Nhiều di tích có nguy cơ thành phế tích

Đồng bằng sông Cửu Long có nhiều di tích lịch sử, văn hóa gắn liền với sự hình thành, phát triển vùng đất cũng như đời sống tinh thần của người dân. Hiện nay, nhiều công trình không được bảo vệ, duy tu và bảo dưỡng thường xuyên nên xuống cấp, nguy cơ trở thành phế tích.

Đình Tân Đông, còn gọi là đình Gò Táo thuộc ấp Gò Táo (xã Tân Đông, huyện Gò Công Đông, Tiền Giang) rất đặc biệt. Ngôi đình có kiến trúc rộng 5 gian, với 2 phần tiền điện và chính điện, mái theo lối trùng thiềm điệp ốc (mái chồng nhà nối, kiểu kiến trúc nhà kép hai mái trên một nền – PV). Phần khung làm bằng gỗ, mặt tiền chính được xây tường với 5 vòm cửa, trang trí theo kiến trúc phương Tây.

Năm 2010, đình Tân Đông được UBND tỉnh Tiền Giang công nhận di tích lịch sử, văn hóa cấp tỉnh. Ngôi đình được bao bọc bởi 2 gốc cây bồ đề tạo nên vẻ đẹp cổ kính, búi rễ ôm trọn thân đình. Đình Gò Táo nằm giữa cánh đồng, trước đình có khắc niên đại năm 1907.

Theo các bậc cao niên, ngôi đình từng là trung tâm sinh hoạt cộng đồng của người dân Gò Táo. Đến thời Pháp, nơi đây trở thành địa điểm hội họp của chiến sĩ cách mạng.

Hằng năm, đình tổ chức 4 lễ hội chính: Kỳ Yên (16-2 âm lịch), Thượng Điền (16-5 âm lịch), Hạ Điền (16-8 âm lịch) và Cầu Ông (16-11 âm lịch). Cụ Phạm Văn Đời (82 tuổi) kể 30 năm trước, ngôi đình xuất hiện 3 cây bồ đề mọc vươn cao lên trên đỉnh, rễ cây vươn ra bám vào tường. Một số rễ mọc ra dài theo các rãnh khe nứt trở thành cột, kèo chạy dọc, ngang giữ ngôi đình vững chắc.

Đình Gò Táo ở Tiền Giang đang xuống cấp.
Đình Gò Táo ở Tiền Giang đang xuống cấp.

Vào năm 1990, người chơi kiểng đã gỡ một cây về làm cảnh, 2 cây bồ đề còn lại tỏa tán rộng, che mưa, che nắng. Qua thời gian, ngôi đình xuống cấp nghiêm trọng. Tường nứt, khung gỗ bị mối mọt, mái ngói sụp tạo khoảng trống lớn. Các bức tường bong tróc. Cổng đình đổ sụp, trơ lại mấy cột bê tông. Nhiều du khách, người dân chứng kiến ngôi đình cổ xuống cấp nghiêm trọng nên xót xa.

“Di tích xuống cấp nghiêm trọng bởi không ai quản lý. Trước đây, tại các đình đều có “ông từ” trông coi, hương khói và bảo vệ các công trình. Còn hiện nay, hình ảnh này cũng ít gặp”, cụ Đời nói.

Còn ông Lê Tấn Thông (57 tuổi), hằng ngày ra thắp nhang ở ngôi đình chua xót: “Ai lại đây, thấy đình xuống cấp cũng xót xa”. Lãnh đạo xã Tân Đông cho biết đã báo cáo với UBND tỉnh ghi vốn trùng tu ngôi đình đang xuống cấp.

Tại khóm 2 (thị trấn Cầu Kè, huyện Cầu Kè, Trà Vinh), có ngôi nhà cổ của ông Hàm Huỳnh Kỳ, từng là đại điền chủ ở miền Tây. Căn nhà xây dựng vào năm 1924 theo bản thiết kế của kiến trúc sư người Pháp, với nhà chính và một số công trình rào cổng, nhà sau, kho. Ngôi nhà được xây dựng hình chữ nhật, dài 20m, rộng 18m, đường nét cổ kính, với nhiều hoa văn, gạch, phù điêu trang trí. Ngoài giá trị về mặt kiến trúc, nhà cổ Huỳnh Kỳ còn là công trình đặc sắc về điêu khắc, hội họa. Năm 2011, ngôi nhà được công nhận là di tích văn hóa, kiến trúc, nghệ thuật cấp tỉnh và địa chỉ du lịch ở Trà Vinh.

Trước đây, nhà cổ còn lưu giữ hàng chục hiện vật nội thất có giá trị, nhưng nay chỉ còn duy nhất chiếc tủ thờ. Các khung cửa chính, cửa sổ rỉ sét. Cầu thang, hành lang, tường đầy rong rêu, một số bức phù điêu trang trí bị hư hỏng. Năm 2018, cơ quan chức năng đã khảo sát và thống nhất phương án trùng tu, tái hiện hình ảnh ngôi nhà cổ.

“Ngôi nhà cổ đang được trùng tu bằng nguồn kinh phí xã hội hóa, do Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch làm chủ đầu tư”, lãnh đạo Phòng Văn hóa - Thông tin huyện Cầu Kè nói.

Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hữu Hiệp cho rằng, có nhiều nguyên nhân khiến cho di tích bị xâm hại, xuống cấp. “Góc độ địa phương họ nói thiếu kinh phí, cấp trên không duyệt, còn người dân lại nói cán bộ tắc trách. Tôi thấy những người quản lý văn hóa thường xuyên thay đổi vị trí công tác. Người mới về thay, có khi thiếu hiểu biết luật nên làm theo cảm tính”, ông Nguyễn Hữu Hiệp nói. Ngành văn hóa phải thường xuyên kiểm tra, địa phương phải báo cáo và kết hợp với công tác thanh tra, kiểm tra.

“Chính quyền địa phương phải quản lý chặt các di tích văn hóa, còn nhân dân tham gia giám sát, chung tay bảo vệ di tích. Về lâu dài cần đẩy mạnh xã hội hóa, huy động nguồn vốn và nguồn lực từ nhân dân trong bảo tồn, phát huy giá trị của di sản. Từ đó đưa di tích trở thành một điểm nhấn thu hút khách du lịch”, ông Nguyễn Hữu Hiệp nói.

Như Anh

Các tin khác

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Di tích quốc gia tháp đôi Liễu Cốc hơn 1.000 năm tuổi chậm được trùng tu, bảo tồn, vì sao ?

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Bài thơ đặc biệt của PGS, Viện sĩ Tôn Thất Bách năm 1969

Cách đây hơn nửa thế kỷ, giữa những ngày đánh Mỹ sôi sục, một bài thơ đặc biệt đã ra đời trong lửa đạn tại Khu 4 năm 1969. Tác giả của những dòng thơ ấy không ai khác chính là bác sĩ trẻ 23 tuổi, sau này trở thành Phó giáo sư, Viện sĩ Tôn Thất Bách lừng danh.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Ký ức thời hoa lửa

Ký ức thời hoa lửa

Tháng tư về, như bao người lính năm xưa, Thiếu tướng Nguyễn Văn Phê, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương (cũ) lại bồi hồi nhớ những năm tháng xông pha trận mạc, về từng trận đánh làm nức lòng quân dân miền Đông Nam bộ, cho đến khoảnh khắc chứng kiến Sài Gòn giải phóng. Ở tuổi 89, trong lòng của vị tướng già vẫn còn nguyên hương vị của ngày đại thắng mùa xuân, thống nhất đất nước.

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Chuyện về điệp báo A10 bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy

Khi “Non sông liền một dải”, trở về với cuộc sống đời thường, những điệp báo viên A10 lại tiếp tục chung tay kiến thiết, xây dựng đất nước bằng tất cả tâm huyết của mình, trong số đó có bác sĩ Nguyễn Hữu Khánh Duy – Cụm phó Cụm Điệp báo A10.

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Kỳ tích Báo Quân giải phóng: Những trang sử viết bằng máu & lửa chiến trường

Giữa làn mưa bom bão đạn của chiến trường miền Nam khốc liệt, có một đội quân không chỉ cầm súng mà còn cầm bút, tạo nên những trang sử bằng mực in và cả máu xương. Đó là những cán bộ, phóng viên Báo Quân giải phóng (mật danh A4, Báo chỉ tồn tại trong 12 năm: 1963-1975) - những người đã viết nên kỳ tích với 338 số báo, trở thành vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Thắm mãi ngày đất nước dậy cờ hoa

Đã 51 năm trôi qua, mỗi khi nhớ đến ngày 30/4/1975, biết bao người con đất Việt không khỏi nghẹn ngào xúc động, họ là những nhân chứng trong ngày vui bất tận của dân tộc, ngày hội non sông thu về một mối, Bắc – Nam một nhà. Ngày hội già trẻ, gái, trai từ Nam chí Bắc ngập trong rừng cờ, rừng hoa. Mỗi gương mặt sáng rỡ lên trong trời đất lộng gió hòa bình.

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Trà Sư: Đi chậm lại giữa một hệ sinh thái

Có những điểm đến gây ấn tượng bằng sự náo nhiệt. Trà Sư thì làm điều ngược lại. Khu rừng ngập nước này của An Giang không vội vàng chinh phục du khách bằng những cú “wow” phô trương, mà bằng một trải nghiệm lặng, sâu và kéo người ta ra khỏi nhịp sống quá nhanh.

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Tìm giải pháp để văn hoá truyền thống tạo ra giá trị, nuôi được cộng đồng

Cùng với chuyển biến tư duy từ bảo tồn văn hoá đơn thuần sang bảo tồn gắn với phát triển, nhiều địa phương đã từng bước khai thác giá trị văn hóa để tạo sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, để văn hoá thực sự “sống” trong cộng đồng, tạo ra giá trị, nuôi sống cộng đồng thì vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Từ bến sông xưa vọng lại đến công viên tưởng niệm phà Gianh

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, nhiều thanh niên, sinh viên tạm biệt mái trường, quê hương, gia đình để lên đường. Bến phà Gianh, Quảng Bình (cũ) là nơi họ đến cùng với nhân dân địa phương để bảo vệ tuyến đường huyết mạch vào Nam. Và nhiều người mãi mãi tuổi 20 ở lại phà Gianh.

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Hát nhép, sử dụng AI để giả mạo nghệ sĩ bị xử lý như thế nào?

Cấm hát nhép được triển khai tại tất cả các địa phương trên cả nước, không phải chỉ riêng ở TP Hồ Chí Minh. Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã có công văn đề nghị các địa phương chấn chỉnh tình trạng biểu diễn, tổ chức biểu diễn không trung thực, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, bao gồm cả hát nhép.

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Góp phần làm sáng tỏ một danh nhân Hà Nội đầu thế kỷ XX

Cuốn sách “Chí sĩ Nguyễn Khắc Cần trong phong trào yêu nước đầu thế kỷ XX” của tác giả Thiếu tá Nguyễn Mạnh Tấn - một cán bộ đang công tác tại Công an TP Hà Nội - là một công trình có giá trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm khoa học, sự tâm huyết với lịch sử và truyền thống dân tộc.

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

“Chạm” vào bình minh trên biển mây Samten Hills Dalat

Nằm yên bình giữa miền đồi núi trập trùng của vùng Đơn Dương, Samten Hills Dalat (Lâm Đồng), không chỉ là một điểm đến mà còn là hành trình trở về với sự tĩnh tại trong mỗi con người. Ở nơi ấy, khi đêm vừa kịp khép lại, bình minh bắt đầu hé mở, thiên nhiên dường như cất lên một bản giao hưởng dịu dàng sâu lắng, nơi mây, nắng và gió quyện hòa trong từng khoảnh khắc.

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Đón đọc Văn nghệ Công an số 805

Văn nghệ Công an số 805 Phát hành thứ Năm, ngày 2/4/2026. Văn nghệ Công an số 805 với nhiều bài viết hấp dẫn, dày 24 trang, khổ 30x40cm, giá bán lẻ 8.000 đồng/ tờ.

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Dấu ấn kinh tế tư nhân trong diện mạo văn hóa thế hệ mới của Việt Nam

Một đời sống mới của du lịch văn hoá đã sẵn sàng từ khi Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ban hành. Mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ khu vực và thế giới đã và đang có sự tham gia đặc biệt tích cực của một lực lượng sáng tạo nòng cốt, đó là kinh tế tư nhân.