Nhật Bản “tăng tốc” phòng thủ bờ biển

Trong cuộc họp báo ngày 27-11, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Takeshi Iwaya tuyên bố muốn nâng cấp khu trục hạm hạng Izumo (chở máy bay trực thăng) thành hàng không mẫu hạm để sử dụng vào nhiều mục đích và mọi trường hợp khả dĩ. Đây là điều không mới nhưng nó là bước đi cụ thể hơn nữa của Nhật nhằm tiến tới một hệ thống phòng thủ xa bờ tốt hơn.

Việc hoán cải này sẽ được ghi vào chương trình trung hạn quốc phòng của Nhật và sẽ đệ trình quốc hội nước này thông qua vào tháng 12. Nếu được thông qua, chương trình sẽ bắt đầu có hiệu lực đến năm 2024 và đánh dấu bước tiến đầu tiên của Tokyo về việc có một đội quân chính thức.

Nhưng, làm cách nào để biến đổi một khu trục hạm chở 14 chiếc trực thăng thành một tàu sân bay có khả năng can thiệp trên Thái Bình Dương? Theo báo Nikkei, Tokyo dự kiến trang bị tổng cộng 142 chiến đấu cơ tối tân nhất của Mỹ, loại F-35 và tân trang 100 chiếc F-15. Quyết định mua thêm F-35 sẽ được thông báo chính thức trong vài ngày tới. Với tàu sân bay này, hạm đội Nhật Bản có thể tác chiến xa hơn từ bờ biển.

Đặc biệt, Izumo sau khi hiện đại hóa sẽ tăng khả năng của Nhật Bản trong việc bảo vệ những lãnh thổ ngoài biển tranh chấp như quần đảo Senkaku (phía Trung Quốc gọi là Điếu Ngư Đài), cũng như thông tin liên lạc hàng hải chiến lược cho Nhật Bản.

Thông báo của Bộ trưởng Takeshi Iwaya ngày 27-11 không gây bất ngờ cho giới chuyên môn vì dự án nâng cấp khu trục hạm thành hàng không mẫu hạm đã được xác nhận từ tháng 2 năm nay. Đến tháng cuối tháng 5, đảng cầm quyền LDP (Dân chủ Tự do) của Thủ tướng Shinzo Abe đã kêu gọi bỏ mức trần chi quốc phòng xưa nay là 1% GDP, đồng thời một lần nữa ủng hộ việc chuyển đổi chiến hạm Izumo thành hàng không mẫu hạm.

Đảng LDP cho rằng việc chuyển đổi này là cần thiết, cho phép “lực lượng phòng vệ” vừa phòng thủ đất nước, vừa có thể tham gia các chiến dịch cứu hộ. Khu trục hạm lớp Izumo với trọng tải 19.500 tấn, dài 248 m, chở được 14 trực thăng là giải pháp lý tưởng để trang bị chiến đấu cơ F-35 lên thẳng.

Nhưng, thông báo của Bộ trưởng Iwaya nếu xét dưới áp lực của Mỹ và sự gia tăng ngân sách quân sự của Nhật lên đến 46 tỉ USD trong năm 2018 cho phép suy đoán rằng Tokyo đang tăng tốc độ vũ trang. Theo Reuters, vì tình hình căng thẳng trong vùng và trước diễn biến phức tạp ở Biển Đông và Hoa Đông, Tokyo nhận thấy cần phải có hàng không mẫu hạm nhằm giải quyết tình trạng thiếu căn cứ quân sự trong vùng Thái Bình Dương.

Một trong những lý do khác khiến Nhật Bản đẩy nhanh tăng cường khả năng phòng thủ là việc ông Donald Trump bước chân vào Nhà Trắng. Từ khi trở thành Tổng thống Mỹ, không chỉ Nhật mà ngay cả các đồng minh khác của Mỹ đều “chưng hửng” trước chính sách “nước Mỹ trên hết” của ông Trump. Một mặt đánh thuế với các mặt hàng nhôm, thép của các nước đồng minh, trong đó có Nhật, khi nhập khẩu vào Mỹ, Tổng thống Trump kêu gọi các “nước bạn” hoặc là đóng góp cho quốc phòng nhiều hơn (với các thành viên NATO), hoặc là biết thân biết phận thì hãy tự lo lấy mình, Mỹ sẽ không móc hầu bao ra mà lo an ninh cho họ nữa.

Tàu chở trực thăng Izumo của Nhật Bản.
Tàu chở trực thăng Izumo của Nhật Bản.

Ở châu Á, Nhật Bản là một đồng minh lớn của Mỹ và được Washington “lo cho khâu an ninh bên ngoài” theo thỏa thuận sau Thế chiến thứ hai. Nhưng, Nhật Bản cũng có nhiều đối thủ mạnh ở châu Á. Ông Trump đã nói vậy, nếu giờ không tự lo lấy mình, mà lỡ có chuyện “đấu võ” xảy ra thì nước Nhật nguy khốn. Đấy là lý do tại sao chính phủ Nhật Bản muốn đẩy nhanh việc vũ trang.

Nếu như trước đây, Nhật Bản có hai lý do để thúc đẩy dư luận trong nước và ép các đảng đối lập phải thông qua ngân sách quốc phòng, theo chiều hướng tăng lên, hoặc sửa đổi chính sách quốc phòng theo hướng chủ động. Đó là tên lửa hạt nhân của Triều Tiên và quan hệ căng thẳng với Trung Quốc. Nhưng, nay dường như hai yếu tố trên tạm thời không gay gắt như trước. Triều Tiên đã chấp thuận phi hạt nhân hóa sau một thỏa thuận với Mỹ gần đây.

Mặc dù chưa có bước đi cụ thể nào nhưng Bình Nhưỡng đã có những nhượng bộ đáng kể, thậm chí Thủ tướng Abe còn đang tính có cuộc gặp với lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un trong thời gian tới để bàn về quan hệ hai nước. Rõ ràng, quả bom hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên đã hạ nhiệt.

Trong khi đó, mới trung tuần tháng 10 vừa qua, Thủ tướng Abe có chuyến thăm lịch sử tới Trung Quốc sau gần 7 năm quan hệ nguội lạnh giữa hai nước. Mặc dù đây chỉ là một sự hòa hoãn tạm thời do hai nước đang cùng đối mặt với Mỹ trong cuộc chiến thương mại, nhưng rõ ràng quan hệ Tokyo - Bắc Kinh không còn căng thẳng như hồi xảy ra sự cố ở quân đảo Senkaku/Điếu Ngư năm 2012 nữa.

Theo giới quan sát, hai yếu tố trên chỉ tạm thời lắng xuống chứ chưa mất hẳn. Với Trung Quốc, giai đoạn hòa dịu nhất thời này có thể kéo dài bao lâu, nếu căng thẳng bùng lên tại Biển Hoa Đông? Điều cơ bản nhất là Nhật Bản đang hết sức lo ngại trước sức mạnh đang lên của Trung Quốc, muốn thay thế vị trí lãnh đạo của Mỹ tại khu vực. Chiến lược của Nhật là tìm cách đối trọng với Trung Quốc.

Cụ thể là tham gia vào Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), một thỏa thuận tự do mậu dịch không có Trung Quốc. Hay liên minh với các quốc gia trong vùng cũng chia sẻ nỗi lo ngại này, như Ấn Độ, Úc và một số quốc gia Đông Nam Á. Tokyo cũng chủ trì dự án “khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương tự do và mở” để đối lại tham vọng Con đường tơ lụa mới của Bắc Kinh.

Theo giới phân tích, ngoài đợt hòa hoãn hiện nay vì lý do kinh tế, thương mại, không có bất kỳ cấu trúc mang tính xây dựng nào cho phép Tokyo và Bắc Kinh thiết lập được quan hệ mang tính tin cậy kể cả hiện tại lẫn trong tương lai gần.

Nhưng, mọi quyết định của Nhật Bản liên quan đến “hàng không mẫu hạm” đều có thể bị xem là dấu hiệu thay đổi chính sách quốc phòng từ “tự vệ thụ động” sang “thế chủ động”. Vấn đề mấu chốt là liệu Quốc hội Nhật Bản vào tháng 12 tới có chấp thuận sự thay đổi này hay không nhất là khi hai yếu tố Triều Tiên và Trung Quốc không còn “được quan tâm” nhiều ở Nhật như hiện nay.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.