Nhiều câu hỏi “nóng” còn bỏ ngỏ

• Bảo tàng Lịch sử quốc gia là thiết chế văn hóa đặc biệt quan trọng

Nhiều vấn đề “nhức nhối” chưa có lời giải

Tại phiên họp, các đại biểu đã đặt nhiều câu hỏi “nóng”, nhiều băn khoăn liên quan tới việc đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị, chế độ đãi ngộ cho đội ngũ văn nghệ sỹ đến cơ chế, chính sách để thu hút, đào tạo được đội ngũ kế cận…

Bà Nguyễn Thị Quyết Tâm cho rằng, là một trung tâm văn hoá của cả nước nhưng TP Hồ Chí Minh chưa được phát triển, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, đào tạo đội ngũ… tương xứng với vị trí và tiềm năng của thành phố. Đầu tư chưa đúng mức hoặc có rồi lại  hoạt động không hiệu quả.

Đại biểu Thi Thị Tuyết Nhung, Trưởng ban VHXH -HĐND TP đặt vấn đề: Lĩnh vực biểu diễn nghệ thuật đến công tác chiêu sinh, nhất là chiêu sinh cho các lĩnh vực nghệ thuật truyền thống, công tác đào tạo chưa tương xứng.

Toàn cảnh phiên giải trình.

Đặt vấn đề liên quan đến hoạt động nghệ thuật truyền thống, đại biểu Cao Anh Minh cho rằng, hoạt động đờn ca tài tử và cải lương còn rất nhiều khó khăn. Nhà hát Trần Hữu Trang vừa mới đưa vào hoạt động với hai suất diễn mỗi tuần, tuy nhiên khán giả còn vắng.

“Mặc dù vắng khán giả nhưng trong xã hội, đờn ca tài tử rất phổ cập, gần 200 câu lạc bộ đờn ca tài tử hoạt động ở TP Hồ Chí Minh. Tại sao loại hình nghệ thuật này đưa vào biểu diễn lại như vậy? Chính sách của Sở Văn hóa – Thể thao (VH-TT) trong quy hoạch phát triển ngành có quan tâm đến hoạt động đờn ca tài tử hay không?”.

Đại biểu Trương Lâm Danh lại dẫn chứng đến một số thiết chế văn hóa trước đây sôi động, giờ trở thành “vùng ký ức đô thị”, như một số nhà hát, rạp chiếu phim trước năm 1975 giờ trở thành nhà hàng. “Chúng ta có quy hoạch đầu tư nhà hát, rạp chiếu phim cũ tồn tại và phát triển như thế nào?”, ông Danh thắc mắc.

Một số đại biểu khác thì băn khoăn về cơ sở vật chất của các đơn vị nghệ thuật - có những nơi đã được chuyển giao, hoán đổi nhưng nhiều đơn vị lại phải đi “ở nhờ” như Nhà Hát bội thành phố; văn phòng làm việc của Nhà hát Giao hưởng; Nhạc và Vũ kịch thành phố được bố trí tại tầng hầm Nhà hát thành phố, trong đó khu vực luyện tập của 2 đoàn giao hưởng, nhạc kịch và kho chứa nhạc cụ của đơn vị đặt tại rạp Thanh Vân có diện tích nhỏ hẹp, ẩm thấp.

Đây còn là kho phục trang cho cả 3 đoàn nhạc kịch, vũ kịch và giao hưởng, môi trường và điều kiện làm việc không đảm bảo. Trong khi đó, đoàn vũ kịch đang phải thuê sàn tập tại 81 Trần Quốc Thảo nhưng hết tháng 9-2017, đơn vị này phải trả mặt bằng lại, hiện đang cần được hỗ trợ địa điểm mới để luyện tập.

Trách nhiệm thuộc về… chúng ta

Trước đó, báo cáo tại phiên giải trình, ông Huỳnh Thanh Nhân, Giám đốc Sở VH-TT TP Hồ Chí Minh cho biết, kinh phí hoạt động thường xuyên của các nhà VH-TT cấp quận, phường, xã hiện lệ thuộc vào sự quan tâm của cấp ủy đảng và chính quyền địa phương, mỗi nơi điều tiết mỗi khác, kinh phí không ổn định khiến hoạt động văn hóa cơ sở khó phát huy. Đó là chưa kể, nguồn nhân lực cho hoạt động của hệ thống văn hóa cơ sở cũng đang là bài toán nan giải.

Ông Nhân cũng nêu lên thực trạng về việc chậm trễ, khó khăn khi triển khai xây mới, hoán đổi các dự án như: dự án Nhà hát Giao hưởng, Nhạc và Vũ kịch TP Hồ Chí Minh đã được lãnh đạo thành phố chủ trương đầu tư xây dựng mới.

Sau khi thay đổi địa điểm từ Công viên 23-9 sang quận 2, đến giờ tiến độ thực hiện vẫn còn phải chờ. Đối với Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, cơ sở vật chất đã xuống cấp, không có chỗ giữ xe… khi được thành phố đầu tư xây mới tại rạp Hưng Đạo cũ nhưng nhiều hạng mục thiết kế không phù hợp quy chuẩn của sân khấu cải lương.

Theo chỉ đạo của Thường trực Thành ủy và UBND thành phố, hiện Nhà hát đang tiếp nhận, khai thác và vận hành tạm thời trong thời gian chờ xây dựng tại địa điểm mới. Dự án Bảo tàng Tổng hợp thành phố tại khu Công viên lịch sử văn hóa dân tộc tại quận 9 hiện đang trong giai đoạn trình Thành ủy thông qua đề án…

Ông Lê Văn Làm, Phó giám đốc Sở Nội vụ thừa nhận, một trong những tồn tại, bất cập của ngành VH-TT như chế độ, cơ chế chính sách, hay cơ chế đặc thù… chưa có cũng có một phần lỗi của Sở. Ông cũng cho rằng, không phải Sở không nhận thấy những bấp cập nhưng nếu cho ngành VH-TT cơ chế đặc thù thì các ngành khác cũng đòi hỏi!?

Theo bà Phan Thị Thắng, Giám đốc Sở Tài chính thành phố, Sở hoàn toàn ủng hộ nhưng việc giải trình, giải ngân các khoản chi phải cụ thể, bài bản. Vấn đề cốt lõi là cần một quy chế rõ ràng nhưng ngành lại không “thuyết minh” được.

Ông Trần Trọng Tuấn, Giám đốc Sở Xây dựng cũng đưa ra lưu ý, việc đầu tư cho các thiết chế văn hóa trên địa bàn thành phố còn hạn chế về qui mô, tổng mức đầu tư và số lượng, loại hình thiết chế văn hóa được đầu tư.

Theo ông Tuấn, quan trọng nhất là vấn đề qui hoạch phải được nghiên cứu đồng bộ; có sự phân cấp giao nhiệm vụ, quyền hạn cho cấp nào làm chủ đầu tư, công trình nào cần xã hội hoá.

Cho rằng những giải trình của Sở VH-TT chưa đúng trọng tâm, không đưa ra được những giải pháp quyết liệt, cụ thể, bà Nguyễn Thị Quyết Tâm kết luận trong bức xúc: “Những bất cập tồn tại hàng chục năm qua, không có giải pháp triệt để giải quyết. Vậy nguyên nhân chính do đâu? Sở giải trình mà không đề xuất được giải pháp tối ưu. Đổ thừa cho khách quan thì dù có tới 1.000 lần giải trình nữa thì việc này vẫn vậy! 42 năm sau giải phóng mà không đề xuất được cái gì, ở đây không đổ hết trách nhiệm cho Sở VH-TT đâu mà trách nhiệm thuộc tất cả chúng ta”.