Đào tạo, sát hạch cấp giấy phép lái xe (GPLX) là một trong những khâu cực kỳ quan trọng để ngăn chặn những tay lái ẩu tham gia giao thông. Có thể nói, đây là chiếc cổng đầu tiên sàng lọc và ngăn chặn nguy cơ TNGT. Tuy nhiên năm nào kiểm tra, Bộ GTVT cũng phát hiện xử phạt các cơ sở đào tạo sát hạch cấp GPLX vi phạm, song đâu vẫn hoàn đấy.
Sai phạm từ đào tạo đến sát hạch
Để hạn chế tai nạn giao thông, cũng là nhằm chấn chỉnh hoạt động đào tạo lái xe, từ ngày 20/9, Bộ trưởng Bộ GTVT đã cử đoàn công tác liên ngành thanh tra, kiểm tra công tác đào tạo lái xe tại 10 địa phương được coi là điểm nóng gồm Ninh Bình, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Kon Tum, Cần Thơ, TP Hồ Chí Minh, Lạng Sơn, Hà Nội, Hải Phòng, Nghệ An. Vào ngày 20/10, chương trình kiểm tra của Bộ GTVT mới chính thức kết thúc, thế nhưng, chỉ sau ít ngày thực hiện kiểm tra xác suất các cơ sở đào tạo lái xe tại 6/10 địa phương, nhiều bất cập đã bộc lộ. Bất cập không chỉ dừng lại ở cơ sở vật chất chưa đạt tiêu chuẩn, đội ngũ giáo viên chưa phù hợp mà còn sai phạm cả khâu tổ chức giảng dạy.
Cụ thể, vào ngày 27/9, đoàn kiểm tra công tác đào tạo tại Trung tâm Đào tạo lái xe ôtô và môtô Liên Chiểu (Đà Nẵng) đã phát hiện hàng loạt sai phạm cơ bản như: Phòng học Luật GTĐB, Phòng cấu tạo & sửa chữa thông thường, Phòng kĩ thuật lái xe, Phòng thực tập bảo dưỡng không đủ trang thiết bị và phương tiện dạy học, môi trường sư phạm không đảm bảo; Bố trí giáo viên dạy thực hành trong ngày đồng thời 2 lớp, có lúc tới 16h/ngày; Đào tạo có thời điểm vượt quá lưu lượng quá nhiều so với giấy phép được cấp: từ ngày 10/4/2011 đến 4/5/2011, Trung tâm tuyển sinh 578/400 học viên - vượt 44,5%, từ ngày 14/6/2011 đến 10/8/2011 Trung tâm tuyển sinh 556/400 học viên - vượt 39%.
Nghiêm trọng hơn khi đoàn kiểm tra công tác khắc phục tồn tại của Trung tâm Đào tạo lái xe ôtô và môtô Liên Chiểu, thì phát hiện đơn vị này vẫn chưa khắc phục tồn tại về chấp hành lưu lượng đào tạo, về điều kiện và tiêu chuẩn về phòng học từ những lần kiểm tra diễn ra trong 3 năm 2008, 2009, 2010.
Tiếp đến ngày 4/10, tại Trường Trung cấp nghề Cần Thơ, Liên đoàn Lao động thành phố Cần Thơ; Trường Trung cấp nghề số 9 Bộ Quốc phòng đoàn kiểm tra cũng phát hiện những sai phạm tương tự như hệ thống phòng học thiếu, trang thiết bị giảng dạy sơ sài; công tác quản lý đào tạo chưa tốt; sân tập lái không đảm bảo điều kiện để học thực hành lái xe ôtô.
Trước hàng loạt sai phạm, 3 cơ sở đã bị kiến nghị đình chỉ đào tạo trong 3 tháng, để khắc phục những tồn tại. Đó là Trung tâm đào tạo lái xe ôtô và môtô Liên Chiểu - thuộc CTCP dịch vụ và vận tải ôtô số 6 - TP Đà Nẵng, Trường Trung cấp nghề số 9 Bộ Quốc phòng - Cần Thơ, Trường Trung cấp nghề Cần Thơ - thuộc Liên đoàn Lao động TP Cần Thơ.
“Sau thời gian 3 tháng, nếu không khắc phục được các tồn tại nêu trên, chúng tôi sẽ đề nghị Tổng cục Đường bộ Việt Nam thu hồi giấy phép đào tạo lái xe theo quy định của các đơn vị”, ông Trần Bảo Ngọc, Vụ phó Vụ Tổ chức cán bộ, trưởng đoàn kiểm tra cho biết. Vị này cũng cho biết thêm, trong ngày 12/10, kiểm tra công tác đào tạo tại tỉnh Lạng Sơn, Đoàn kiểm tra tiếp tục thu hồi giấy phép đào tạo lái xe của một cơ sở đào tạo do xe tập lái cũ, sân tập lái không đảm bảo...
Xử lý nghiêm để đảm bảo an toàn cho người tham gia giao thông
Ông Trần Bảo Ngọc - Phó Vụ trưởng Vụ TCCB Bộ GTVT - Trưởng đoàn kiểm tra chia sẻ: Lần kiểm tra này, ngoài việc kiểm tra hệ thống sân bãi, xe dạy thực hành, phòng học, giáo viên, giáo trình, giáo án giảng dạy, Đoàn công tác đã rất chú trọng kiểm tra những vấn đề lâu nay dư luận bức xúc, như vấn đề lên lớp giảng dạy lý thuyết, chất lượng giảng dạy đạo đức lái xe. Tại tất cả các cơ sở đoàn đã đến kiểm tra, đều phát hiện có vấn đề cần khắc phục chấn chỉnh. Đoàn đã cho ghi biên bản, trong đó có ghi rõ kiến nghị xử lý và đề nghị kí biên bản ngay cuối buổi làm việc tại cơ sở đến kiểm tra, nhắc nhở nghiêm khắc.
Qua việc kiểm tra này cũng có thể đánh giá, công tác xã hội hóa đào tạo lái xe là một chủ trương đúng đắn, được tiến hành bài bản, các quy định pháp lý của Nhà nước và Bộ GTVT về công tác đào tạo lái xe tương đối hoàn chỉnh, cần tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra để liên tục chấn chỉnh, đảm bảo chất lượng đào tạo. Tuy nhiên, để nâng cao hơn nữa nhận thức và hành vi có văn hóa của lái xe khi tham gia giao thông, cần cải tiến việc giảng dạy các giờ học về đạo đức lái xe bằng các bài học có hình thức, nội dung phong phú hơn, dễ tiếp thu, tác động trực tiếp đến nhận thức, tình cảm của người học.
Nhắc đến nguyên nhân các cơ sở đào tạo giấy phép lái xe vi phạm nhiều, ông Trịnh Viết Lộc - Phó Chánh thanh tra Bộ GTVT từng cho rằng trước hết lỗi thuộc về các Sở GTVT địa phương quản lý lỏng lẻo, chưa sát sao. Một phần nữa là chế tài xử phạt chưa đủ sức răn đe. Chế tài xử phạt hiện giờ thanh tra đang áp dụng ban hành từ năm 2002. Nhiều quy định đã lạc hậu, bộc lộ nhiều “lỗ hổng”. Muốn lập lại trật tự trên lĩnh vực này, trước hết các cơ quan quản lý phải tập trung rà soát chấn chỉnh nghiêm túc chứ không chỉ phạt cho tồn tại
