Con quan đốt tiền 2 tuần bằng dân thường làm 10.000 năm
Là quốc gia ở Trung Á, nhỏ bé, phất lên nhờ dầu mỏ, nhưng Azerbaijan luôn nằm trong top những quốc gia tham nhũng nhất thế giới. Ilham Aliyev, Tổng thống Azerbaijan cùng gia đình và bộ sậu bị cáo buộc dính líu đến nhiều phi vụ làm ăn mờ ám. Con cái của các lãnh đạo sống vương giả ở châu Âu, tiêu tiền như nước… Những người dũng cảm đứng lên tố cáo tham nhũng đều bị trù dập, bị tung ảnh giường chiếu được bí mật quay tại gia đình họ…. hay bị bỏ tù, thậm chí bị đánh đập tới chết.
Nguồn thu chính của Azerbaijan là xuất khẩu dầu thô, nhưng nguồn thu này đều được đưa vào các tài khoản ngân hàng của gia đình Tổng thống Aliyev cùng các thành viên nội các của ông. Theo giới truyền thông, điều chắc chắn là, họ giàu và rất giàu với khối tài sản khổng lồ. Theo Paul Radu, Tổng giám đốc dự án tố cáo tham nhũng và tổ chức tội phạm (OCCRP) thuộc nhóm nhà báo điều tra quốc tế, Tập đoàn Dầu khí Nhà nước Azerbaijan (SOCAR) có doanh thu 34 tỉ USD tính từ đầu năm 2015, tại một đất nước chưa đầy 10 triệu dân.
Tổng thống Aliyev từng học ở Nga, nhưng cho hai cô con gái Leyla và Arzu Aliyeva đi du học tại Trường trung học Queen's ở London (Anh), học phí mỗi năm là 15.000 bảng. Hiện nay, hai chị em có số tài sản khoảng 50 triệu bảng ở Dubai, Tiểu vương quốc Arập Thống nhất, Paris (Pháp) và London. Mẹ họ cũng có nhiều cổ phần trong các tập đoàn xây dựng.
Hoạt động làm ăn của Leyla gồm sở hữu một hãng hàng không dân dụng "ăn nên làm ra", các công ty điện thoại di động. Hiện cô sống sung túc ở Anh cùng chồng là ca sĩ Emin Agalarov (con trai một tỉ phú ngành xây dựng ở Nga) và 2 con trai, trong một căn hộ penthouse khổng lồ nhìn xuống công viên Hyde Park.
 |
| Azerbaijan luôn phất lên nhờ dầu mỏ. |
Leyla tự nhận là nghệ sĩ, thường giao lưu với các nhân vật nổi tiếng như Hoàng tử Andrew của Hoàng gia Anh. Có lần cô chi 300.000 bảng để mua một chai rượu cổ đãi bạn trong một bữa tiệc tối. Tại nhà hàng Baku ở London chuyên bán thức ăn Azerbaijan, Leyla và bạn bè thường gọi các món đắt tiền, một chai rượu Crisstal năm 1999 có giá 4.400 bảng. Nhà hàng này là của 2 anh em tỉ phú Tale và Nijat, con trai của Bộ trưởng Kamaladdin Heydarov. Tale được gọi là "Abramovich (tỉ phú Nga, ông chủ CLB Chelsea) của Azerbaijan", do đổ hàng triệu bảng vào đội bóng đá Gabala ở quê nhà và thuê cựu tuyển thủ Anh Tony Adams làm HLV trưởng với bản hợp đồng 1 triệu bảng tiền lương/năm.
Nhưng Leyla không là người duy nhất thích vung tiền trong dòng họ Aliyev. Năm 2010 có chuyện kể rằng, một cậu bé 11 tuổi người Azerbaijan mua sắm suốt 2 tuần ở Dubai, nhanh chóng trở thành chủ nhân của 9 biệt thự có tổng trị giá 9 triệu bảng (khoản tiền mà một dân thường Azerbaijan phải mất 10.000 năm mới kiếm được). Cậu bé đó là Heydar, con trai Tổng thống Aliyev, theo hồ sơ của Bộ đất đai Dubai. Người phát ngôn của Tổng thống từ chối bình luận về vụ mua sắm này, nhưng nhiều người nói, đó là dẫn chứng cho việc Tổ chức Minh bạch quốc tế (TI) xếp ông Aliyev là lãnh đạo một trong những quốc gia tham nhũng nghiêm trọng nhất thế giới.
Theo điều tra của nữ nhà báo Khadija Ismayilova, gia đình Aliyev còn nắm giữ nhiều cổ phần ở các ngân hàng, công ty xây dựng, mỏ vàng và các công ty truyền thông. Vợ và hai con gái của Tổng thống Aliyev còn có những công ty vỏ bọc ở Panama, Cộng hòa Czech để quản lý những tài sản ở Azerbaijan.
Nhà báo bị chà đạp
Nhà báo Ismayilova thời gian gần đây liên tục bị đe dọa, cho biết, những vụ dọa nạt là do "chiến hữu" của Aliyev tổ chức. Một tòa án mới đây còn dọa bỏ tù cô. Năm 2013, có kẻ đã tung lên mạng Internet một đoạn phim sex, được cho là có sự "tham gia diễn xuất" của Ismayilova. Đoạn phim bị phát tán trên một địa chỉ web giả của đảng Musavat đối lập (nhưng lãnh đạo đảng này phủ nhận sự liên quan với địa chỉ ấy).
 |
| Nhà báo Khadija Ismayilova. |
Vào ngày Quốc tế Phụ nữ 8-3 cùng năm, cô nhận được một lá thư đe dọa được cho là gửi từ Moscow, cảnh cáo cô sẽ "bị làm nhục" nếu không biết "ứng xử tốt", kèm theo 6 ảnh chụp cô đang quan hệ. Chắc chắn đã có kẻ xâm nhập nhà cô rồi đặt máy chụp trong phòng ngủ.
Lúc đó, Viện Kiểm sát Azerbaijan hứa sẽ truy tìm kẻ phát tán đoạn phim này. Văn phòng Tổng thống cũng hứa sẽ "nỗ lực hết sức" để bắt kẻ phát tán và còn "cực lực lên án trò khiêu khích bẩn thỉu này", và "không thể chấp nhận" chuyện can thiệp vào đời tư của nhà báo, dù họ có bất kỳ quan điểm chính trị nào.
Ismayilova nói rằng đoạn phim được tung lên mạng này nhằm buộc cô ngưng điều tra nạn tham nhũng và những vụ làm ăn của gia đình Aliyev. Nhà báo này cho biết, cô đang điều tra một dự án xây dựng béo bở tại thủ đô Baku vì cho rằng đã xảy ra tiêu cực tại đây.
Trong quá khứ, Ismayilova cũng có nhiều va chạm với chính quyền Baku. Theo tài liệu mật của ngành ngoại giao Mỹ bị Wikileaks đưa ra, Tổng thống Aliyev từng phàn nàn về Ismayilova với Đại sứ Mỹ Matthew Bryza vào ngày 19/1/2009, nói cô là "một tay đối lập lão làng, tự xem là kẻ thù của chính phủ", và ông hy vọng Bryza sẽ tìm cách sa thải Ismayilova khỏi kênh RFE/RL (do Mỹ tài trợ).
Tổ chức Nhà báo không biên giới khẳng định, đây không phải lần đầu Ismayilova là mục tiêu bị đe dọa nhằm "bịt miệng": "Trò làm nhục công khai này đã nhận được sự ủng hộ của nhiều cơ quan báo chí thân chính phủ. Nó khiến người ta nhớ lại vụ việc tương tự đã được vận dụng vài năm trước để ngăn chặn các cuộc điều tra của những nhà báo độc lập khác".
