Từ “thể hiện bản thân” đến hành vi nguy hiểm
Rạng sáng 19/7, khi nhiều tuyến phố Hải Phòng thưa vắng người qua lại, một nhóm thanh thiếu niên điều khiển nhiều xe mô tô không biển kiểm soát xuất hiện trên đường. Không chỉ phóng nhanh, các đối tượng còn liên tục lạng lách, đánh võng, dàn hàng ngang, hò hét, thậm chí mang theo hung khí để thị uy.
Tổ công tác HP22 - Công an TP Hải Phòng đã kịp thời phát hiện, kiểm tra 13 thanh thiếu niên có nhiều biểu hiện vi phạm TTATGT. Qua kiểm tra, lực lượng Công an phát hiện Nguyễn Thành H. (SN 2007), Nguyễn Tuấn A. (SN 2008) cất giấu một thanh kiếm dài khoảng 60cm trong cốp xe máy.
Trước đó, Tòa án nhân dân khu vực 8 đã đưa ra xét xử vụ án gây rối trật tự công cộng với 8 bị cáo đều ở độ tuổi học sinh. Nhóm đối tượng sử dụng xe máy không biển kiểm soát, mang theo dao phóng lợn, đinh ba, ná cao su, chạy tốc độ cao qua nhiều tuyến đường, hò hét, lạng lách, đánh võng, giơ hung khí để thị uy.
Trong vụ án này, Nguyễn Việt A. (SN 2008, phường An Sinh, Hải Phòng) được xác định là người khởi xướng, bị tuyên phạt 21 tháng tù giam về tội gây rối trật tự công cộng. Đồng phạm Hoàng Văn Q. (SN 2007) chịu mức án 30 tháng tù giam. Các bị cáo còn lại nhận mức án từ 1 năm 4 tháng đến 1 năm 6 tháng tù cho hưởng án treo.
Qua thực tiễn đấu tranh, lực lượng Công an nhận thấy đây không còn đơn thuần là hành vi vi phạm giao thông hay những cuộc “đua xe tự phát”. Đằng sau những đoàn xe lạng lách, đánh võng là nguy cơ hình thành các nhóm thanh thiếu niên manh động, sẵn sàng sử dụng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn.
Mới đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hải Phòng đã khởi tố vụ án, khởi tố 11 thanh thiếu niên về hành vi gây rối trật tự công cộng. Nhóm đối tượng sử dụng xe máy, mang theo dao quắm, đinh ba, vỏ chai bia… chạy thành đoàn với tốc độ cao qua nhiều tuyến đường, đồng thời tìm nhóm thanh thiếu niên khác để giải quyết mâu thuẫn. Khi gặp nhóm đối phương, các đối tượng lập tức truy đuổi, sử dụng hung khí tấn công khiến nạn nhân bị thương.
Đáng chú ý, phương thức tập hợp của các nhóm này đang có sự thay đổi rõ rệt. Không gian mạng trở thành nơi kết nối, lôi kéo, kích thích các hành vi lệch chuẩn. Những mâu thuẫn nhỏ trên mạng xã hội, những lời thách thức trong các nhóm kín có thể nhanh chóng biến thành những cuộc hẹn giải quyết bằng bạo lực ngoài đời thực.
Chủ động nắm tình hình, ngăn chặn nguy cơ từ khi manh nha
Theo thống kê, từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn TP Hải Phòng xảy ra 31 vụ với 249 đối tượng liên quan đến “tội phạm đường phố”. Cơ quan điều tra đã khởi tố 23 vụ với 215 bị can, trong đó có các vụ án liên quan đến giết người, cướp tài sản, cố ý gây thương tích và gây rối trật tự công cộng. Bên cạnh đó, 25 đối tượng chưa đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự được lập hồ sơ giáo dục tại địa phương.
Trước tình hình trên, yêu cầu đặt ra không chỉ là xử lý nghiêm các vụ việc đã xảy ra, mà quan trọng hơn là phải nhận diện nguy cơ ngay từ khi các nhóm đối tượng mới hình thành.
Trung tá Lê Hương Giang, Phó Đội trưởng Đội 4, Phòng Cảnh sát hình sự, Công an TP Hải Phòng cho biết, phương thức tập hợp của các nhóm thanh thiếu niên hiện nay đã có nhiều thay đổi. “Nếu trước đây, các cuộc tụ tập chủ yếu hình thành từ quan hệ quen biết trực tiếp thì hiện nay, không gian mạng đang trở thành nơi kết nối, tập hợp các nhóm thanh thiếu niên có biểu hiện manh động”, Trung tá Lê Hương Giang cho biết.
Qua công tác đấu tranh, lực lượng Công an phát hiện nhiều nhóm sử dụng mạng xã hội để thống nhất thời gian, địa điểm tụ tập, phân công người tham gia, thậm chí trao đổi việc chuẩn bị hung khí. Một số đối tượng còn quay lại hình ảnh vi phạm, đăng tải lên mạng xã hội như một cách khoe thành tích, vô tình tạo tâm lý cổ súy cho những hành vi nguy hiểm.
Theo Thượng tá Trần Hiệu, Phó Trưởng phòng Cảnh sát hình sự, Công an TP Hải Phòng, đấu tranh với loại hành vi này đòi hỏi phải chuyển mạnh từ xử lý sang phòng ngừa, từ giải quyết vụ việc sang nhận diện nguy cơ.
“Lực lượng Công an phải chủ động nắm tình hình, quản lý địa bàn, quản lý đối tượng, kịp thời phát hiện những biểu hiện bất thường ngay từ khi các nhóm có dấu hiệu rủ rê, lôi kéo trên không gian mạng. Khi phát hiện sớm nguy cơ, lực lượng chức năng sẽ có biện pháp can thiệp, ngăn chặn, không để phát sinh hậu quả phức tạp”, Thượng tá Trần Hiệu nhấn mạnh.
Các nhóm thanh thiếu niên vi phạm thường hoạt động trong khoảng thời gian từ 0 giờ đến 4 giờ sáng, tập trung tại một số tuyến đường như Hồ Sen, Bùi Viện, Nguyễn Văn Linh, Nguyễn Trường Tộ, Nguyễn Lương Bằng, Lê Thanh Nghị, đại lộ Võ Nguyên Giáp… Các đối tượng thường đi theo nhóm từ 10 đến 30 người, che biển số xe, bịt mặt, mang theo dao, kiếm, phóng lợn, tuýp sắt, bình xịt hơi cay để giải quyết mâu thuẫn hoặc gây rối trật tự công cộng.
Để chủ động phòng ngừa, Công an TP Hải Phòng đã triển khai đồng bộ các giải pháp, như tăng cường tuần tra ban đêm, kiểm soát các tuyến đường trọng điểm, rà soát nhóm đối tượng có nguy cơ, kết hợp công tác nghiệp vụ với quản lý địa bàn.
Từ thực tế quản lý địa bàn, Trung tá Bùi Đức Hùng, Tổ Cảnh sát phòng chống tội phạm, Công an phường Hòa Bình cho biết, một số trường hợp thanh thiếu niên vi phạm xuất phát từ việc thiếu sự quản lý, giáo dục thường xuyên của gia đình. “Có trường hợp cha mẹ ly hôn, đi làm ăn xa hoặc hoàn cảnh gia đình đặc biệt khiến các em thiếu sự định hướng. Khi tham gia các nhóm trên mạng xã hội, các em dễ bị bạn bè lôi kéo, dần hình thành hành vi lệch chuẩn”, Trung tá Bùi Đức Hùng chia sẻ.
Đấu tranh với tình trạng thanh thiếu niên tụ tập, điều khiển xe tốc độ cao không chỉ là xử lý một hành vi vi phạm giao thông. Đó là quá trình nhận diện, ngăn chặn những nguy cơ hình thành tội phạm ngay từ khi còn manh nha. Theo đó, các đơn vị Công an sẽ nắm tình hình từ cơ sở, quản lý chặt đối tượng, chủ động phát hiện trên không gian mạng, ngăn chặn từ sớm, từ xa, đó là giải pháp để giữ bình yên trên những tuyến đường.
