Việc ngân hàng (NH) điều chỉnh giảm lãi các khoản vay cũ về 15% từ ngày 15/7 và giảm tiếp một số khoản vay mới xuống dưới 15% đã giúp nhiều doanh nghiệp (DN) giảm bớt được một phần gánh nặng chi phí tài chính để tiếp tục duy trì sản xuất.
Tuy nhiên, có một thực tế dường như lại đang trở thành nghịch lý là mặc dù đều thừa nhận các khoản vay mới hiện đang được các NH chào mời với lãi suất từ 12-14% là quá “lý tưởng”, song không phải DN nào cũng dám mạnh dạn vay để mở rộng đầu tư, sản xuất vì sức tiêu thụ hàng hóa của nền kinh tế quá chậm, chỉ số hàng tồn kho cao và DN vẫn chưa bán được hết hàng.
Ảnh: Thiện Hoàng.
Làm ăn khá mới dám đi vay
Theo tìm hiểu của PV Báo CAND, một số DN làm ăn tốt hiện đang được các NH “săn đón”, mời vay vốn từ 11-13% - mức lãi suất thuộc vùng thấp nhất của lãi suất cho vay mà các NH áp dụng hiện nay. Trong số này có thể kể tên một số DN trong ngành dược như Traphaco, Dược Hậu Giang, hay một số DN làm ăn hiệu quả trong ngành Dệt may… song rất nhiều DN trong số này vẫn phải cân nhắc kỹ, chưa gật đầu đồng ý.
Bà Hoàng Kim Chi, Giám đốc một công ty chuyên sản xuất các mặt hàng thời trang xuất khẩu sang thị trường Nga và các nước Đông Âu cho biết: Do đơn đặt hàng của công ty sang thị trường Nga và các nước Đông Âu vẫn giữ được mức ổn định, không bị sụt giảm so với năm 2011 nên công ty may mắn không bị tác động nhiều bởi bối cảnh khủng hoảng, khó khăn. Tuy nhiên, trong điều kiện nguồn hàng xuất tương đối ổn định, dòng tiền quay vòng đều nên dù lãi suất cho các khoản vay mới được một số NH mời chào thấp hơn nhiều so với các khoản vay cũ nhưng công ty cũng không dám vay thêm vốn. “Trong điều kiện hiện nay, DN nào cầm cự và sống sót được là tốt lắm rồi. Chỉ có những DN thực sự lớn, mạnh mới dám mạo hiểm mở rộng đầu tư, sản xuất” -bà Hoàng Kim Chi chia sẻ.
Ông Lê Hoài Nam, Giám đốc một công ty hoạt động trong lĩnh vực cơ khí cũng cho biết: Các khoản vay cũ của công ty đã được NH điều chỉnh về 15%, đồng thời, các khoản vay mới cũng được nhân viên tín dụng của NH chào mời với mức lãi suất khá hấp dẫn là 13-14%, song do số lượng đơn đặt hàng từ đầu năm đến nay sụt giảm so với cùng kỳ năm trước, các công trình trúng thầu trong tháng 8 cũng chưa được cải thiện, nên công ty chủ yếu hoạt động để cầm cự, chứ không dám mạo hiểm vay vốn để mở rộng sản xuất.
Cũng theo ông Nam, lãi suất NH vừa giảm được chút ít, DN chưa kịp thở phào thì ngay tức thì các loại giá đầu vào thiết yếu khác như giá điện, giá xăng, gas… lại đồng loạt tăng khiến cho chi phí sản xuất tăng, giá thành sản phẩm bị đội lên đáng kể, DN sản xuất lại tiếp tục bị mắc kẹt vào thế khó.
Hạ lãi suất cho vay thôi, chưa đủ
Với lãi suất huy động về 9%/năm; lãi suất cho vay với dự án hiệu quả, DN tốt và nhóm sản xuất ưu tiên chỉ còn khoảng 12%/năm, thậm chí có NH cho vay lĩnh vực ưu tiên chỉ còn mức 10%/năm - một mức lãi suất mà ở thời điểm đầu năm ít có DN nào dám mơ ước, ngành NH đã hạ lãi suất vượt cả dự kiến đề ra.
Phía các NH cũng liên tục đưa ra các gói tín dụng ưu đãi dành cho DN như từ đầu tháng 8, NH Viet Capital Bank triển khai chương trình “Cho vay ưu đãi sản xuất kinh doanh đối với DN” với gói 300 tỉ đồng, lãi suất 14% dành cho khách hàng DN mới tại TP Hồ Chí Minh, hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu có nguồn thu ngoại tệ và cam kết bán ngoại tệ cho NH, sử dụng các dịch vụ, tiện ích thanh toán quốc tế của NH.
Ngoài ra, Viet Capital Bank còn ưu tiên cho DN vừa và nhỏ, hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn và công nghiệp phụ trợ. Ngân hàng VIB cũng đang triển khai gói lãi suất ưu đãi cho DN vừa và nhỏ tại TP Hồ Chí Minh với tổng số tiền 1.500 tỉ đồng, lãi suất tối thiểu 11,5%/năm, lãi suất tối đa không quá 14%/năm. Trong tháng 7, VIB đã triển khai gói cho vay ưu đãi bất động sản với mức lãi suất thấp nhất 9,9%/năm trong ba tháng đầu, dành cho khách hàng có nhu cầu vay mua, xây dựng, sửa chữa nhà.
Hôm 31/7, đại diện NH này cho hay NH chuẩn bị tung ra gói lãi suất khác dưới 15% dành cho khách hàng cá nhân ở lĩnh vực bất động sản và cá nhân kinh doanh… Hay như NH ACB, không chỉ các khoản lãi suất vay cũ mà tất cả các khoản vay mới của DN cũng được đưa về trần 15%/năm…
Như vậy, vấn đề rõ ràng không phải hoàn toàn lỗi từ phía NH mà chính sức khỏe của DN đang có vấn đề. Đừng nói các DN nhỏ, ngay cả lãnh đạo của một DN lớn của ngành Xây dựng, tuy nằm trong “top 100” DN lớn nhất cả nước cho biết hiện tại thời điểm này, DN hầu như không có việc làm, nên không thể nói đến chuyện đi vay vốn. Hằng tháng, phải trích tiền tới 1 tỷ đồng trả lương cho nhân viên mà vẫn phải cắn răng chấp nhận để tồn tại.
Chuyên gia kinh tế, TS Lê Xuân Nghĩa cho rằng nếu cứu DN nói riêng, và nền kinh tế nói chung, trong đó có cả NH, thì Chính phủ phải có các giải pháp đồng bộ, chứ không phải chỉ hạ lãi suất là được
