Nhiều bộ sách giáo khoa là đòi hỏi cấp thiết trong nhà trường phổ thông

Câu chuyện một bộ sách hay nhiều bộ sách giáo khoa (SGK) trong nhà trường phổ thông vẫn đang là chủ đề “nóng” khi Bộ GD & ĐT liên tục tổ chức các hội thảo khoa học về chương trình và SGK sau năm 2015. Một xu hướng của giáo dục hiện đại thì đã đến lúc phải viết nhiều bộ để học sinh, giáo viên lựa chọn.

Chia sẻ với PV, TS Nguyễn Thị Thu Thủy, trường ĐH Sư phạm Hà Nội thì “một chương trình, nhiều bộ sách” là cách mà nhiều nước trên thế giới đang áp dụng. Trong tương lai, Việt Nam cũng cần tiến hành theo cách này để tạo ra sự cạnh tranh, nâng cao chất lượng của SGK. Để làm được điều đó thì Bộ GD & ĐT cần biên soạn Chương trình chuẩn cho tất cả các môn học.

Sau khi có chương trình khung chuẩn nên cho phép nhiều cơ quan, tổ chức, nhóm tác giả, thậm chí là cá nhân được phép đăng ký biên soạn sách. Thành phần tham gia biên soạn sách phải đa dạng, ngoài các chuyên gia giáo dục thì cần có một lực lượng giáo viên phổ thông vừa vững chuyên môn, vừa sát thực tế. Các Sở GD & ĐT sẽ lựa chọn những bộ sách đã được thẩm định và được đánh giá tốt để đưa vào trường học tại địa phương.

TS. Thủy còn cho hay, cơ chế cạnh tranh về chất lượng của bộ sách, cạnh tranh về tác giả, về nhà xuất bản nếu làm tốt khâu hậu kiểm và hạn chế tối đa sự tiêu cực sẽ giúp cho giáo viên và học sinh từng bước được tiếp cận với nhiều cách tiếp cận môn học.

Tại hội thảo “Đổi mới và hiện đại hóa chương trình và sách giáo khoa (SGK) theo định hướng phát triển bền vững” mới được Bộ GD & ĐT và NXB Giáo dục Việt Nam tổ chức ngày 30/10, GS Nguyễn Lộc đề xuất: Với một chương trình quốc gia nên có nhiều bộ SGK. Bộ GD&ĐT là cơ quan trực tiếp thẩm định và cho phép sử dụng nếu đảm bảo chất lượng. Tuy nhiên, số bộ không nên quá nhiều, có thể biên soạn các bộ theo 3 vùng: đô thị, nông thôn và vùng miền núi, dân tộc thiểu số.

Áp dụng nhiều bộ SGK sẽ góp phần phá vỡ tính độc quyền, tạo cạnh tranh lành mạnh trong viết sách.
Áp dụng nhiều bộ SGK sẽ góp phần phá vỡ tính độc quyền, tạo cạnh tranh lành mạnh trong viết sách.

Theo GS Lộc, chương trình mới, chuẩn phải tiếp cận theo hướng hình thành và phát triển năng lực cho người học, giảm mạnh đầu vào các môn học. Đồng thời thay đổi căn bản hệ thống đánh giá từ kiểm tra kiến thức sang đánh giá năng lực, theo đó, SGK phải chuẩn bị kỹ lưỡng. Đặc biệt, để tiến hành tổ chức thực hiện có hiệu quả chương trình và SGK mới, cần phải coi trọng việc đào tạo và đào tạo lại đội ngũ giáo viên vì người thầy là “máy cái” để tạo ra các sản phẩm. Bởi thầy giáo không chỉ là người truyền thụ kiến thức mà sẽ tổ chức, hướng dẫn học sinh tự học, tự khai thác kiến thức, vận dụng kiến thức để hình thành năng lực, phẩm chất, kĩ năng và khả năng thích ứng với môi trường.

Cùng chung quan điểm, PGS.TS Nguyễn Kế Hào cho rằng, giai đoạn đổi mới giáo dục (triển khai năm 2002) với chỉ một bộ sách duy nhất, nhưng lại rơi vào tình trạng vừa triển khai vừa phải giảm tải mà vẫn chưa yên ổn. Hiện nay, đã phải sử dụng thêm một số tài liệu nhằm đa dạng hóa và lành mạnh hóa hoạt động dạy và học.

Theo PGS.TS Nguyễn Kế Hào, SGK có những nội dung hàn lâm làm nền tảng, đồng thời có những nội dung có tính ứng dụng giúp học sinh học để hành và qua hành sẽ học tốt hơn. Vấn đề là xử lý làm sao đảm được được sự hài hòa cân đối giữa nội dung có tính hàn lâm và nội dung có tính ứng dụng. SGK dành cho học sinh từng lớp học, cấp học có phần khác biệt bởi dấu ấn của tác giả nhưng đều phải đáp ứng được những yêu cầu, những chuẩn mực chung. Việc cụ thể hóa nội dung giáo dục thành SGK dành cho học sinh cần có tổng chỉ huy của từng cấp học và được tổ chức làm việc theo bài bản khoa học từ tổ chức nhân sự đến quy trình thẩm định, hoàn thiện bộ SGK... Đây là công việc do Bộ GD&ĐT tổ chức triển khai và chịu trách nhiệm chính, người tổng chỉ huy là Bộ trưởng. PGS Nguyễn Kế Hào cũng đề nghị mỗi cấp học cần có vài ba bộ khác nhau để học sinh, giáo viên lựa chọn.

Như vậy, việc cần có nhiều bộ SGK trong nhà trường phổ thông là một đòi hỏi cấp bách và chính đáng, góp phần tạo chuyển biến căn bản, toàn diện giáo dục nước nhà. Nhưng bài toán này cũng đòi hỏi một sự chuẩn bị chu đáo, thận trọng, nhất là khâu xây dựng chương trình phải đạt được chương trình chuẩn, khoa học, hiện đại.

GS Đinh Quang Báo, thành viên của bộ phận thường trực Ban Chỉ đạo Đề án Đổi mới chương trình và SGK phổ thông sau 2015 chia sẻ rằng, phương án nào cũng có mặt mạnh mặt yếu, vì mỗi phương án chỉ tối ưu cho một bối cảnh tương ứng với các điều kiện nhất định của thực tiễn nhà trường phổ thông. Nếu chương trình chuẩn quốc gia được thiết kế đủ chi tiết và tường minh thì có thể dạy học theo các bộ SGK, tài liệu khác nhau để được được hiệu quả giáo dục đáp ứng chuẩn đầu ra của chương trình.

Đồng thời theo phương án này, trình độ giáo viên phải tinh thông về kĩ năng tổ chức quá trình sư phạm, trong đó năng lực phát triển, phân tích, triển khai chương trình theo các cấp độ phải cao, có thể phát hiện và giải quyết các tình huống sư phạm thông qua nghiên cứu hiệu quả tác động tới đối tượng dạy học. Mặt khác, khi áp dụng nhiều bộ SGK còn đòi hỏi một cơ chế quản lí tự chủ, tự chịu trách nhiệm với chất lượng và sản phẩm đào tạo theo yêu cầu của xã hội của các cấp quản lí giáo dục, đặc biệt là của từng nhà trường phổ thông

Thu Phương

Các tin khác

Để mùa hè không còn là nỗi lo đuối nước trẻ em

Để mùa hè không còn là nỗi lo đuối nước trẻ em

 Những ngày qua, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã liên tiếp xảy ra nhiều vụ đuối nước trẻ em thương tâm. Những vụ đuối nước xảy ra không chỉ để lại nỗi đau tột cùng cho các gia đình mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về tai nạn đuối nước trẻ em mỗi dịp hè đến.

Siết chặt các biện pháp bảo vệ đàn cá voi vùng biển Cù Lao Mái Nhà

Siết chặt các biện pháp bảo vệ đàn cá voi vùng biển Cù Lao Mái Nhà

Hôm nay (20/5), ông Nguyễn Hùng Dũng, Chủ tịch UBND xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk đã ký văn bản chỉ đạo Công an, Quân sự cùng các phòng, ban, mặt trận, tổ chức chính trị - xã hội ở địa phương và Đồn biên phòng An Hải tăng cường các biện pháp bảo vệ các loài động vật biển.

Việt Nam đứng thứ 2 tại Olympic Tin học Châu Á Thái Bình Dương

Việt Nam đứng thứ 2 tại Olympic Tin học Châu Á Thái Bình Dương

Với kết quả 6/6 học sinh đoạt giải, trong đó có 2 huy chương Vàng (HCV),  4 huy chương Bạc (HCB), đội tuyển Olympic Tin học Việt Nam xuất sắc đứng thứ 2 toàn đoàn (đồng hạng với Nhật Bản) sau đội tuyển Nga đứng thứ nhất. Thành tích này giúp Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu trong khu vực Đông Nam Á.

Cải tạo chung cư cũ, người dân được chọn 4 phương án tái định cư

Cải tạo chung cư cũ, người dân được chọn 4 phương án tái định cư


Thành phố Hà Nội dự kiến khi thực hiện cải tạo, xây lại nhà chung cư, người dân được lựa chọn một trong 4 hình thức gồm tái định cư tại chỗ, nhận nhà ở tái định cư tại địa điểm khác, nhận tiền bồi thường hoặc kết hợp nhận nhà và tiền. Đáng chú ý, căn hộ tái định cư được bố trí có diện tích, chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật cao hơn hoặc tương đương căn hộ cũ. 

Tiếp tục tôn vinh những tấm gương thanh niên tiêu biểu

Tiếp tục tôn vinh những tấm gương thanh niên tiêu biểu

Theo Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên (LHTN) Việt Nam Nguyễn Tường Lâm, chương trình Tỏa sáng Nghị lực Việt đã vinh danh 98 tấm gương thanh niên khuyết tật tiêu biểu, đã hỗ trợ 10 dự án khởi nghiệp xuất sắc của thanh niên khuyết tật với tổng kinh phí 500 triệu đồng.

Trồng hàng nghìn cây mai anh đào trong rừng

Hướng tới kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026) và hưởng ứng Festival Hoa Đà Lạt – Lâm Đồng lần thứ XI năm 2026, ngày 19/5, tại tiểu khu 144B, UBND phường Lâm Viên – Đà Lạt (Lâm Đồng), đã long trọng tổ chức lễ phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ”.

 Đắk Lắk: Lại xảy ra vụ chó nghi dại tấn công nhiều người

Đắk Lắk: Lại xảy ra vụ chó nghi dại tấn công nhiều người

Cùng với việc tư vấn hướng dẫn 4 người dân bị con chó nghi dại tấn công ở khu phố Phước Bình Bắc, phường Phú Yên, tỉnh Đắk Lắk, lực lượng chức năng ở phường này đang tìm kiếm những người đã tiếp xúc và những con vật khác có liên quan đến một con chó đã bị đập chết ở khu phố Lộc Đông, có kết quả xét nghiệm dương tính với virus dại.

Đồng bào các dân tộc vùng cao ở Huế tự hào mang họ Bác Hồ

Đồng bào các dân tộc vùng cao ở Huế tự hào mang họ Bác Hồ

Suốt hàng chục năm qua, đã có hàng nghìn người dân thuộc đồng bào các dân tộc thiểu số ở miền núi A Lưới và Nam Đông (TP Huế) tình nguyện mang họ Bác Hồ kể từ ngày Bác Hồ qua đời vào năm 1969. Trong thời kỳ kháng chiến, học tập và làm theo lời Bác dạy, đồng bào các dân tộc mang họ Bác Hồ đã gan dạ, dũng cảm giết giặc, góp sức giải phóng quê hương, nhiều người trong số đó trở thành Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND). Ngày nay, đồng bào các dân tộc trên dãy Trường Sơn ở phía Tây của TP Huế tiếp tục nỗ lực thi đua lao động sản xuất để xây dựng cuộc sống mới.

Cảnh báo ô nhiễm môi trường từ chất thải nguy hại tại các garage ô tô

Cảnh báo ô nhiễm môi trường từ chất thải nguy hại tại các garage ô tô

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, đời sống của người dân trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk ngày càng được nâng cao, kéo theo nhu cầu sở hữu và sử dụng ô tô tăng mạnh. Cùng với đó là các xưởng sửa chữa, bảo dưỡng ô tô xuất hiện ngày càng nhiều đã thải ra một lượng lớn chất thải nguy hại, gây nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường.