họ khiến hội trường nhỏ như lặng đi bởi những ký ức rưng rưng về một ngày cuối tháng 8 của 30 năm trước.

Nói theo cách của NSƯT Lê Chức thì cũng tại hội trường của Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, những người đồng nghiệp của tác giả Lưu Quang Vũ đã tập hợp, đau đớn bàn việc tiến hành tổ chức tang lễ cho chu đáo nhất.

Vở kịch “Nguồn sáng trong đời”.
Vở kịch “Nguồn sáng trong đời”.

30 năm sau, ông tin, nhà viết kịch tài hoa bạc mệnh ấy vẫn “sống” trong lòng các đồng nghiệp và người yêu sân khấu. Bởi, suốt những năm qua, không có năm nào không có một vài vở của Lưu Quang Vũ được các đoàn, đơn vị dàn dựng.

Khối kịch bản đồ sộ được sáng tác trong một thời gian không dài đã cung cấp cho nhiều đoàn, nhà hát cả nước một dạng “chất bột” tinh túy để gột “nên hồ”. “Mất Lưu Quang Vũ, sân khấu có một khoảng trống vắng lớn trong nhiều năm. Nhiều kịch bản của Vũ vẫn có giá trị về đề tài, những vấn đề mâu thuẫn xã hội và tâm lý… cho tới hôm nay. Nhưng, phẩm chất của vấn đề thì cao hơn tính thời sự thông thường và đòi hỏi lòng dũng cảm nghề nghiệp, dám viết của người cầm bút” – đạo diễn, NSƯT Lê Chức nhấn mạnh.

Tự nhận mình góp thêm một tiếng nói khẳng định đóng góp lớn lao của tác giả Lưu Quang Vũ vào văn học nước nhà, nhà văn Ngô Thảo lý giải: sự minh triết Việt đã làm nên sức sống bền lâu của kịch Lưu Quang Vũ.

“Giải mã” hiện tượng Lưu Quang Vũ, nhà viết kịch, nhà báo Lê Quý Hiền cho rằng, từ cuối những năm 70 thế kỷ XX, Lưu Quang Vũ đã trở thành hiện tượng trong tiến trình phát triển của sân khấu nước nhà. Bất ngờ trước hết là tiếng nói mới lạ trước không khí xã hội lúc bấy giờ. Kịch của ông là luồng gió mới xuất hiện trong giai đoạn chuyển mình khi xã hội mới bắt đầu đổi mới, đặc biệt là đổi mới tư duy trong nhận thức nói chung, trong sân khấu nói riêng. Ông là kết quả của đường lối đổi mới do Đảng phát động và từ trong sự đổi mới ấy, tài năng xuất chúng của ông được phát lộ, bồi đắp khi hiếm có tác giả nào nắm bắt được hơi thở thời đại nhanh nhạy như ông…

Thành công của ông là thành công của ngòi bút viết về những điều nhân dân nghĩ, nhân dân muốn, qua những hiện thực đời sống ăm ắp trong kịch bản. Rất dễ nhận ra những sáng tạo đầy tài hoa của ông khi mà những chi tiết có thật trong cuộc sống, ai cũng biết, ai cũng thấy đã trở thành những chi tiết nghệ thuật mang tính khái quát, có ý nghĩa mà không đao to búa lớn.

Ngược lại, chúng như những lời tâm sự thủ thỉ với tất cả sự đồng cảm cả trong tiếng cười hài hước lẫn sự phẫn nộ hay yêu thương. Chưa kể, mỗi nhà hát thường có khán giả của riêng mình với những nhu cầu, sở thích, quan niệm khác nhau. Lưu Quang Vũ có thể tiếp cận mọi đề tài, mọi thể loại, có thể dựng trên nhiều loại sân khấu khác nhau.

Nhưng, dù có phản ánh thực tế nghiệt ngã đến như thế nào, tác phẩm của ông vẫn khiến khán giả tin tưởng vào những điều tốt đẹp. Đó là niềm tin vào sự chính trực, ngay thẳng, là niềm tin vào đồng đội, tình bạn, tình đồng chí cao quý, niềm tin vào tình yêu thủy chung với khát vọng là “Những điều không thể mất”.

Phát biểu tổng kết tại hội thảo, NSND Lê Tiến Thọ, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam nhận định: Gần 30 tham luận từ các nhà nghiên cứu phê bình, nghệ sĩ, nhà viết kịch nổi tiếng tại hội thảo đã tập trung đánh giá về những bài học trong sáng tác, xây dựng hình tượng nhân vật…

Tất cả đều khẳng định, 30 năm qua, Lưu Quang Vũ luôn ở bên chúng ta để cùng suy nghĩ, cùng trăn trở với sân khấu, với cuộc đời. Lưu Quang Vũ ra đi ở tuổi 40 nhưng những năm tháng ngắn ngủi của đời mình, ông đã sống, lao động, miệt mài thắp sáng lên ngọn lửa sáng tạo. Cho đến hôm nay, chúng ta vẫn thấy ngọn lửa ấy ngày càng sáng hơn và luôn được thắp sáng trong nền sân khấu cách mạng Việt Nam.

Nhân dịp này, vở “Nguồn sáng trong đời” do Nhà hát Kịch Việt Nam dàn dựng cũng chính thức ra mắt khán giả Thủ đô Hà Nội. Vở diễn do NSND Anh Tú chỉ đạo nghệ thuật, NSND Hoàng Dũng đạo diễn.

Ngọc Nguyễn

Các tin khác

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

OCB30 “tăng nhiệt” với loạt đặc quyền mùa sinh nhật

Bước vào giai đoạn sôi động nhất, chiến dịch mừng sinh nhật tuổi 30 của ngân hàng Phương Đông (OCB30) đang dần tăng nhiệt với hàng loạt đặc quyền được triển khai đồng bộ trên nền tảng trực tuyến, quầy giao dịch toàn quốc cùng nhiều điểm chạm ấn tượng khác.

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.