Theo đơn tố cáo của BS Nguyễn Thị Thu Thủy, công tác tại BV Mắt Hà Nội, có những dấu hiệu bất thường ở BV Mắt Hà Nội: Việc phẫu thuật thay thủy tinh thể ở đây trọn gói là 6,5 triệu đồng, lẽ ra, với toàn bộ chất liệu của Mỹ. Trong hóa đơn thu tiền cũng đều ghi rõ thể thủy tinh nhân tạo IQ của hãng Alcon (Mỹ), nhưng thực tế, khi mổ cho người bệnh, thủy tinh thể đã bị tráo sang nhân của hãng HOYA và Focus của hãng khác. Ước tính có khoảng 800 ca đã bị tráo nhân như vậy. Điều này, người bệnh không hề được biết.
Bà Nguyễn Thị Thu Thủy cho rằng, BSVũ Thị Thanh, Giám đốc BV đã cho đấu thầu các chất liệu rẻ tiền để tráo đổi cho người bệnh. Bên cạnh đó, dịch nhầy Douvis của Mỹ cũng bị tráo sang dịch nhầy Ấn Độ rẻ tiền bằng khoảng một nửa, đặc biệt, một ống dịch nhầy Ấn Độ lại được dùng chung cho 4-5 bệnh nhân, mặc dù các bệnh nhân mổ không được làm xét nghiệm HIV và viêm gan B, nên nguy cơ lây nhiễm rất cao. Ước tính có khoảng 3.000 ca mổ đã bị tráo dịch nhầy...
Vụ việc đã được tố cáo với Sở Y tế Hà Nội vào tháng 1/2012, nhưng Sở Y tế Hà Nội cho rằng đó chỉ là “một số thiếu sót, tồn tại nhưng chưa đến mức độ để xem xét kỷ luật” khiến những người tố cáo không đồng tình và đã tiếp tục gửi đơn đến cấp cao hơn khi cho rằng, không thể sai sót với số lượng lớn như vậy.
Tại cuộc họp báo, BS Nguyễn Thu Hương, Phó Giám đốc BV Mắt Hà Nội lý giải: Việc thay nhân thủy tinh thể, là do khi phẫu thuật, bác sĩ thấy cần thiết, để phù hợp với người bệnh. Do giá trúng thầu thủy tinh thể nhân tạo IQ, HOYA và Focus, chỉ chênh nhau 20.000 đồng, vì vậy, đều nằm trong gói 6,5 triệu. Tuy nhiên, do bác sĩ “sơ suất” không tư vấn cho người bệnh, hoặc tư vấn mà không lấy chữ ký.
Thông báo kết quả xác minh tại BV Mắt Hà Nội, ông Nguyễn Việt Cường, Chánh Thanh tra Sở Y tế Hà Nội cũng khẳng định tố cáo của BS Thủy là có cơ sở, khi thực tế sử dụng và lưu trong hồ sơ không khớp, cũng như BV sử dụng thủy tinh thể IQ, hay HOYA và Focus cho người bệnh, mà trên hóa đơn đều đóng dấu IQ là sai phạm do Phòng Tài chính. BV có thiếu sót, tồn tại trong công tác quản lý khi chưa xây dựng bảng giá chi tiết các khoản thu với bệnh nhân mổ phaco; BV báo cáo chi phí sử dụng dịch nhầy 490.000đ/ca mổ, nhưng chưa có tài liệu chứng minh.
Tuy nhiên, có một vấn đề mà Thanh tra Sở Y tế Hà Nội đã chỉ ra, nhưng không làm rõ: tại sao trong năm 2011, BV mổ 4.200 ca, mà lại chỉ dùng hết có 866 hộp dịch nhầy Douvis? Hơn nữa, Thanh tra kết luận vi phạm khi đóng dấu IQ cho 703 trường hợp thủy tinh thể không phải của IQ, chỉ là trách nhiệm của Phòng Tài chính do tự khắc con dấu có chữ IQ, mà không nói đến trách nhiệm của lãnh đạo BV, rõ ràng là không thỏa đáng. Thậm chí, khi ông Phan Đăng Long, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội cho rằng, đó là việc chỉ nhằm “để đơn giản hóa việc quản lý”, nhiều nhà báo đã phản ứng, khi liên tưởng đến sự bao che.
Khi các nhà báo chất vấn việc bệnh nhân bỏ tiền mua cả ống dịch nhầy, nhưng thực tế mỗi ống lại được BV dùng cho 4-5 bệnh nhân, thậm chí, có cả hồ sơ về việc dùng chung một hộp dịch nhầy cho 7 người, BS Nguyễn Thu Hương cho rằng, bà chưa được nhìn thấy văn bản đó. Nhưng khi được biết, đó là văn bản do BS Vũ Thị Thanh, Giám đốc BV Mắt Hà Nội ký, thì bà Hương im lặng. Sau đó, bà Hương giải thích tiếp: Với dịch nhầy, có người bệnh chỉ dùng nửa hộp, có người dùng 3-4 hộp, nên cả gói 6,5 triệu là để “bù trừ” cho nhau. Nhưng khi được hỏi, như vậy, khả năng lây nhiễm HIV, viêm gan B do dùng chung kim như thế nào vì có vài ngàn người không được xét nghiệm, thì bà Hương cho biết: dùng chung dịch nhầy nhưng khác kim. Sự vòng vo được thể hiện rõ khi các phóng viên hỏi tiếp: BV lấy kim ở đâu khi mỗi hộp chỉ có 1 kim, bà Hương cho hay là BV hấp kim! Nhưng với câu “làm sao có thể hấp kim tiệt trùng kịp chỉ trong vòng 5-7 phút” thì BS. Hương đã không thể trả lời được.
Đặc biệt, thừa nhận của bà Hương về việc dùng chung một ống dịch nhầy cho nhiều bệnh nhân là hoàn toàn mâu thuẫn với báo cáo của BV với Thanh tra Sở Y tế, cũng như mâu thuẫn với câu trả lời của bà Vũ Thị Thanh với báo chí trước đó: "Bệnh viện công bố chi tiết, mỗi bệnh nhân được sử dụng một ống dịch nhầy. Không phải là loại 230.000 đồng, hay 490.000 đồng mà lên gần 600.000 đồng. Giá này bệnh nhân phải chi trả”.
Mặc dù ông Phan Đăng Long khẳng định “dù tố cáo là có cơ sở, nhưng bản chất không có tiêu cực, mà chỉ là sai qui định”, nhưng khi mà nhiều câu hỏi của báo giới đặt ra không được trả lời thỏa đáng, thậm chí, mâu thuẫn nhau giữa những người có trách nhiệm, đủ khiến mọi người có quyền đặt câu hỏi: sự thực có đúng như Sở Y tế Hà Nội kết luận? Bởi việc trả lời của lãnh đạo BV Mắt Hà Nội có lẽ đã tự tố cáo họ, cũng như tố cáo kết luận của Sở Y tế Hà Nội có khách quan hay không. Đây cũng chính là lý do để sau 2 năm, dù đã có kết luận thanh tra, mà gần đây, vụ việc đã “bùng” lên trở lại. Riêng câu hỏi: Sở Y tế đã làm gì để bảo vệ người tố cáo ở BV Mắt Hà Nội, nhằm động viên việc chống tham nhũng trong ngành Y tế, dù các nhà báo đặt ra tới mấy lần, vẫn không có ai trả lời, dẫu cuộc họp có cả đại diện Thành ủy Hà Nội, lãnh đạo Sở Y tế Hà Nội. Vì thế, con đường đấu tranh chống tiêu cực trong ngành Y của Hà Nội hẳn còn nhiều gian nan