Sau một thời gian lắng xuống, hiện tượng lách trần lãi suất huy động lại xuất hiện trở lại. Nhiều ngân hàng (NH) đang tìm cách hút vốn cho thấy thanh khoản của hệ thống NH vẫn chưa ổn định.
Tại NH K. trên phố Láng Hạ (Hà Nội), khi chúng tôi ngỏ ý muốn gửi 180 triệu đồng với kỳ hạn 1 tháng, nhân viên ở đây cho biết lãi suất thể hiện trên hợp đồng là 9%/năm, nhưng lãi suất thực nhận của khách sẽ là 11%/năm. Phần chênh lệch này, khách hàng sẽ được nhận ngay khi gửi tiền.
Nhân viên này cho biết: chỉ cần khoản tiền từ 50 triệu đồng trở lên là khách hàng được hưởng lãi suất theo mức “ưu đãi” của NH. Khi chúng tôi tỏ ý lo ngại và muốn mang sang NH lớn gửi, lãi suất ít một chút nhưng “chắc ăn”, nhân viên ở đây trấn an rằng họ là NH mạnh, và cách nâng lãi suất là để tri ân với khách hàng đã tin tưởng lựa chọn “bù lại, trong mọi trường hợp, kể cả mấy NH yếu nhất đã từng bị sáp nhập, tiền gửi của khách hàng vẫn được bảo đảm, nên cứ nơi nào cao thì gửi mới có lợi, đâu nhất thiết phải mấy NH lớn”, người nhân viên này nói.
Ở một NH khác trên phố Trần Duy Hưng (Hà Nội), mang khoản tiền khiêm tốn hơn, với 100 triệu đồng, chúng tôi được chào mời lãi suất 10,2% cho kỳ hạn được thể hiện trên sổ là 12 tháng. Tuy nhiên, thực tế, khách rút trước hạn vẫn được hưởng lãi suất theo thỏa thuận, mà không bị tính lãi suất không kỳ hạn phổ biến theo quy định là 2%/năm.
Ảnh mang tính chất minh họa. Ảnh : Thiện Hoàng.
Trao đổi về hiện tượng có một cuộc chạy đua âm thầm về lách trần lãi suất huy động, một lãnh đạo NH cho biết hiện tượng này đang diễn ra không phải chỉ ở NH nhỏ mà cả một số NH lớn, và thay vì “tố cáo” nhau như trước đây, hiện các NH khá “đoàn kết” và bao che cho nhau. Có nhiều chiêu lách lãi suất như nơi thì trả lãi cao ngoài sổ sách, nơi thì gửi kỳ hạn dài, nhưng cho rút trước hạn và vẫn hưởng lãi suất cao; nơi lại dùng cách khuyến mãi như tặng thẻ cào các loại mệnh giá mà 100% thẻ cào đều trúng thưởng…
Thực tế, việc vượt trần khó phát hiện không chỉ vì "chiêu thức" tinh vi mà còn vì tình trạng này có thể diễn ra tại các chi nhánh, phòng giao dịch nhỏ lẻ mà Thanh tra Ngân hàng Nhà nước (NHNN) không "để mắt" hết được. Bình luận về hiện tượng này, nguyên Thống đốc NHNN Cao Sĩ Kiêm nhận định việc một số NH đang dùng “thủ thuật” để lách trần lãi suất chứng tỏ thị trường vẫn chưa thực sự ổn định, vẫn còn những đơn vị thiếu thanh khoản.
Mới đây, việc NH Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) soạn văn bản giao chỉ tiêu huy động vốn năm 2012 cũng cho thấy dù lớn hay nhỏ, huy động vốn của NH luôn là chiến lược quan trọng hàng đầu. Mỗi cán bộ, viên chức Agribank đều được giao chỉ tiêu huy động vốn từ tiền gửi của bản thân hoặc người thân, bạn bè, định mức huy động vốn tối thiểu theo từng vị trí công tác.
Đối với chủ tịch hội đồng thành viên, tổng giám đốc, phó tổng giám đốc... nếu huy động mỗi tháng đạt trên 700 triệu đồng là hoàn thành xuất sắc, từ 500-700 triệu đồng là hoàn thành nhiệm vụ, dưới 500 triệu là không hoàn thành nhiệm vụ. Đối với các giám đốc, phó giám đốc sở giao dịch, chi nhánh loại I và II... con số này lần lượt là trên 600 triệu, từ 400-600 triệu và dưới 400 triệu đồng. Đối với cán bộ viên chức khác tại khu vực Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ là trên 400 triệu đồng, từ 200-400 triệu đồng và dưới 200 triệu đồng…
| Chưa thể bỏ trần lãi suất lúc này Một trong những vấn đề được dư luận quan tâm là đến bao giờ, trần lãi suất sẽ được gỡ bỏ. Ông Cao Sỹ Kiêm cho rằng muốn bỏ trần lãi suất, trước tiên phải “giải quyết” xong những NH yếu kém đang trong diện phải sáp nhập. Có như thế, việc bỏ trần mới không tạo ra một đợt chạy đua lách trần mới. Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú cho biết, chủ trương bỏ trần lãi suất huy động được NHNN hướng đến. Tuy nhiên, trong thời điểm này, vì các điều kiện vẫn chưa cho phép, hơn nữa chính NHNN cũng đang tính toán để tiếp tục “ép” lãi suất xuống thấp hơn nên chưa thể bỏ trần lãi suất huy động ngay được. |
