Nhật Bản - Hàn Quốc vãn hồi căng thẳng

Sau những đòn tấn công “ăn miếng trả miếng” quyết liệt trong nhiều tháng qua, quan hệ Nhật Bản - Hàn Quốc dường như đang có những động thái vãn hồi căng thẳng.

Việc chính quyền Hàn Quốc chủ trương kéo dài Hiệp định Chia sẻ thông tin tình báo quân sự (GSOMIA) kèm theo một số điều kiện với Nhật Bản và mới đây nhất là Hàn Quốc tuyên bố soạn thảo một dự luật về việc thiết lập quỹ để giải quyết vấn đề lao động thời chiến, nguyên nhân chính khiến quan hệ Tokyo - Seoul rơi vào tình trạng tồi tệ nhất trong nhiều thập niên qua được xem là những bước đi chủ động của “xứ sở kim chi” nhằm gỡ nút thắt trong quan hệ với “xứ sở mặt trời mọc”.

Kéo dài GSOMIA

Ngay trước thời điểm GSOMIA hết hiệu lực vài giờ, một số phương tiện truyền thông Nhật Bản đã thông tin nhanh về khả năng hiệp định này sẽ chưa chấm dứt khi nó được "giải cứu vào phút chót". Về phần mình, chính quyền Seoul cũng đã thông báo với Tokyo chủ trương dừng tuyên bố GSOMIA hết hạn, điều này đồng nghĩa với việc hiệp định GSOMIA sẽ vẫn còn hiệu lực.

Mặc dù chưa thể đánh giá được động thái của Hàn Quốc vì chưa rõ các điều kiện mà Seoul sẽ đưa ra là gì, song phía Nhật Bản cho rằng đây có thể là quyết định được đưa ra nhờ một phần “áp lực” từ Mỹ. Thủ tướng Shinzo Abe nhận định quyết định của Chính phủ Hàn Quốc có thể dựa trên quan điểm chiến lược rằng sự hợp tác song phương Nhật Bản - Hàn Quốc và hợp tác ba bên Nhật Bản - Mỹ - Hàn Quốc là rất quan trọng trong đối phó với Triều Tiên.

Bộ trưởng Quốc phòng Taro Kono, cũng chung quan điểm cho rằng quyết định của Seoul bắt nguồn trên cơ sở nhận định rằng sự liên kết Nhật Bản - Mỹ, Nhật Bản - Hàn Quốc và Nhật Bản - Mỹ - Hàn Quốc là rất quan trọng trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực Đông Á đang diễn biến phức tạp.

Chỉ một ngày sau khi Chính phủ Hàn Quốc quyết định kéo dài có điều kiện GSOMIA với Nhật Bản, Ngoại trưởng hai nước là Kang Kyung Wha và Toshimitsu Motegi, tại cuộc gặp diễn ra bên lề Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) ở thành phố Nagoya, Nhật Bản ngày 23-11, cũng đã thảo luận khả năng tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Moon Jae-in và Thủ tướng Shizo Abe bên lề hội nghị thượng đỉnh ba bên với Trung Quốc được lên kế hoạch trong tháng 12 này. Nếu được nhất trí, đây sẽ là cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên giữa lãnh đạo hai nước kể từ tháng 9-2018.

GSOMIA là hiệp định chia sẻ thông tin tình báo quân sự được Chính phủ Nhật Bản và Hàn Quốc ký kết năm 2016 nhằm đối phó các mối đe dọa tên lửa từ Triều Tiên. Tháng 8-2019, Seoul quyết định không gia hạn hiệp định sau khi Tokyo công bố các quy định hạn chế xuất khẩu sang thị trường Hàn Quốc, khiến GSOMIA có thể hết hiệu lực từ 0 giờ ngày 23-11.

Tuy nhiên, giới phân tích đánh giá rằng việc Seoul kéo dài thời gian hiệu lực của GSOMIA được xem là động thái bất ngờ vì trước đó cả Tokyo và Seoul vẫn kiên quyết giữ nguyên lập trường cứng rắn của mình xung quanh vấn đề này.

Thủ tướng Hàn Quốc Lee Nak-yeon và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe.
Thủ tướng Hàn Quốc Lee Nak-yeon và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe.

Chủ động giải quyết khúc mắc

Tiếp theo quyết định của Hàn Quốc kéo dài thời gian hiệu lực với GSOMIA, ngày 28-11, Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc Moon Hee-sang thông báo soạn thảo một dự luật về việc thiết lập một quỹ để giải quyết vấn đề lao động thời chiến - nguyên nhân chính khiến quan hệ Nhật-Hàn rơi vào tình trạng tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ qua.

Theo đó dự luật này quy định quỹ trên sẽ được thiết lập với sự tham gia của chính phủ và doanh nghiệp của cả Hàn Quốc và Nhật Bản. Với mức chi tổng cộng 300 tỷ won (27,7 tỷ yen) cho 1.500 người, trong đó có những lao động bị buộc phải làm việc cho các công ty Nhật Bản trong thời kỳ Nhật Bản đô hộ Bán đảo Triều Tiên giai đoạn 1910-1945. Tổng thống Moon Jae-in bày tỏ hy vọng dự luật sẽ được thông qua trong năm nay.

Mặc dù chưa không khai chi tiết cụ thể, quỹ giải quyết vấn đề lao động thời chiến trước đó được Tổng thống Moon Jae-in đề xuất thành lập trong chuyến thăm Tokyo hồi đầu tháng 11. Theo dự luật trên, quỹ hiện tại dành cho các lao động thời chiến trước đây sẽ được chuyển thành quỹ mới, trong đó các công ty và người dân của cả hai nước có thể đóng góp tài chính. Chính phủ Hàn Quốc sẽ chi gần 5 tỷ won/năm cho việc vận hành quỹ.

Bên cạnh đó, Hàn Quốc sẽ sử dụng 6 tỷ won từ một quỹ hỗ trợ cho những “phụ nữ mua vui” do Nhật Bản tài trợ nhưng đã bị giải thể để tài trợ một phần chi phí về việc thành lập quỹ. “Phụ nữ mua vui” là thuật ngữ sử dụng để nói về những người phụ nữ làm nô lệ tình dục cho các binh sĩ Nhật Bản trong giai đoạn trước và trong Chiến tranh thế giới thứ hai.

Trong bối cảnh tranh cãi ngoại giao giữa hai nước láng giềng ở Đông Bắc Á chưa thể giải quyết, đặc biệt sau vụ tháng 12 năm ngoái một tàu khu trục của Hàn Quốc được cho là khóa radar kiểm soát hỏa lực vào một máy bay tuần tra của Nhật Bản trong vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản, cáo buộc máy bay tuần tra Nhật Bản đã cố ý bay ở độ cao thấp.

Đến tháng 7 vừa qua, Nhật Bản lại siết chặt quản lý xuất khẩu đối với một số nguyên liệu quan trọng cho các nhà sản xuất bán dẫn của Hàn Quốc - một động thái mà Seoul coi là hành động trả đũa của Tokyo đối với các phán quyết của tòa án Hàn Quốc về vấn đề lao động cưỡng bức, dẫn tới phong trào tẩy chay hàng Nhật ở Hàn Quốc, giới phân tích cho rằng quyết định duy trì có điều kiện GSOMIA và nỗ lực giải quyết vấn đề  lao động thời chiến của Hàn Quốc trong thời điểm hiện nay được coi là những động thái “nới lỏng” nút thắt trong quan hệ song phương.

Nó cũng đúng với tính thần mà Thủ tướng Shinzo Abe và Thủ tướng Hàn Quốc Lee Nak-yeon đưa ra nhân dịp ông Lee tham dự lễ đăng quang Nhật hoàng Naruhito: “Mặc dù quan hệ hai nước đang ở trong tình hình hình hết sức khó khăn bởi nhiều vấn đề bất đồng nhưng trong bối cảnh hiện tại không thể bỏ mặc mối quan hệ này như thế”.

Quang Nguyễn

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.